Konflikt między frakcjami w PiS się zaostrza. „Maślarze” walczą z „margaryniarzami”, a wszystkiemu przygląda się lojalny wobec prezesa Mariusz Błaszczak. Wzajemną niechęć podkręca wizja powrotu PiS do władzy w wyborach w 2027 r. Kto jest kim w tym konflikcie i o co walczy?
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
„Maślarze”
Inaczej nazywani też „bibliotekarzami” lub „muszkieterami”.
To frakcja największa, ale tradycję ma bardzo krótką. Łączy ją za to wspólny wróg.
Ale zacznijmy od tego, że „maślarze” to określenie upupiające, pogardliwe. I takie właśnie miało być, bo ukuła je frakcja Mateusza Morawieckiego. Do niej należą czterej „muszkieterowie” (to określenie brzmiące szlachetnie): Tobiasz Bocheński, Jacek Sasin, Patryk Jaki, Przemysław Czarnek. Nie jest tak, że łączy ich wielka ideowa wspólnota — to strategiczny sojusz, którego celem jest wspólna walka z frakcją Mateusza Morawieckiego. Osobno żaden z tej czwórki nie jest w stanie zwalczyć byłego premiera — ławą są o wiele mocniejsi.
Tobiasz Bocheński uchodzący za umiarkowanego (przynajmniej w formie) polityka jest teraz żelaznym PiS-owcem. Patryk Jaki jako nr 2 w Suwerennej Polsce (wchłoniętej przez PiS) od zawsze walczył z Morawieckim. Przemysław Czarnek jest wschodzącym gwiazdorem PiS, więc jest skazany na rywalizację z byłym premierem. Jacek Sasin walczył z Morawieckim jeszcze w rządzie PiS — o kontrolę nad spółkami Skarbu Państwa.
Na zdjęciu od lewej: Przemysław Czarnek, Patryk Jaki, Jacek Sasin i Tobiasz Bocheński.
Foto: Jacek Sasin/Facebook
Ich myśl jest prosta: cała scena polityczna przesuwa się na prawo, więc trzeba utwardzać PiS, a nie walczyć o umiarkowanych wyborców. Jak mówią w PiS, „maślarze” najchętniej zapakowaliby Morawieckiego z całymi jego rządami na wózek i zrzucili w przepaść.
Spotykają się w domowej bibliotece Patryka Jakiego, a czasami też na Nowogrodzkiej. Wywalczyli u Jarosława Kaczyńskiego to, że powołał z nich zespół programowy. Chcą w oczach Kaczyńskiego przyćmić Morawieckiego, który przez prezesa PiS uznawany jest za najtęższy gospodarczy mózg w PiS.
Bardzo blisko nich jest Mariusz Błaszczak, choć akurat na sławetnym zdjęciu, kiedy sami postanowili się objawić jako frakcja, nie było go. Jednak często uczestniczy w ich spotkaniach. Błaszczak jest przede wszystkim oczami i uszami prezesa — zawsze mu się też podporządkuje.
Im kibicuje, choć nie uczestniczy w spotkaniach, była premier Beata Szydło. A także Elżbieta Witek. Z tą frakcją związana jest też Anna Krupka, wiceprezeska PiS i świeżo upieczona pełnomocniczka partii ds. młodzieży.
„Maślarze”, choć oni sami potwornie nie lubią tego pogardliwego określenia, są liczni i wpływowi. Ale nie osiągnęli jak do tej pory celu, czyli zmarginalizowania Morawieckiego. Walczą jednak usilnie. Chcą oni ze swojego grona wydać przyszłego premiera (licząc na poparcie Kaczyńskiego), a frakcję Morawieckiego chcą tak osłabić, by nie była w stanie zablokować premiera Bocheńskiego/Jakiego/Czarnka.
„Harcerze”
Inaczej nazywani „M&M-sami”, „zielonymi”, „margaryniarzami”.
Frakcja Mateusza Morawieckiego jest nazywana czasami „harcerzami” — wielu spośród nich było bowiem druhami. W PiS bywają nazywani też „margaryniarzami”, „M&M-sami” (z obu określeń kipi pogarda). „Maślarze” ochrzcili ich z kolei — to najnowsze określenie — „zielonymi”, „frakcją zieloną”. A to dlatego, że utożsamiają byłego premiera Mateusza Morawieckiego z Zielonym Ładem Unii Europejskiej, dziś zwłaszcza na prawicy znienawidzonym unijnym programem.
