Wraz z początkiem 2026 roku wielu właścicieli przydomowych hodowli drobiu zastanawia się, czy muszą zgłaszać swoje kury do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim tego, czy każda hodowla wymaga rejestracji oraz jaka liczba ptaków jest dopuszczalna bez dodatkowych formalności.
Hodowla na własny użytek
Przepisy jasno rozróżniają hodowle prowadzone na własny użytek od działalności komercyjnej. Jeśli kury są utrzymywane wyłącznie na potrzeby gospodarstwa domowego, a jaja oraz mięso nie trafiają do sprzedaży, właściciel nie musi rejestrować hodowli w ARiMR. W takim przypadku przydomowy kurnik pozostaje poza obowiązkiem zgłoszenia.
W ostatnich latach pojawiały się informacje sugerujące, że od listopada 2024 roku każda hodowla kur musi zostać zgłoszona. Ministerstwo Rolnictwa zdementowało jednak te doniesienia. Obowiązek rejestracji istnieje od stycznia 2023 roku, ale dotyczy wyłącznie zakładów drobiarskich prowadzących działalność produkcyjną.
Podstawą prawną są zarówno przepisy krajowe, jak i regulacje unijne. Polska korzysta z odstępstwa przewidzianego w rozporządzeniu UE 2016/429, które pozwala wyłączyć z obowiązku rejestracji drób utrzymywany wyłącznie na własne potrzeby.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku hodowli komercyjnych. Rejestracja jest obowiązkowa dla gospodarstw sprzedających drób, jaja lub mięso. Dotyczy to szczególnie hodowli przekraczających określone limity liczby ptaków. W przypadku kur niosek próg wynosi ponad 350 sztuk, natomiast dla brojlerów kurzych – ponad 500 sztuk. Rejestracji wymagają także hodowle innych gatunków drobiu, np. kaczek, gęsi, indyków czy perlic, jeśli liczba ptaków przekracza 100 sztuk danego gatunku.
Dodatkowo obowiązek zgłoszenia obejmuje gospodarstwa utrzymujące ponad 350 przepiórek japońskich lub przynajmniej dwa strusie. Rejestracji podlegają również zakłady, w których przechowuje się co najmniej 500 jaj innych gatunków ptaków albo 10 jaj strusich.
Od 2026 roku podstawowym narzędziem do zgłaszania zwierząt objętych obowiązkiem identyfikacji staje się system IRZplus. Dotyczy to jednak tylko hodowców, którzy już wcześniej mieli obowiązek rejestracji. W przypadku przydomowych hodowli utrzymywanych wyłącznie na własny użytek nowe regulacje nie wprowadzają dodatkowych wymagań.
Przepisy nie określają natomiast dokładnego limitu liczby kur, które można trzymać bez zgłoszenia, jeśli hodowla nie ma charakteru komercyjnego. Najważniejszym warunkiem pozostaje brak sprzedaży produktów pochodzących z takiego kurnika.
Obowiązek rejestracji
Z obowiązku rejestracji zwolnieni są także hodowcy, którzy nie prowadzą działalności handlowej i nie ubiegają się o wsparcie finansowe z funduszy unijnych. W przypadku gospodarstw podlegających rejestracji konieczne jest najpierw uzyskanie zatwierdzenia od powiatowego lekarza weterynarii, który nadaje zakładowi numer identyfikacyjny.
Brak rejestracji w sytuacji, gdy przepisy tego wymagają, może prowadzić do konsekwencji finansowych. ARiMR ma prawo nałożyć karę pieniężną, której wysokość zależy od liczby niezarejestrowanych ptaków oraz skali prowadzonej hodowli. Dodatkowo brak zgłoszenia może uniemożliwić legalną sprzedaż jaj lub mięsa, a także korzystanie z programów wsparcia dla rolników.
W przypadku wątpliwości dotyczących obowiązku rejestracji hodowcy mogą zwrócić się o wyjaśnienia do najbliższego biura ARiMR. Dzięki temu łatwiej ustalić, czy przydomowy kurnik podlega przepisom rejestracyjnym.
