Ostatnie tygodnie i dni są bardzo trudne dla Donalda Trumpa. Mnożą się polityczne porażki, a bezwzględna lojalność Republikanów wobec prezydenta zaczyna pękać. — Ogniska oporu pojawiają się w różnych frakcjach Partii Republikańskiej, co musi niepokoić Trumpa przed wyborami środka kadencji. Utrata większości w Izbie może oznaczać lawinę śledztw wobec jego administracji — mówi Thomas Gift, politolog z University College London.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
— Te podziały są rzeczywiście znaczące — powiedział prof. Christopher Cooper z Western Carolina University w rozmowie z „Newsweekiem”.
Pojawiające się rozłamy wśród Republikanów pokazują przemiany lojalności i kalkulacje strategiczne wewnątrz Partii Republikańskiej. Gdy Trump próbuje umocnić swoje wpływy przed kluczowymi wyborami w 2026 r., przypadki sprzeciwu — od parlamentów stanowych po Kapitol — każą zastanowić się, w jakim stopniu rzeczywiście kontroluje partię, która w ostatnich latach niemal zawsze stała za nim murem.
„Newsweek” zwrócił się do Białego Domu z prośbą o komentarz drogą mailową.
Publiczne przejawy niezgody mogą świadczyć o narastających podziałach wśród Republikanów w obliczu zbliżających się wyborów parlamentarnych w 2026 r. — twierdziło kilku politologów w rozmowie z „Newsweekiem”.
— Chociaż nie ma wątpliwości, że Donald Trump wciąż jest liderem Partii Republikańskiej, wygląda na to, że jego słowo nie jest już dla wszystkich Republikanów święte — dodał Cooper.
Jednak Jeremy Walling, profesor nauk politycznych z Southeast Missouri State University, przestrzegł, by „nie lekceważyć Trumpa”, który często potrafi zaliczyć spektakularny powrót.
— Być może jeszcze za wcześnie, by mówić, że Trump wchodzi w fazę „kulawej kaczki” [tak mówi się o prezydentach USA, których wpływy polityczne słabną w miarę jak zbliża się koniec ich drugiej kadencji — przy. tłum.] — ocenił Walling.
W rozmowie z „Newsweekiem” przyznał, że ostatnie wydarzenia „zdecydowanie sugerują taką możliwość”, ale dodał: — Jedyny powód, dla którego się waham, to fakt, że niedocenianie prezydenta Trumpa często kończy się ponownym wzrostem jego popularności i powrotem do gry.
— Niemniej wydaje się, że takich ognisk oporu jest coraz więcej — stwierdził.
Polityczne porażki Donalda Trumpa. Jednego dnia dostał dwa ciosy
Tymi „ogniskami oporu”, do których nawiązywał Walling, są m.in. niedawne głosowanie w Senacie stanu Indiana, gdzie większość republikańskich senatorów połączyła siły z Demokratami, by odrzucić forsowaną przez Trumpa propozycję zmian granic okręgów wyborczych.
Ten plan, który miał zapewnić Republikanom kontrolę nad wszystkimi dziewięcioma miejscami w Kongresie przypadającymi Indianie, został zdecydowanie odrzucony w głosowaniu (19 głosów „za” do 31 „przeciw”), przy czym 21 Republikanów sprzeciwiło się prezydentowi.
Trump osobiście zabiegał o poparcie u republikańskich senatorów stanowych i publikował apele w mediach społecznościowych, ostrzegając, że w prawyborach nie poprze kandydatów, którzy odrzucą jego projekt.
Jednak w czwartek 11 grudnia Trump stwierdził, że „byłoby miło”, gdyby Senat Indiany zatwierdził zmianę granic okręgów, lecz podkreślił, że „nie pracował nad tym zbyt intensywnie”, po tym, jak parlamentarzyści nie podjęli działań.
Ale pęknięcie pojawiło się też w Waszyngtonie. Tego samego dnia Republikanie z Izby Reprezentantów zagłosowali razem z Demokratami za przyjęciem ustawy unieważniającej rozporządzenie wykonawcze Trumpa, które ograniczało prawa do negocjacji układów zbiorowych setkom tysięcy pracowników federalnych.
Podpisane w marcu rozporządzenie zakładało, że niektóre agencje nie będą objęte dotychczasowymi federalnymi przepisami dotyczącymi relacji pracowników i kierownictwa — w praktyce znosiło ochronę negocjacji zbiorowych. Dotyczyło to głównie agencji wywiadu, kontrwywiadu, śledczych oraz bezpieczeństwa narodowego. Trump argumentował, że restrykcje są konieczne ze względu na „wymogi bezpieczeństwa narodowego”.
Aby uchylenie rozporządzenia weszło w życie, potrzebne jest jeszcze poparcie Senatu.
