Ministerstwo Finansów rozpoczęło prace nad implementacją unijnej dyrektywy Omnibus I.
„Projekt ustawy wdrażający opcję zwolnienia dla jednostek z pierwszej fali został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a 8 stycznia 2026 r. skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych” – poinformował w poniedziałek resort finansów.
Choć brzmi to nieco enigmatycznie, efekty tych działań mogą przynieść realną ulgę tysiącom polskich firm. Chodzi bowiem o zwolnienie z obowiązku raportowania ESG, czyli kosztownej sprawozdawczości, do której od dwóch lat są zobowiązane polskie przedsiębiorstwa. To dobra wiadomość zwłaszcza dla średnich firm, ale jest jeden problem – nowe przepisy muszą wejść w życie najpóźniej do końca marca.
Problem z raportowaniem ESG
Obowiązek raportowania ESG wynika z unijnej dyrektywy CSRD, która została wdrożona do polskiego prawa w 2024 roku. Przypomnijmy, że wejście tego wymogu sprawozdawczego zostało rozłożone na etapy.
„W pierwszej kolejności – począwszy od roku obrotowego 2024 – obowiązek raportowania dotyczy największych jednostek zainteresowania publicznego, w których zatrudnienie przekroczyło 500 osób (tzw. pierwsza fala)” – wyjaśnia ministerstwo.
W praktyce oznaczało to dla wielu firm setki stron dokumentów, audyty, nowe systemy i wysokie koszty. Dla części przedsiębiorców raportowanie stało się poważnym obciążeniem organizacyjnym i finansowym, często bez bezpośrednich korzyści biznesowych.
Omnibus I, czyli hamulec przeregulowania z Brukseli
Na szczęście Unia Europejska dostrzegła skalę przeregulowania, przynajmniej w tej kwestii.
„W grudniu 2025 roku trzy kluczowe instytucje UE – Rada, Parlament Europejski i Komisja Europejska – osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie pakietu Omnibus I. To zestaw zmian do dyrektywy CSRD, których głównym celem jest zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla przedsiębiorstw” – przypomina „Infor.pl”.
Co to oznacza dla polskich firm? Ograniczenie obowiązków ESG, przynajmniej dla części podmiotów.
Kto będzie mógł skorzystać ze zwolnienia?
Zgodnie z planami Ministerstwa Finansów z raportowania ESG będą mogły zostać zwolnione firmy, które zatrudniają do 1000 pracowników i mają przychody nieprzekraczające 450 mln euro.
„Docelowo (po wdrożeniu Omnibus I), począwszy od roku obrotowego 2027, te jednostki z pierwszej fali, w których zatrudnienie nie przekracza 1000 osób, a przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów nie przekraczają 450 mln euro, nie będą zobowiązane do raportowania” – wyjaśnia resort finansów.
To właśnie opcja, którą Ministerstwo Finansów zamierza wdrożyć w pierwszej kolejności.
Dlaczego liczy się czas?
Kluczowy jest termin. Firmy, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, muszą sporządzić sprawozdanie z działalności za 2025 rok do końca marca 2026 roku. Jeśli nowe przepisy nie zostaną uchwalone na czas, zwolnienie nie zadziała, a termin sprawozdawczy za 2025 rok minie. Ministerstwo działa więc w ogromnym pośpiechu, ale przedsiębiorcy muszą brać pod uwagę ryzyko opóźnień.
Dla części firm ESG jest elementem strategii
„Infor.pl” zwraca uwagę na zawarte w komunikacie resortu ważne zastrzeżenie: „udostępnienie opcji zwolnienia nie powinno być utożsamiane z zachętą do zaprzestania raportowania”.
Eksperci podkreślają, że przedsiębiorcy powinni mieć realny wybór. Dla części firm raportowanie ESG pozostaje istotnym elementem strategii biznesowej – narzędziem zarządzania ryzykami klimatycznymi i społecznymi, wsparciem w pozyskiwaniu finansowania oraz sposobem budowania przewagi konkurencyjnej. W takich przypadkach dobrowolne raportowanie może nadal mieć uzasadnienie.
Z kolei przedsiębiorstwa, dla których obowiązki wynikające z CSRD były jedynie kosztownym i czasochłonnym obciążeniem administracyjnym, zyskują możliwość rezygnacji z raportowania.
Decyzja o skorzystaniu ze zwolnienia powinna być poprzedzona analizą kosztów, dotychczasowych inwestycji oraz konsultacją z księgową lub doradcą. Jedno jest pewne – najbliższe tygodnie zdecydują o tym, kto faktycznie odetchnie z ulgą.
Harmonogram, którego warto pilnować
Dla przedsiębiorców objętych pierwszą falą obowiązków najbliższe miesiące będą kluczowe. To właśnie wtedy rozstrzygnie się, kto skorzysta ze zwolnień, a kto pozostanie przy raportowaniu. Oto najważniejsze etapy, które warto mieć na radarze:
-
grudzień 2025 roku – Rada UE, Parlament Europejski oraz Komisja Europejska osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie pakietu Omnibus I, -
styczeń–luty 2026 roku – uzgodnienia międzyresortowe oraz konsultacje publiczne projektu ustawy UC136, -
przełom lutego i marca 2026 roku – przewidywane zakończenie procesu legislacyjnego na poziomie Unii Europejskiej, -
koniec marca 2026 roku – termin sporządzenia sprawozdania z działalności za rok obrotowy 2025 dla firm, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Co to jest dyrektywa CSRD?
CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) to unijna dyrektywa nakładająca obowiązek raportowania ESG na wskazane przedsiębiorstwa. W Polsce została wdrożona do prawa w 2024 roku i określa m.in., które firmy muszą sporządzać raporty oraz jakie informacje mają w nich zawierać.
2. Które firmy obowiązuje raportowanie ESG?
Raportowanie ESG obowiązuje firmy, które zatrudniają powyżej 500 osób lub osiągają przychody netto powyżej 40 mln euro, a także niektóre instytucje finansowe i spółki giełdowe.
3. Co to jest Omnibus I?
Omnibus I to pakiet zmian do dyrektywy CSRD przygotowany przez Unię Europejską. Jego celem jest zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla firm – m.in. poprzez umożliwienie części przedsiębiorstw czasowego lub częściowego zwolnienia z raportowania ESG.
4. Kto będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z raportowania ESG?
Zwolnienie przewidziane przez Omnibus I dotyczy firm, które zatrudniają do 1000 osób i mają przychody netto do 450 mln euro, i obejmuje lata obrotowe 2025–2026.
