Jakie pomidory posadzić w tym roku? Najlepsze odmiany na sezon 2026

Uprawa pod osłonami, czyli w tunelu foliowym lub szklarni, wymaga innego podejścia. W zamkniętej przestrzeni szybciej rozwijają się choroby grzybowe, ponieważ wilgotność powietrza jest wyższa. Z tego powodu coraz większą popularność zdobywają odmiany o „wbudowanej” odporności na choroby, takie jak: Baron F1 czy Hector F1.

Hodowcy selekcjonują je pod kątem odporności na fuzariozę i werticiliozę, są to choroby, które zatykają naczynia przewodzące wodę w roślinie. Liście zaczynają więdnąć, mimo że gleba jest wilgotna. Nowe odmiany wprowadzane do sprzedaży w latach 2025-2026 wykazują także tolerancję na wirusa brunatnej wyboistości owoców pomidora (ToBRFV), który w ostatnich sezonach spowodował duże straty w uprawach szklarniowych w Europie.

Wśród odmian gruntowych dostępnych w sprzedaży detalicznej coraz częściej polecany jest również Tolek – średniowczesna odmiana o dużych czerwonych owocach i dobrej tolerancji na wahania temperatury. Roślina wiąże owoce stabilnie nawet przy chłodnych nocach w maju, dlatego sprawdza się w uprawie polowej w centralnej i południowej Polsce.

Ciekawym rozwiązaniem do gruntu i pod osłony jest Corazon F1 w typie bawolego serca. Jego duże, sercowate owoce wolniej się przegrzewają podczas upałów. Wynika to z większej powierzchni skórki, przez którą roślina oddaje wodę – proces ten nazywa się transpiracją. Dzięki temu owoc naturalnie się schładza i zachowuje jędrność nawet w czasie silnego słońca w lipcu i sierpniu. W sezonie 2026, według prognoz agroklimatycznych dla Europy Środkowej, fale upałów mają pojawić się wcześniej niż dekadę temu, dlatego wybór takich odmian może przełożyć się na lepszą jakość zbiorów oraz mniejsze ryzyko deformacji owoców w szczycie lata.

Kompaktowe odmiany pomidorów uprawiane w pojemnikach na balkonie osiągają wysoką produktywność pod warunkiem, że zapewnimy im dostęp do światła oraz wody. Najlepsze efekty możemy uzyskać przy temperaturze około 22°C i umiarkowanej wilgotności powietrza. Wystarczy donica o pojemności 10-15 litrów, słoneczne stanowisko oraz regularne podlewanie, aby już w lipcu zbierać pierwsze owoce prosto z krzaka, nawet na niewielkiej loggii w centrum miasta. Warto wybrać odmiany karłowe:

• Maskotka,

• Ola Polka,

• Venus,

• Aztek, 

• Pokusa.

W większych pojemnikach balkonowych dobrze sprawdza się także Malinowy Kapturek – karłowa odmiana koktajlowa o słodkich owocach i zwartym pokroju. Przy regularnym podlewaniu oraz nawożeniu potasem potrafi owocować do późnej jesieni.

Wielkość pojemnika wpływa bezpośrednio na rozwój systemu korzeniowego. Korzenie pobierają wodę oraz składniki pokarmowe z podłoża, a ich ograniczona przestrzeń wzrostu zmniejsza zdolność rośliny do transportu substancji odżywczych do owoców. Większa objętość donicy sprzyja intensywniejszemu wzrostowi rośliny, wcześniejszemu kwitnieniu oraz wyższemu plonowi.

W trendach balkonowych na 2026 rok wyraźnie widać także rosnącą popularność odmian koktajlowych o zwisającym pokroju, takich jak Koralik czy Bajaja. W systemach pionowych, czyli w wiszących donicach, decydujące znaczenie ma budowa korzenia oraz pokrój pędu. Badania przeprowadzone przez University of the Philippines Los Baños w 2025 roku wykazały, że odmiany o zwartym systemie korzeniowym oraz lekko przewieszających się pędach osiągają wyższy łączny plon w pojemnikach wiszących niż typy silnie rosnące, ponieważ lepiej wykorzystują wodę oraz składniki pokarmowe.

W doświadczeniu opublikowanym w „Plant Cell Reports” w 2024 roku wykazano, że obecność bazylii w bezpośrednim sąsiedztwie pomidora aktywuje w liściach rośliny reakcje obronne związane z produkcją jasmonianów oraz reaktywnych form tlenu. Związki zapachowe wydzielane przez bazylię pobudzają mechanizmy odpornościowe pomidora, dzięki czemu roślina lepiej reaguje na uszkodzenia oraz stres środowiskowy. W warunkach balkonowych przekłada się to na zdrowsze liście oraz mniejsze ryzyko chorób w wilgotne lato.

Zaraza ziemniaczana (wywoływana przez patogen Phytophthora infestans) jest najgroźniejszą chorobą pomidora w Europie Środkowej. Przy wysokiej wilgotności powietrza i temperaturze około 15-20°C infekcja potrafi zniszczyć całą plantację nawet w ciągu 7-10 dni. Patogen rozprzestrzenia się błyskawicznie poprzez zarodniki przenoszone z kroplami wody na liściach.

Największy postęp w walce z chorobą przyniosło wykorzystanie genów odporności pochodzących z dzikich gatunków pomidora. W szczególności gatunek Solanum pimpinellifolium okazał się źródłem genu Ph‑3, który zapewnia odporność na wiele ras zarazy ziemniaczanej. Badania prowadzone przez Chinese Academy of Agricultural Sciences oraz Wageningen University w 2013 roku wykazały, że wprowadzenie genu Ph‑3 do odmian uprawnych zapewnia szerokie spektrum tolerancji na infekcję patogenu.

Odporność uzyskuje się poprzez tzw. piramidyzację genów, czyli łączenie kilku genów odporności w jednej roślinie. Najczęściej stosowane kombinacje obejmują geny Ph‑2 oraz Ph‑3, które odpowiadają za reakcję obronną pomidora na rozwój patogenu w tkankach liści. W sprzedaży detalicznej coraz częściej pojawiają się odmiany zawierające fragmenty genomu dzikich pomidorów. W warunkach ogrodowych przekłada się to na realnie mniejsze ryzyko porażenia roślin podczas wilgotnego lata. Do odmian wykazujących podwyższoną tolerancję należą m.in.:

• Prezes F1,

• Rio Grande,

• Primabella,

• Mountain Magic F1.

Odporność oznacza wolniejsze tempo rozwoju choroby oraz większą szansę na utrzymanie zdrowych owoców nawet przy niesprzyjającej pogodzie.