Przez dziesięciolecia publiczna twarz Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, powszechnie znanego jako kościół mormoński, obejmowała elegancję rodziny Osmondów i misjonarzy na rowerach, którzy przedstawiali niezachwiany, zdrowy wizerunek. Obecnie najbardziej widoczne i definiujące portrety tej wiary pochodzą od kobiet w programach telewizyjnych typu reality show, takich jak „Żony Salt Lake City” czy „Sekrety mormońskich żon”.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jedną ze znanych mormonek jest Heather Gay z „Żon Salt Lake City”, która w reality show podzieliła się historią opuszczenia Kościoła. Opisała to również w bestsellerowych wspomnieniach „Bad Mormon”, a ostatnio pojawiła się w serialu dokumentalnym „Przeżyć mormonizm”. — Myślę, że kobiety robią to [występują w reality show], ponieważ jest to jedyne ujście, jakie mamy, aby zdobyć tożsamość lub władzę w bardzo patriarchalnej, hierarchicznej strukturze — powiedziała Gay w wywiadzie dla podcastu „Newsweeka” The Parting Shot.
W kościele mormońskim kapłanami mogą być wyłącznie mężczyźni, którzy zyskują tym samym boski autorytet do działania w imieniu Boga. — Mormoni są jak mali królowie swoich własnych królestw. Nie chcą, aby zaglądano im pod kołdrę, bo mają się świetnie — dodała Gay.
Główne bohaterki wymienionych wyżej programów telewizyjnych pokazały, jak bardzo złożone było i jest życie mormonów. — Za każdym razem, gdy się budzę, czuję, że jestem mormonką. To moja osobowość — powiedziała Gay. Mimo tego w „Żonach Salt Lake City” Gay odkrywa nowe życie — jest samotną matką, pije i rozmawia z członkami rodziny o kryzysie wiary. Z kolei „Sekrety mormońskich żon” to program o młodszych mormonkach, które tańczą w klubach, utrzymują swoje rodziny i próbują radzić sobie z życiem po rozwodzie.
— Myślę, że rozmawiamy o tematach, z którymi ludzie w naszej społeczności zmagają się od dłuższego czasu. Temat szat, picie, uprawianie seksu przed ślubem to rzeczy, które [mormoni] robią, ale mają wokół siebie dużo wstydu — powiedziała Layla Taylor z „Sekretów mormońskich żon”.
Zgodnie z praktykami tego wyznania, szaty są świętą bielizną noszoną tylko przez dorosłych członków. Picie alkoholu jest zabronione przez Słowo Mądrości (które zabrania również picia kawy i herbaty), a seks przed ślubem narusza prawo czystości. — Sama możliwość otwartego mówienia o tych tematach sprawia, że ludzie czują się mniej samotni — powiedział Taylor.
Grupa influencerek
Wydaje się paradoksalne, że wiara zbudowana na skromności może rozwijać się pod spojrzeniem kamer telewizyjnych reality show. Ale, jak powiedziała Gay, te dwie rzeczy wcale się nie wykluczają. — Mormonizm jest wiarą performatywną. To pewnego rodzaju pokazywanie się, wyglądanie w określony sposób, zachowywanie się w określony sposób. Nie chodzi o to, jak naprawdę się czujesz, ale o to, jak prezentujesz się światu. Ten rodzaj performatywności sprawia, że idealnie nadajemy się do reality show.
Serial „Sekrety marońskich żon” szturmem podbił telewizję w 2024 r., emitując trzy sezony w nieco ponad rok. Kamera podążała za mormońskimi matkami, które zyskały internetową sławę, zakładając grupę influencerek znaną jako „MomTok”. Na nagraniach całowały się z mężami swoich koleżanek, piły i przeżywały romanse.
Taylor, która nadal jest członkiem Kościoła, ale nie praktykuje, powiedziała, że wspólnota nie musi pozbywać się swoich zasad, ale potrzebuje modernizacji, aby ludzie mogli „czuć, że ich grzechy nie są zbyt poważne, aby być częścią kościoła”. — Myślę, że to jest duży problem z kościołem — robisz coś złego i nie możesz mówić o tym otwarcie, bo zostaniesz wyrzucony — uważa Taylor.
Dla Gay odejście z Kościoła nie było proste. Dla milionów ludzi, którzy postąpili tak jak ona, opuszczenie mormonizmu przypominało amputację. — Całe twoje zachowanie było takie, jak kościół — powiedziała Gay, dodając, że trudno zerwać z nawykiem bycia mormonem. — Nie chodzi tylko o niedzielne nabożeństwa, ale o zachowanie każdego dnia.
W wierze, w której mężczyźni sprawują władzę kapłańską, program reality show okazał się luką, którą mógł wypełnić kobiecy sprzeciw. — Role płciowe były potężnym tematem tabu, ponieważ tradycyjnie uczono nas jako mormonów, że powinnością kobiet jest po prostu opieka nad dziećmi, a rolą mężczyzny zapewnienie opieki — powiedziała Jen Affleck z „Żon Salt Lake City”.
Widzowie obserwowali ją i jej męża, Zaca, zmagających się z życiem w niekonwencjonalnym mormońskim małżeństwie. Zac początkowo naciskał na żonę, aby opuściła grupę „MomTok” i wsparła go w spełnieniu marzenia, jakim była edukacja w szkole medycznej. Jednak w miarę jak żona zdobywała coraz więcej możliwości, zdawał się on przychylać do pomysłu bardziej równego związku. Mówił nawet o byciu ojcem pozostającym w domu, podczas gdy jego żona pojawiła się w „Tańcu z gwiazdami”.
— Na koniec dnia musisz robić to, co jest dla ciebie najlepsze. Fakt, iż uczono cię jednego sposobu na życie, nie oznacza, że inny jest zły — powiedziała Affleck. — Nie pozwól, aby powstrzymała cię presja kulturowa.
— Jeśli jesteś prawdziwym Kościołem, powinieneś być wystarczająco silny, aby wysłuchać ludzi, którzy mieli złe doświadczenia w tym Kościele — powiedziała Gay.
„Newsweek” skontaktował się z Kościołem Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich w celu uzyskania komentarza.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead, skróty i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.