Raport Liberties 2026. Pięć krajów UE podważa praworządność. Co z Polską?

Organizacja Liberties uznała rządy Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Włoch i Słowacji za osłabiające praworządność.
W raporcie wskazano Polskę, jako kraj stagnacji w zakresie praworządności, z głównym problemem niezależności sądownictwa.
Za kraj „ciężko pracujący” nad zapewnieniem praworządności uznano wyłącznie Łotwę.
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii

Raport Liberties Rules of Law 2026 – stworzony przez Civil Liberties Union for Europe – został oparty na danych 40 organizacji pozarządowych w 22 krajach. Autorzy określili rządy Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Włoch oraz Słowacji mianem „demontażystów”, którzy osłabiają praworządność.

Ponadto, zdaniem Liberties kolejnych sześć państw europejskich zmierza w kierunku osłabienia wolności i praw obywatelskim, mimo że część posiada historycznie silną demokrację.

Liberties 2026. Praworządność w krajach UE

Jak wskazuje raport, na Słowacji praworządność pogorszyła się we wszystkich obszarach: sprawiedliwości, antykorupcji, wolności mediów oraz mechanizmach kontroli i równowagi obywateli. Podobnie sytuacja ma wyglądać w Bułgarii.

Węgry, gdzie od 16 lat rządzi Viktor Orban, „pozostają w osobnej kategorii, kontynuując coraz bardziej regresywne prawo i politykę bez oznak zmian”.

Natomiast wśród sześciu krajów, które otrzymały miano „zsuwających się” w kierunku niepraworządności, są: Belgia, Dania, Francja, Niemcy, Malta i Szwecja.

„To szczególnie godne uwagi ze względu ich historycznie silną reputację demokratyczną, co potwierdza, że erozja praworządności nie ogranicza się do niewielkiej liczby wyjątkowych przypadków”.

Polska w „stagnacji” prawa. Autorzy raportu piszą o kompromitacji

Organizacja Liberties wyznacza również trzecią grupę państw – tzw. stagnatorów – które nie wdrażają indywidualnych zaleceń unijnych, ale ich sytuacja ani się nie pogarsza, ani nie poprawia.

„Stagnatorami” są Czechy, Estonia, Grecja, Irlandia, Litwa, Holandia, Rumunia, Słowenia, Hiszpania i Polska – podano w raporcie.

„W Polsce rząd (Donalda Tuska, raport analizuje 2025 rok – red.) próbował przywrócić kluczowe elementy praworządności, jednak ograniczone dotychczas postępy pokazują, jak trudne i kruche może być przywracanie naruszonej niezależności instytucji” – opisują autorzy.

Jako główny problem Polski raport wskazuje nierozwiązane zagrożenie dla niezależności sądownictwa. „Reformy, dotyczące doboru składów sądowych i przydzielania spraw w Polsce, wprowadziły nowe obawy” – podkreślono. Jak dodano, choć usprawnienia w zakresie udzielania pomocy prawnej są pozytywne, jest to ograniczony postęp.

Ostatnią grupą wymienioną w raporcie praworządności są kraje „ciężko pracujące” nad zapewnieniem praworządności. Za taki analitycy organizacji uznali wyłącznieŁotwę.

Źródła: Liberties Rules of Law Report 2026, „The Guardian”