Gotówka w obrocie gospodarczym jest coraz mocniej ograniczana. Przedsiębiorcy już dziś muszą pilnować ustawowych progów, po których przekroczeniu płatność nie może być zrealizowana w tradycyjnej formie. W Polsce podstawowy limit dla transakcji między firmami wynosi 15 tys. zł. Jeśli wartość transakcji przekracza tę kwotę, płatność powinna zostać dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Co ważne, limit nie dotyczy pojedynczej raty czy jednej części zapłaty, ale całej wartości transakcji. Oznacza to, że nie można obejść przepisów przez podzielenie większej płatności na kilka mniejszych wpłat gotówkowych. Zasady te obejmują przedsiębiorców, a także m.in. fundacje wpisane do rejestru przedsiębiorców KRS.
Limity transakcji gotówkowych B2B w Polsce
Obecny próg 15 tys. zł sprawia, że w praktyce większe rozliczenia firmowe muszą odbywać się bezgotówkowo. Choć wcześniej pojawiały się plany obniżenia limitu do 8 tys. zł, obecnie nadal obowiązuje granica 15 tys. zł. Dla wielu przedsiębiorstw jest to kwota niewielka w codziennym obrocie, dlatego znacząca część płatności i tak musi przechodzić przez rachunek bankowy.
Podstawą tych zasad jest ustawa z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Przepisy mają zwiększać przejrzystość obrotu gospodarczego i utrudniać wykorzystywanie gotówki do transakcji, których pochodzenie lub cel mogłyby budzić wątpliwości.
Od 2027 roku nowe unijne zasady
Kolejny etap ograniczeń ma nadejść w 2027 roku. Państwa członkowskie Unii Europejskiej będą zobowiązane do wprowadzenia limitów w obrocie gotówką. Maksymalny próg ma wynosić 10 tys. euro, a w krajach spoza strefy euro — równowartość tej kwoty w lokalnej walucie.
Unia Europejska tłumaczy te zmiany potrzebą przeciwdziałania niewłaściwemu wykorzystywaniu dużych przepływów gotówkowych. Chodzi również o ograniczenie wprowadzania do obiegu pieniędzy niewiadomego pochodzenia. Państwa członkowskie będą mogły przyjąć niższe limity, np. 3 tys. euro.
Polska już ma własne ograniczenia
Dla polskich przedsiębiorców unijne zmiany mogą nie być aż tak odczuwalne, ponieważ krajowe ograniczenia już funkcjonują. Limit 15 tys. zł jest niższy niż planowany unijny pułap 10 tys. euro. Pokazuje to jednak szerszy kierunek zmian: obrót gotówkowy w działalności gospodarczej jest stopniowo wypierany przez płatności bezgotówkowe.
Podobne rozwiązania obowiązują także w innych państwach Europy, choć ich skala jest różna. W Niemczech nie ma ogólnego limitu płatności gotówką, ale przy kwotach powyżej 10 tys. euro trzeba zweryfikować tożsamość kupującego. We Francji limit dla rezydentów wynosi 1 tys. euro, a dla nierezydentów 15 tys. euro. Dodatkowo gotówką nie można płacić przy zakupie nieruchomości powyżej 3 tys. euro.
Jak wygląda to w innych krajach UE?
W Grecji limit płatności gotówką wynosi 500 euro, z wyjątkiem zakupu auta. We Włoszech od 2022 roku obowiązuje próg 1 tys. euro. Portugalia stosuje ogólny limit 3 tys. euro, ale dla podatników jest to tylko 1 tys. euro, a dla turystów 10 tys. euro.
W Czechach limit wynosi 270 tys. koron czeskich dziennie, czyli około 10,5 tys. euro. W Belgii obowiązuje próg 3 tys. euro, choć transakcje prywatne pozostają bez ograniczeń. Zakazana jest tam jednak płatność gotówką m.in. przy zakupie nieruchomości.
Podstawa prawna
Podstawą krajowych ograniczeń jest ustawa z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Na poziomie unijnym znaczenie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1624 dotyczące zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.
FAQ – Limity wypłaty gotówki
Ile wynosi limit płatności gotówką między firmami w Polsce?
Obecnie limit wynosi 15 tys. zł. Transakcje powyżej tej kwoty muszą być realizowane przez rachunek płatniczy.
Czy limit dotyczy jednej płatności czy całej transakcji?
Limit odnosi się do całej wartości transakcji, niezależnie od tego, na ile części zostanie podzielona płatność.
Czy od 2027 roku będą nowe limity gotówki w UE?
Tak. Państwa UE będą musiały wprowadzić limit obrotu gotówką do maksymalnie 10 tys. euro lub równowartości tej kwoty.
Czy Polska może mieć niższy limit niż unijny?
Tak. Kraje członkowskie mogą stosować niższe progi. Polska już dziś ma limit 15 tys. zł dla przedsiębiorców.
Jaka jest podstawa prawna limitów gotówkowych?
W Polsce podstawą jest Prawo przedsiębiorców, a na poziomie UE rozporządzenie 2024/1624 dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
