Działanie niezgodne z prawem, niepotrzebne wydatki i dodatkowe obciążanie sądów — kolejne orzeczenia sądów tylko wydłużają listę zarzutów pod adresem ICE, agencji realizującej politykę imigracyjną Donalda Trumpa. W ciągu zaledwie kilku godzin jego administracja poniosła potrójną klęskę.
Więcej ważnych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Wydane w środę trzy orzeczenia świadczą o rosnącym oporze środowiska sędziowskiego wobec działań podejmowanych przez administrację Donalda Trumpa. A ta na terenie całego kraju próbuje poszerzać zakres operacji prowadzonych przez ICE, agencję odpowiadającą za realizację polityki imigracyjnej i celnej (Immigration and Customs Enforcement).
Trump i ICE. Sąd: Wygoda to nie wszystko
W Oregonie mianowany w 2024 r. przez Joego Bidena sędzia federalny Mustafa T. Kasubhai wydał tymczasowy nakaz sądowy zakazujący funkcjonariuszom federalnym cywilnych aresztowań imigracyjnych bez odpowiedniego nakazu.
Wtorkowa decyzja sądu w sprawie wniesionej przez dwóch imigrantów potwierdziła „liczne dowody” na to, że funkcjonariusze federalni regularnie łamali ustawowe ograniczenia swojego prawa do aresztowania. Sędzia Kasubhai stwierdził, że funkcjonariusze ICE w Oregonie rutynowo dokonywali aresztowań bez nakazu, nie przeprowadzając także wymaganej przez prawo federalne indywidualnej oceny.
„Liczne dowody przedstawione w tej sprawie wskazują na utrwalony wzorzec i praktykę w Oregonie, która w istocie sprowadza się do ostatecznych działań agencji polegających na dokonywaniu aresztowań bez nakazu i indywidualnej oceny ryzyka ucieczki” — napisał sędzia.
Orzeczenie wprost odrzuca stanowisko rządu, który twierdzi, że szerokie okoliczności egzekwowania prawa pozwalają pominąć konieczność uzyskania nakazu. Jak podkreślił Kasubhai, prawo federalne rzeczywiście zezwala na aresztowania imigracyjne bez nakazu, ale wyłącznie wtedy, gdy funkcjonariusze mają uzasadnione podstawy sądzić, że konkretna osoba może uciec, zanim uzyskają nakaz. Ogólne założenia czy wygoda operacyjna nie są odpowiednimi powodami do aresztowania.
Poza wstrzymaniem tego typu aresztowań Kasubhai tymczasowo uznał osoby zatrzymane w Oregonie bez nakazu ani indywidualnej oceny ryzyka ucieczki od września 2025 za grupę zbiorową. Sędzia nakazał ICE wprowadzenie obowiązku składania szczegółowych sprawozdań, wymagając tym samym od funkcjonariuszy dokumentowanie konkretnych faktów uzasadniających każde przyszłe aresztowanie bez nakazu.
W dokumentacji takiej musi się znaleźć m.in. miejsce zatrzymania, znane powiązania danej osoby z lokalną społecznością oraz dokładne fakty potwierdzające, że istniało ryzyko ucieczki. Sędzia Kasubhai odrzucił prośbę rządu o utajnienie tych dokumentów przed prawnikami powodów. Zrezygnował także z typowego wymogu zabezpieczenia finansowego, uznając, że równowaga interesów i dobro publiczne zdecydowanie przemawiają za udzieleniem ochrony.
— Czyny mówią głośniej niż słowa. Nie ma żadnych dowodów na to, aby administracja Trumpa zaprzestała profilowania i masowych deportacji imigrantów niekaranych bez zapewnienia im należytego procesu — mówi w rozmowie z „Newsweekiem” Javad M. Khazaeli, założyciel kancelarii Khazaeli Wyrsch, LLC oraz były prokurator ds. bezpieczeństwa narodowego ICE.
ICE zatrzymuje znienacka. Sąd uwalnia
Susan Richard Nelson, sędzina federalna w Minnesocie mianowana przez prezydenta Baracka Obamę w 2010 r., nakazała natychmiastowe zwolnienie jednego z mieszkańców stanu, twierdząc, że władze imigracyjne nie miały podstaw prawnych do jego zatrzymania.