Mateusz Morawiecki i Michał Dworczyk
Foto: Maciej Kulczyński / PAP
Według frakcji Morawieckiego PiS powinno iść po wyborców, których partia straciła zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. w sprawie aborcji. Wówczas PiS miało sporo ponad 40 proc., ale wyrok (a wcześniej „piątka dla zwierząt”) odebrał PiS-owi nawet 10 punktów procentowych.
Największym zwolennikiem Morawieckiego w PiS jest prof. Piotr Gliński. „Glina” nie ma w PiS jednak ostatnio dobrego czasu — w ocenie Jarosława Kaczyńskiego zepsuł potwornie drogą (1,5 mln zł) konwencję programową PiS w Katowicach (w październiku). Gliński jest jednak bitny — na ostatnich dwóch „PKP” PiS (spotkaniach najściślejszych władz PiS) to właśnie „Glina” ruszał z szarżą, atakując „maślarzy” i bronił Morawieckiego. Frakcję Morawieckiego wspiera również prof. Ryszard Terlecki, ale ten jest ostatnimi miesiącami marginalizowany, bo namawiał Jarosława Kaczyńskiego, by — w tym upatrywał jedynej szansy na wygraną Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich — zrezygnował z liderowania PiS-owi.
Prezes PiS Jarosław Kaczyński z Piotrem Glińskim i Mariuszem Błaszczakiem w Sejmie
Foto: Jacek Szydlowski / Forum
Morawiecki ma bliskich sobie posłów i europosłów — ich liczbę można różnie szacować, na 20 albo i 40, ale nie było jeszcze prawdziwego testu ich lojalności. Jest to frakcja po części na emigracji, bo najsilniejsze nazwiska są w Parlamencie Europejskim: Michał Dworczyk, Piotr Muller, Waldemar Buda. Ludzie Morawieckiego — podobnie, to paradoks, jak ziobryści mają zdolność przeskakiwania innych kandydatów PiS w wyborach.
„Ziobryści”
Posłowie należący niegdyś do Solidarnej/Suwerennej Polski. Tej partii już nie ma, bo połączyła się z PiS-em, a jej liderzy — Zbigniew Ziobro, Patryk Jaki — zostali wiceprezesami PiS. Ziobryści zaczęli się jednak rozpływać w PiS. Są składową aliansu „maślarzy”. Przy okazji fuzji z PiS wywalczyli fotele szefów okręgów partyjnych — w tym w Warszawie, gdzie rządzi Sebastian Kaleta.
Zbigniew Ziobro
Foto: fot. Krzysztof Żuczkowski/Forum
Ta grupa jest jednak bardzo osłabiona, bo Zbigniew Ziobro wyjechał za granicę — najpierw na Węgry, a potem do Brukseli (gdzie na stałe mieszka i się leczy) — by uniknąć zatrzymania i aresztu. W PiS wręcz powszechnie jest to uznawane za szkodliwe dla partii. Jeśli Morawiecki miałby zostać w przyszłości premierem, to po trupie ziobrystów, bo oni są najbardziej żarliwymi jego wrogami.
„Zakon PC”
Ta frakcja ma najdłuższą tradycję. To wiarusi Jarosława Kaczyńskiego jeszcze z lat 90., czyli z czasów Porozumienia Centrum. Część z nich nie nadaje się do pracy koncepcyjnej (koronnym przykładem jest Leonard Krasulski), ale są żołnierzami wiernymi prezesowi i to jest ich wielka zaleta. Cechą, którą Jarosław Kaczyński bardzo ceni, jest lojalność. Znaczenie tej frakcji jednak jest coraz bardziej historyczne. A to dlatego, że część już nie żyje (Ludwik Dorn. Przemysław Gosiewski), albo są już postaciami historycznymi jak Wojciech Jasiński czy Krzysztof Jurgiel.
Marek Kuchciński jest poza najbliższym kręgiem prezesa, podobnie Krzysztof Tchórzewski. Adam Glapiński i Adam Lipiński są na emeryturkach w NBP.
Za to Mariusz Błaszczak jest w PiS najbardziej zaufanym człowiekiem prezesa. Trzyma się też Marek Suski, aczkolwiek jego ostatnie sukcesy artystyczne (wystawa jego obrazów w Sejmie) są większe niż polityczne. Bardzo wpływowy jest za to Joachim Brudziński. W PiS zwykło się mówić o „frakcji Jarosława Kaczyńskiego”, jeśli ktoś nie chce się wikłać w wewnętrzne walki (jak na przykład Paweł Szefernaker) i chce pokazywać swoją lojalność wobec prezesa.
