Sprawa programu SAFE była zdecydowanie najważniejsza i zajęła najwięcej miejsca w czasie obrad Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Rada Pokoju prezydenta Donalda Trumpa wzbudziła dużo emocji. Najmniej wniosło roztrząsanie rosyjskich kontaktów marszałka Włodzimierza Czarzastego, które doklejono do obrad RBN trochę na siłę.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
— Wyglądało to źle. A nawet bardzo źle — mówi o posiedzeniu Rady Gabinetowej uczestnik tego spotkania. Szczegółów dyskusji nie chce zdradzać, bo posiedzenie było za zamkniętymi drzwiami i objęte klauzulą tajności. Inni rozmówcy rzucają jednak więcej światła na przebieg RBN i atmosferę rozmów.
Wedle naszych źródeł punkt pierwszy był najdłużej omawiany i tak naprawdę to on był powodem zwołania Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Chodzi o program SAFE — 44 mld euro na bezpieczeństwo, w tym zakupy uzbrojenia, z pożyczek w ramach Unii Europejskiej. Ten punkt zajął najwięcej czasu podczas spotkania w Pałacu Prezydenckim, które samo w sobie trwało bardzo długo, bo od godz. 14 do niemal 20. To także punkt zdecydowanie najważniejszy. W parlamencie procedowana jest ustawa o wdrożeniu tego programu — na końcu potrzebny będzie podpis prezydenta, aby weszła w życie.
Prezydent Karol Nawrocki chce być ojcem polskiego bezpieczeństwa — jest zresztą jako głów państwa zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP. SAFE to gigantyczne pieniądze, które jednak aż do roku 2070 trzeba będzie spłacać. Za ok. 180 mld zł można kupić ogromne ilości sprzętu. Rząd zapewniał, że większość tych środków trafi do krajowych producentów, ale prezydent i opozycja — zwłaszcza Prawo i Sprawiedliwość — nie dają temu wiary.
Uczestnik: — W tym punkcie [dotyczącym SAFE] prezydent Karol Nawrocki najczęściej zabierał głos. Dyskusja była tu najdłuższa, ale też najbardziej merytoryczna — słyszymy. Obie strony, zarówno przedstawiciele Pałacu Prezydenckiego, jak i rządu premiera Donalda Tuska dobrze się przygotowali i wymieniali argumentami.
Drugi punkt RBN dotyczył Rady Pokoju, którą tworzy prezydent USA Donald Trump. Ta organizacja jest projektem wciąż dość mglistym. Po inauguracji na Forum Ekonomicznym w Davos temat zaczął schodzić w cień. Nie budzi już emocji. Ponadto reguły konstytucyjne są nieubłagane — aby prezydent mógł wprowadzić Polskę do tej Rady, potrzebna jest zgoda Sejmu i rządu.
Premier Donald Tusk od momentu pojawienia się pomysłu Rady był powściągliwy. Ale to się zmieniło w dniu Rady Gabinetowej. Szef rządu wprost — przed posiedzeniem swojego gabinetu — powiedział, że w obecnych warunkach Polska nie przystąpi do Rady Pokoju. Nie ma na to zgody rządu, a więc sprawa jest przesądzona. Donald Tusk tuż przed Radą w zasadzie wyrzucił pomysł Karola Nawrockiego na wejście do Rady Pokoju do śmieci. A premier nie robi takich rzeczy w przypadkowym momencie, Tusk pokazał, że prezydent może chcieć, ale to premier podejmuje decyzje.
— Emocji wokół Rady Pokoju były i to nawet dużo emocji — słyszymy.
Punkt ostatni najbardziej rozgrzewał publikę jeszcze przed posiedzeniem RBN. To relacje marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego z Rosjanką, która jest wspólniczką w spółce zarządzającej hotelem w Spale. Punkt ten był doklejony do Rady — nie był najważniejszy, ale najbardziej polityczny, ogniskujący emocje i uwagę mediów.
Rada Bezpieczeństwa Narodowego służyła jednak głównie sprawie programu SAFE. Obóz rządowy oczekiwał od prezydenta, aby po prostu bez szemrania podpisał ustawę dotyczącą tego programu. Karol Nawrocki od początku prezydentury nie chce, aby redukowano go do roli notariusza. Pokazywał to już wetami i żądaniami wprowadzenia zmian w ustawach (jak na przykład w ustawie o pomocy Ukraińcom). W sprawie SAFE też chciał pokazać, że rząd musi się z nim liczyć.
Jednocześnie Pałac Prezydencki wyraźnie chciał mieć pod pełną kontrolą przekaz płynący z Rady. Tylko Karol Nawrocki zabrał głos w części otwartej dla mediów. Prezydent nakreślił swoją narrację i argumenty, a potem kamery wyprowadzono. Kto nie chce się narazić na ryzyko utraty dostępów do informacji niejawnych — powinien milczeć i nie zdradzać szczegółów przebiegu Rady.
