Jak wynika z najnowszych badań, późne macierzyństwo może w korzystny sposób wpływać na niektóre aspekty zdrowotne noworodka. Naukowcy odkryli, że dzieci starszych kobiet były rzadziej diagnozowane z alergiami pokarmowymi oraz rzadziej doświadczały świszczącego oddechu, egzemy czy nadwrażliwości na roztocza kurzu domowego.
Naukowcy z Japonii i Stanów Zjednoczonych przeanalizowali dane zdrowotne niemal 35 tysięcy młodych pacjentów. Ich odkrycie jest rozwinięciem dyskusji na temat dojrzałych matek rodzących dzieci, co często bywa przedstawiane jako czynnik ryzyka medycznego. Badanie oparte było na danych z Japan Environment and Children’s Study, ogólnokrajowego projektu w ramach którego monitorowano ponad 100 tys. ciąż w Japonii w latach 2011–2014.
Naukowcy skupili się na 39 942 dzieciach, które obserwowano od urodzenia do czwartego roku życia. Ich rodzice regularnie wypełniali ankiety dotyczące zdrowia, a u części z nich przeprowadzano także badania krwi w celu oceny reakcji immunologicznych związanych z alergiami. Wyniki pokazały, że prawdopodobieństwo występowania niektórych chorób alergicznych malało wraz ze wzrostem wieku, w którym matka urodziła dziecko.
U około 6,6 proc. dzieci zdiagnozowano alergię pokarmową w momencie, w którym skończyły one rok. Odsetek ten spadał jednak wraz z wiekiem matki — wśród dzieci urodzonych przez kobiety w wieku od 25 do 29 lat wynosił on około 7,3 proc., w przypadku kobiet w wieku od 35 do 39 lat było to 6,1 proc., a w sytuacji, w której matka miała co najmniej 40 lat, liczba ta wyniosła tylko 4,3 proc.
Podobną tendencję zaobserwowano w przypadku świszczącego oddechu, czyli jednego z najczęstszych wczesnych objawów astmy. Do momentu skończenia pierwszego roku życia, niemowlęta matek w wieku 35 lat i więcej znacznie rzadziej doświadczały tego objawu niż dzieci młodszych kobiet. Szczególnie narażone były niemowlęta, których matki w momencie ich narodzin miały od 20 do 24 lat.
Ten wzorzec utrzymywał się do momentu, w którym dzieci kończyły 4. rok życia. Dzieci, których matki urodziły je w wieku powyżej 35 lat, rzadziej zmagały się ze świszczącym oddechem, rzadziej otrzymywały diagnozę alergii pokarmowych i były mniej wrażliwe na roztocza kurzu domowego — alergen środowiskowy często powiązany z astmą i egzemą. Niższe ryzyko tych objawów zauważano także wtedy, gdy oboje rodziców miało co najmniej 35 lat w momencie narodzin dziecka.
Jak podkreślili naukowcy, na rozwój chorób alergicznych wpływa złożona kombinacja czynników genetycznych, środowiskowych i stylu życia. W analizie uwzględniono takie czynniki jak m.in. występowanie alergii w rodzinie, narażenie na dym papierosowy lub kontakt ze zwierzętami, uczęszczanie do żłobka, dochód gospodarstwa domowego oraz wykształcenie rodziców.
Zespół zaproponował kilka potencjalnych wyjaśnień tego, dlaczego dzieci starszych kobiet są mniej narażone na alergie. Po pierwsze, starsi rodzice w wielu przypadkach mogą wykazywać większą stabilność finansową oraz lepszy dostęp do opieki i wiedzy zdrowotnej, co może mieć znaczenie zarówno dla opieki prenatalnej, jak i warunków wczesnego dzieciństwa. Rolę mogą odgrywać także różnice w stylu życia, poziomie stresu i nawykach zdrowotnych. Chociaż zmiany genetyczne i epigenetyczne związane z wiekiem rodziców są często omawiane w kontekście ryzyka, naukowcy zaznaczają, że mogą one także wchodzić w interakcje z czynnikami środowiskowymi, zmniejszając podatność na niektóre choroby alergiczne.
Jak podkreślili jednak autorzy, wyniki ich badania nie oznaczają, że starsza matka będzie w każdym wypadku czynnikiem „ochronnym”. Istnieje wiele znanych zagrożeń związanych z późniejszym macierzyństwem, takich jak wyższe ryzyko wad genetycznych czy powikłań w ciąży. Jak twierdzi zespół, z ich badania wynika, że związek między wiekiem rodziców a zdrowiem dziecka jest bardziej złożony, niż dotychczas sądzono.
Naukowcy zwrócili także uwagę na to, że ich praca jest badaniem obserwacyjnym, które pozwala jedynie na stwierdzenie korelacji, ale nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego. Aby zrozumieć biologiczne i społeczne mechanizmy stojące za tymi wynikami oraz sprawdzić, czy podobne wzorce występują w innych populacjach, należy przeprowadzić kolejne badania.
Odniesienie
Yamamoto-Hanada, K., Harama, D., Sato, M., Miyaji, Y., Sakamoto, K., Nishizato, M., Yang, L., Kumasaka, N., Mezawa, H., Iwamoto, S., Pak, K., Nishizawa, T., Nadeau, K. C., Fukami, M., & Ohya, Y. (2026). Parental age and childhood allergy risk. JAMA Network Open, 9(1).
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.