Program Stop Smog był przeznaczony dla rodzin dotkniętych ubóstwem energetycznym. Oferował wsparcie w kompleksowej i głębokiej termomodernizacji budynków oraz w wymianie kopciuchów na ekologiczne źródła ciepła. Tylko mimo najlepszych chęci, niestety szedł jak po grudzie. O dotację mogły się starać gminy, związki międzygminne, powiaty, a także związek metropolitalny w województwie śląskim.
„Ostatecznym beneficjentem „Stop Smogu” są osoby, których nie stać na wymianę pieca i ocieplenie domu. Program określa, że to ci, których przeciętny miesięczny dochód, na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 175 proc. kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 proc. tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym” – wyjaśniał wiceprezes NFOŚiGW Paweł Mirowski.
Stop Smog mniej atrakcyjny dla samorządow
Rząd chce przesunąć prawie 150 mln zł niewykorzystanych w programie Stop Smog na rzecz premii termomodernizacyjnych, remontowych, kompensacyjnych i powodziowych oraz na poprawę stanu technicznego mieszkaniowego zasobu gmin (permie MZG). Czyli dokładnie komu?
Stop Smog był dostępny tylko w gminach, które podpisały odpowiednią umowę i mają uchwałę antysmogową. Beneficjenci mogli uzyskać do 70 proc. dofinansowania kosztów inwestycji. Pozostałe 30 proc. miał stanowić ich wkład własny. Dzięki takiemu rozwiązaniu biedniejsi mieszkańcy mogli otrzymać w formie bezzwrotnej dotacji do 100 proc. kosztów przedsięwzięcia. Ale w okresie funkcjonowania programu Stop Smog dostępny był program Czyste Powietrze oraz ulga termomodernizacyjna, których rozwiązania okazały się finalnie korzystniejsze z punktu widzenia potencjalnych beneficjentów.
Wnioski w programie Stop Smog było można składać tylko do końca 2024 roku, tymczasem jak wynika z informacji Banku Gospodarstwa Krajowego, na koniec października 2025 roku na rachunku pozostała niewykorzystana kwota 149,2 mln zł. Kwota jeszcze może nieco ulec zmianie tylko w wyniku ewentualnego aneksowania wcześniej zawartych umów.
Kto dostanie przesunięte pieniądze?
W przeciwieństwie do Stop Smog, program premii cieszy się dużym powodzeniem. Między styczniem a lipcem 2025 roku złożono w nim wnioski o wsparcie na 292,9 mln zł. Zainteresowanie było tak wysokie, że BGK zmuszony był w sierpniu ubiegłego roku wstrzymać przyjmowanie wniosków z powodu braku pieniędzy na rachunku Funduszu Termomodernizacji i Remontów.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii zakłada, że w 2026 roku program będzie się nadal cieszył powodzeniem na pozimie około 503 mln zł, tymczasem ustawa budżetowa na 2026 rok przewiduje 331 mln zł – stąd pomysł z przesunięciem pieniędzy. Tu nabór wniosków jest ciągły i trwa do 30 czerwca 2026 roku.
O taką pomoc mogą się ubiegać zarówno zarządcy, jak i właściciele budynków, m.in. jedno- lub wielorodzinnych, internatów, domów dziecka bądź hoteli robotniczych. Ze wsparcia mają prawo skorzystać także jednostki samorządu terytorialnego, jeśli zrealizowały modernizację lokali użyteczności publicznej takich jak szpitale, szkoły lub urzędy oraz administratorzy miejscowych źródeł ciepła i sieci ciepłowniczych.
