Klątwa Tutanchamona istniała naprawdę? Wielu przypłaciło odkrycie życiem

Do epokowego odkrycia grobowca Tutanchamona doszło 4 listopada 1922 roku. Brytyjski archeolog, który w Dolinie Królów prowadził poszukiwania od 1891 roku, nigdy nie przepuszczał, że uda mu się znaleźć skarb, o którym wszyscy marzyli. Prace wykopaliskowe nabrały tempa po I wojnie światowej, choć wydawało się wówczas, że wszystko, co można było odkryć, zostało już odkryte. Carter znalazł sponsora – lorda Carnarvona. Zebrał nową ekipę i ruszył na poszukiwania grobowca młodego faraona. Według legend i historycznych zapisów miał on zostać pochowany z ogromnymi skarbami. Nikt nie wiedział, czy grobowiec przetrwał do czasów współczesnych, a tym bardziej, czy nie został splądrowany przez rabusiów, co niestety było w Egipcie prawdziwą plagą. W końcu 4 listopada 1922 roku nieopodal wejścia do grobowca Ramzesa VI Carter odnalazł schody. Po oczyszczeniu zagruzowanego korytarza z niemałym zaskoczeniem stwierdzono, że wewnętrzna komnata grobowca w cudowny sposób pozostawała nienaruszona. Po ponad 3200 latach Carter miał być pierwszym człowiekiem, któremu dane było stanąć przed obliczem faraona.

W ciągu kolejnych lat archeolog intensywnie badał grobowiec i ewidencjował wszystkie odnalezione w nim przedmioty. Wśród znalezionych skarbów znalazły się m.in. trzy łoża, posąg i tron wykonane ze złota. Do tego pozłacane rydwany, skrzynie grobowe oraz sarkofag faraona wykonany ze złota. Najbardziej rozpoznawalna stała się jednak pośmiertna maska Tutanchamona, również wykonana ze złotego kruszcu.

Cały świat emocjonował się fake newsem

O znalezisku natychmiast zaczęły donosić media na całym świecie. Dziennikarze rozpisywali się ma temat rangi znaleziska dla XX-wiecznej egiptologii, kreślili sylwetkę samego odkrywcy i snuli przypuszczenia na temat wartości odkopanych skarbów. Pięć miesięcy po odkryciu grobowca w dziwnych okolicznościach zmarł jednak jeden z członków ekspedycji, lord Carnarvon. Okoliczności tego zgonu były wyjątkowo dziwaczne, brytyjski arystokrata zaciął się bowiem na policzku przy goleniu, a w miejsce rozcięcia ukąsił go komar. W ranę wdało się zakażenie, które doprowadziło do śmierci mężczyzny. Nie wiadomo, który tabloid jako pierwszy napisał o klątwie, ale wieść o tajemniczej śmierci Brytyjczyka niosła się lotem błyskawicy. Jednak gazeta napisała, że w momencie śmierci lorda Carnarvona w całym Kairze zgasły światła, inna, że jego pies przebywający w Wielkiej Brytanii padł tego samego wieczora martwy. Znalazł się nawet dziennikarz, który przytoczył tekst rzekomej klątwy, wypisany na ścianie, dosłownie go cytując. Oczywiście nic takiego nie miało miejsca, ale plotki puszczonej w ruch nie dało się powstrzymać.

Kiedy miesiąc po śmierci Carnarvona zmarł nagle George Jay Gould, który również odwiedził grób faraona, dla wszystkich było jasne, że coś jest na rzeczy. Klątwie Tutanchamona przypisano łącznie kilkanaście zgonów. Problemy z płucami miały zabić Arthura Mace’a, uczestnika wyprawy, a ofiarą morderstwa padł sekretarz szefa wykopalisk, Richard Bethell. Ktoś popełnił samobójstwo, ktoś inny zmarł we śnie. Wszystkie zgony brukowce przypisywała klątwie sprzed trzech tysięcy lat. Wbrew zdrowemu rozsądkowi.

Dziś nikt nie ma wątpliwości, że plotka o klątwie miała jedynie podbić nakłady sprzedawanych brukowców. Spośród 58 osób, które były obecne na terenie wykopalisk w chwili otwarcia sarkofagu faraona, tylko osiem zmarło w ciągu kolejnej dekady. Sam Howard Carter, którego klątwa powinna dosięgnąć w pierwszej kolejności, odszedł dopiero w roku 1939. Podobnie córka lorda Carnarvona, Evelyn, która była jedną z pierwszych osób wewnątrz otwartego grobowca. Kobieta zmarła dopiero w roku 1980, kiedy nikt już nie pamiętał o rzekomej klątwie.

Dziś wiemy, że był to jeden z pierwszych fake newsów, którym emocjonował się cały świat. Paradoksem tej całej historii jest fakt, że gdyby nie odkrycie Cartera i towarzyszący mu szum, mało kto wiedziałby o istnieniu mało znaczącego faraona, który zmarł w wieku zaledwie 18 lat.