Sprawa dotyczy obywatela Meksyku, który mieszka w Stanach Zjednoczonych od 1988 r. i obecnie przebywa w St. Paul w stanie Minnesota. Zgodnie z aktami sądowymi, mężczyzna ubiega się o kartę stałego pobytu i jest upoważnionym opiekunem swojego 87-letniego ojca. Jak wynika z dokumentów, kiedy 4 stycznia wraz z ojcem wychodził z domu innej osoby z rodziny, zamaskowani funkcjonariusze ICE zatrzymali go bez nakazu, a następnie przewieźli do więzienia w hrabstwie Freeborn na południu stanu.
Sędzina Nelson odrzuciła argument administracji, jakoby mężczyzna miał podlegać obowiązkowemu zatrzymaniu zgodnie z nową interpretacją prawa imigracyjnego przez Departament Bezpieczeństwa Krajowego. Podkreśliła, że osoby nieposiadające obywatelstwa, lecz mieszkające w USA mogą być zatrzymywane tylko na podstawie przepisów wymagających uzyskania nakazu.
Stwierdzając brak podstawy prawnej do zatrzymania, Nelson uznała, że mężczyznę należy zwolnić bez wyznaczania kaucji. Nakazała urzędnikom federalnym uwolnienie go w ciągu 48 godz. oraz zwrot dokumentów osobistych i imigracyjnych. Zakazała także ponownego zatrzymania mężczyzny na podstawie tej samej wykładni prawa, chyba że zajdą istotne nowe okoliczności.
Sąd: ICE nadal działa niezgodnie z prawem
Działania ICE ostro skrytykował także sędzia federalny z Pensylwanii, nakazując uwolnienie uchodźcy z Brazyli, który był przetrzymywany w Filadelfii. Orzeczenie wydał Sąd Okręgowy Stanów Zjednoczonych dla Wschodniego Dystryktu Pensylwanii. Mianowany przez prezydenta George’a H.W. Busha w 1991 r. sędzia Harvey Bartle III uwzględnił skargę złożoną przez Guilherme Coelho Lopesa przetrzymywanego w Federalnym Centrum Zatrzymań w Filadelfii.
„Pomimo setek podobnych orzeczeń tego i innych sądów konsekwentnie przyznających rację zatrzymanym przez ICE agencja nadal działa niezgodnie z prawem, niepotrzebnie wydaje pieniądze podatników i marnuje ograniczone zasoby sądownictwa” — napisał Bartle.
Jak wynika z przeanalizowanych przez „Newsweek” akt sądowych, posiadający brazylijskie obywatelstwo Lopes przyjechał do USA z żoną i dwójką dzieci pod koniec 2023 r. Mężczyzna został warunkowo zwolniony na czas trwania postępowania imigracyjnego w jego sprawie. Od tamtej pory mieszka w Filadelfii i pracuje na budowie, aby utrzymać rodzinę i móc ubiegać się o azyl z powodu obaw przed prześladowaniem w Brazylii. Jego cztero— 10-letnie dzieci uczęszczają lub przygotowują się do rozpoczęcia nauki w lokalnych szkołach.
Jak wynika akt sprawy, ICE zatrzymało Lopesa w styczniu tego roku w ramach rutynowej wizyty kontrolnej, po czym aresztowało go w obecności żony i dzieci. Agencja argumentowała, że mężczyzna podlegał obowiązkowemu zatrzymaniu na podstawie nowej interpretacji prawa polegającej na traktowaniu cudzoziemców mieszkających w USA jako „osoby ubiegające się o wjazd”.
Sędzia Bartle odrzucił jednak argumentacje rządową, twierdząc, że przepisy dotyczące obowiązkowego zatrzymania dotyczą wyłącznie cudzoziemców, którzy dopiero przybywają do kraju, a nie tych, którzy już w nim mieszkają. Przywołując ponad 100 podobnych decyzji w tym okręgu, uznał, że zatrzymanie Lopesa na podstawie niewłaściwych przepisów i bez rozprawy kaucji, narusza prawo federalne, po czym nakazał jego natychmiastowe uwolnienie, uznając zatrzymanie za niezgodne z prawem.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
