Rynek AI czeka załamanie. Matematyka potwierdzająca ten wniosek jest brutalnie prosta. W 2025 r. Big Tech wyda ponad 400 mld dol. na infrastrukturę sztucznej inteligencji. Do 2030 r., liczba ta ma wzrosnąć do 2 bln dol. rocznie. Dzieje się tak pomimo prognoz, które pokazują, że tym firmom w najbliższym czasie nie uda się zlikwidować istniejącej luki między przychodami a wydatkami – pisze Nicholas Creed, profesor nadzwyczajny prawa gospodarczego na Georgia College and State University.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Wall Street uwielbia wmawiać sobie, że luka ta będzie się zmniejszać poprzez stopniowe wdrażanie przełomowych technologii. Narracja ta zakłada, że kolejne przedsiębiorstwa będą powoli wdrażały sztuczną inteligencję, produktywność będzie stopniowo się poprawiać, a w ciągu kilku lat biznesowe uzasadnienie tych inwestycji będzie jasne. Problem polega na tym, że wczesne wdrażanie sztucznej inteligencji okazuje się nieopłacalne, co oznacza, że potrzeba kilku, jeśli nie kilkunastu lat, aby AI okazało się opłacalną inwestycją w amerykańskich korporacjach.
Cierpliwość jest luksusem
Kapitałochłonność sztucznej inteligencji sprawia, że cierpliwość jest luksusem, na który inwestorzy nie mogą sobie pozwolić. Kiedy pompujesz setki miliardów rocznie w infrastrukturę, nie możesz latami czekać na organiczną adaptację. Same koszty operacyjne wymagają szybkiej monetyzacji.
Argumenty przemawiające za tym, że inwestycje w AI są giełdową bańką, stają się jeszcze bardziej przekonujące, gdy zdamy sobie sprawę z tego, że Microsoft, Amazon, Google i Meta nie wydają w tym celu pieniędzy schowanych na kontach oszczędnościowych. Znaczna część tych inwestycji zależy od zamkniętego obiegu finansowania, która w dramatyczny sposób zwiększa ryzyko efektu domino w przypadku, gdy którekolwiek z ogniw łańcucha okaże się słabe. Tak stało się w przypadku bańki internetowej w latach 1995-2001.
Choć boom rynku telekomunikacyjnego z początku XXI wieku jest często porównywany do obecnego rynku sztucznej inteligencji, kluczową różnicą między nimi jest wielkość jak i tempo wydatków. W rekordowym 2000 roku firmy telekomunikacyjne wydawały na rozwój około 121 mld dol. rocznie. Dzisiejsze poziomy wydatków na sztuczną inteligencję są o wiele wyższe, a ramy czasowe całego procesu są węższe.
Ponadto w przeciwieństwie do kabli światłowodowych, infrastruktura AI szybko traci na wartości. Procesory graficzne stają się przestarzałe, gdy pojawiają się nowe modele potrzebujące większej mocy obliczeniowej. Centra danych wymagają ciągłych modernizacji. Ceny energii stale rosną. Zegar odliczający czas do momentu, w którym firmy zajmujące się sztuczną inteligencją będą potrzebować kolejnego dużego zastrzyku kapitału, nie tylko tyka — on przyspiesza.
Dynamika konkurencji między głównymi firmami zajmującymi się sztuczną inteligencją tylko pogarsza sytuację. Żaden z głównych graczy nie może pozwolić sobie na spowolnienie wydatków, bo ryzykuje, że rywale zostawią go w tyle. Każdy z nich jest zatem uwięziony w wyścigu zbrojeń, w którym spowolnienie oznacza postawienie wszystkiego na szali.
AI może zlikwidować dziesiątki milionów miejsc pracy
Aby AI nie stało się giełdową bańką, luka w wydatkach i przychodach firm zajmujących się sztuczną inteligencją musi się wkrótce zamknąć. Ale jak do tego doprowadzić?
Jedynym realistycznym scenariuszem jest sytuacja, w której OpenAI, Anthropic i Google sprawią, że sztuczna inteligencja zastąpi znaczną część pracy umysłowej. Oznacza to, że AI musiałoby zlikwidować dziesiątki milionów miejsc pracy, aby przechwycić pochodzącą z nich wartość ekonomiczną. Analitycy kibicujący sukcesowi sztucznej inteligencji de facto kibicują więc masowemu bezrobociu w większości zawodów klasy średniej.
Scenariusz, w którym przyjęcie sztucznej inteligencji będzie stopniowe, zmiany w strukturze zatrudnienia przebiegną gładko, a zyski inwestorów będą umiarkowane, jest fikcją. Liczby po prostu na to nie pozwalają. Wydając 400 mld dol. rocznie, nie stawiasz na stały postęp. Stawiasz na błyskawiczną transformację.
Scenariusz bańki jest znacznie prostszy. Jeśli technologia nie będzie dostarczana wystarczająco szybko, wzrost przychodów się zatrzyma, a inwestorzy szybko uświadomią sobie, że ich obliczenia się nie zgadzają. Wtedy bańka pęknie, a oni poniosą straty. Niedawne masowe zwolnienia w zespole AI Meta są potencjalnym ostrzeżeniem, sygnalizującym, że firmy zajmujące się sztuczną inteligencją mogą zdawać sobie sprawę z tego, że boom dobiega końca.
Historia uczy nas, że może się to skończyć niewesoło. Kryzys telekomunikacyjny w latach 2000-2002 zniweczył setki miliardów dolarów wartości rynkowej, ponieważ firmy implodowały pod wpływem wydatków kapitałowych. Kryzys AI będzie znacznie większy. Zaangażowano więcej kapitału, więcej firm, większa część rynku postanowiła się na tym wzbogacić. Zaraza nie zatrzyma się na akcjach spółek technologicznych. Wydatki na infrastrukturę sztucznej inteligencji są obecnie tak dużym składnikiem wzrostu PKB, że ich załamanie przełożyłoby się na całą gospodarkę, pogrążając nas w recesji.
Boom na sztuczną inteligencję na taką skalę nigdy nie był możliwy do utrzymania. Pytanie tylko, ile czasu upłynie, zanim przyzna to reszta Wall Street?
Tekst opublikowany na stronie Newsweek.com. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