Thomas Gift, adiunkt nauk politycznych na University College London, powiedział „Newsweekowi”: — Trump zwykle przedstawia swoich oponentów jako radykalnych lewaków. Ostatnio jednak powinien spojrzeć na własne podwórko. Republikanie zaczęli odchodzić od części agendy prezydenta. Choć nie oznacza to jeszcze otwartego buntu, sygnalizuje poważne rysy w ich jedności.
Najciekawsze jest to, że ten sprzeciw nie pochodzi wyłącznie od tych, którzy zawsze szli własną drogą. Ogniska oporu pojawiają się w różnych frakcjach Partii Republikańskiej, co musi niepokoić Trumpa przed wyborami parlamentarnymi. Utrata większości w Izbie może oznaczać lawinę śledztw wobec jego administracji.
Rozłam w sprawie akt sprawy Epsteina
Najbardziej wyraźny rozłam wśród Republikanów dotyczy jednak sposobu, w jaki administracja zajmowała się dokumentami dotyczącymi sprawy Jeffrey’a Epsteina.
Kilku republikańskich członków Izby, w tym Thomas Massie z Kentucky, Marjorie Taylor Greene z Georgii, Nancy Mace z Karoliny Południowej i Lauren Boebert z Kolorado, przyłączyło się do Demokratów, podpisując wniosek o wymuszenie głosowania nad upublicznieniem dokumentów związanych z Epsteinem.
Rzeczniczka Białego Domu Abigail Jackson wcześniej mówiła „Newsweekowi”: — Prezydent Trump konsekwentnie domaga się przejrzystości w sprawie dokumentów Epsteina — poprzez publikację tysięcy stron, współpracę z komisją ds. nadzoru oraz niedawne wezwania do dalszych śledztw dotyczących przyjaciół Epsteina z Partii Demokratycznej. Administracja Trumpa zrobiła dla ofiar więcej niż Demokraci kiedykolwiek.
W zeszłym miesiącu Greene, niegdyś jedna z najbliższych sojuszniczek Trumpa, ogłosiła rezygnację z mandatu kongresmenki.
„Przez niemal rok, w którym mamy większość [w Kongresie], praca parlamentu była w dużej mierze marginalizowana” — napisała wówczas w oświadczeniu w mediach społecznościowych.
„Wchodzimy w sezon kampanii, co oznacza, że wszelka odwaga znika, a włącza się tylko tryb bezpiecznego ubiegania się o reelekcję” — dodała.
W kontekście sprawy Epsteina napisała też: „Stawanie w obronie Amerykanek, które były gwałcone w wieku 14 lat, sprzedawane i wykorzystywane przez bogatych i wpływowych mężczyzn, nie powinno skutkować tym, że nazywa się mnie zdrajczynią i grozi mi prezydent Stanów Zjednoczonych, którego sama popierałam”.
Trump straci kontrolę nad partią? Przed Republikanami kluczowe miesiące
Kolejnym problemem dla Trumpa stał się gwałtowny rozłam wśród jego bazy MAGA w sprawie amerykańskiego wsparcia dla Izraela. Greene należy do najgłośniejszych przeciwników tej polityki, argumentując, że nie jest to zgodne z zasadą „America First”.
W krytyce wsparcia dla Izraela Greene nie jest osamotniona — dołączają do niej inni ważni przedstawiciele środowiska MAGA, tacy jak konserwatywni publicyści Tucker Carlson i Candace Owens, były kongresmen z Florydy Matt Gaetz oraz Steve Bannon.
Profesor prawa Faisal Kutty wcześniej mówił „Newsweekowi”: „To nie jest progresywna rebelia, wynikająca ze wsparcia dla praw Palestyńczyków — to populistyczny sprzeciw wobec »globalnych elit«, niekończących się zagranicznych awantur i postrzeganego zaniku amerykańskiej tożsamości. Konsekwencje mogą być jednak głębokie — zarówno dla Partii Republikańskiej, polityki zagranicznej USA, jak i fundamentów relacji USA-Izrael”.
Christopher Cooper powiedział „Newsweekowi”: „Kandydaci Partii Republikańskiej wciąż będą zabiegać o poparcie Trumpa, by ułatwić sobie walkę w prawyborach. Jednak fakt, że niektórzy Republikanie są gotowi mu się sprzeciwić, sugeruje, że ci, którzy nie potrzebują jego rekomendacji, są bardziej skłonni przeciwstawiać się prezydentowi niż dotychczas”.
Przed Republikanami z Kongresu i liderami partyjnymi miesiące, które mogą przesądzić o przyszłym kierunku Partii Republikańskiej. Pytanie, czy Trump wciąż będzie wymagał całkowitej lojalności, czy też głosy „buntowników” umocnią się i zmienią układ sił wewnątrz partii.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
