SAFE. Pierwsze wystąpienie Karola Nawrockiego po ogłoszeniu weta. „Są granice”

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w czwartkowym orędziu, że nie podpisze rządowej ustawy wdrażającej unijny mechanizm dozbrajania SAFE.

W piątek Nawrocki odniósł się do swojej decyzji podczas wizyty w miejscowości Chmielnik w powiecie kieleckim.

– Uznaję, że decyzje dotyczące polskiej wolności, suwerenności, bezpieczeństwa, rozwoju polskich sił zbrojnych, przemysłu zbrojeniowego, są decyzjami zwierzchnika Sił Zbrojnych RP, a nie Brukseli i nie Unii Europejskiej. To obiecywałem w czasie kampanii wyborczej. Chcemy być częścią Unii Europejskiej, ale są granice dla centralizacji UE – mówił Nawrocki.

Prezydent stwierdził, że „nie możemy oddawać suwerenności decyzji bezpieczeństwa Unii Europejskiej, bo na to nie pozwala zasadnicze prawo w Polsce”. – Zaciągnięcie zobowiązania do 2070 roku jest zobowiązaniem zbyt poważnym, nie mając świadomości, jak będzie wyglądało ryzyko walutowe, jak będzie wyglądała UE, jak będą wyglądały rządy w krajach – wymieniał Nawrocki.

W jego ocenie „elastyczność, brak zobowiązań, możliwość rozwijania polskiego przemysłu zbrojeniowego” daje prezydencka propozycja „polskiego SAFE 0 proc.”.

Nawrocki dodając, że ustawa leży w Sejmie, zwrócił się do Włodzimierza Czarzastego. – Panie marszałku, pozbawia pan polskie siły zbrojne możliwości na inwestycje w kwocie 185 mld złotych, które mamy dzięki pracy Narodowego Banku Polskiego i prezesa Adama Glapińskiego – wzywał.

– Chcemy rozwijać polskie siły zbrojne. Pytanie jest jak. Czy kredytując się i oddając decyzję Brukseli i UE, czy skorzystanie naszego wspólnego zasobu, jakim jest polskie złoto. Nie chcemy latać na cudzych skrzydłach, jesteśmy wolną, dumną RP i chwała, że prezes Glapiński zgromadził ponad 500 ton złota i możemy z tego skorzystać – ocenił.

– Wierzę głęboko, że strona rządowa, zwłaszcza pan marszałek, opamiętają się. Nie potrzebujemy podziałów w kwestiach bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo jest dla wszystkich – przekonywał.

Nawiązując do Niemiec i ich decyzji o nieprzystąpieniu do programu SAFE, Nawrocki stwierdził, że „gdy my znaleźliśmy lepszą ofertę, to nie możemy z niej skorzystać”. – Co więcej, nie można tego przedyskutować w polskim parlamencie, tego zrozumieć nie potrafię – stwierdził prezydent.

Jak mówił Nawrocki, skorzystanie z zysków NBP to nie jedyne rozwiązanie dla dofinansowania polskiej obronności. Dodał, że inne rozwiązanie przedstawił podczas swojej wizyty w Berlinie i rozmowy z kanclerzem Friedrichem Merzem. Wskazał, że chodzi o finansowanie polskich zbrojeń z reparacji wojennych, które miałyby zostać wypłacone przez Niemcy.

Wcześniej w kontekście prezydenckich inicjatyw ustawodawczych Nawrocki mówił, że są one „zamrożone w Sejmie”. – Jesteśmy w ustrojowej sytuacji, w której prezydent i „plan 21”, na który zagłosowało 10,5 mln Polaków jest blokowany przez marszałka Sejmu, który uzyskał kilkanaście tysięcy głosów jest wynikiem wyłącznie politycznej architektury – ocenił prezydent

– To nie tak powinno wyglądać. Prawo weta przysługuje prezydentowi, marszałek Sejmu nie ma prawa weta. Jeszcze raz apeluję do pana marszałka Czarzastego, aby odmroził prezydenckie projekty ustaw i aby wrócił do szeregu, który wyznacza mu konstytucja. Polacy na to czekają, panie marszałku – wzywał Nawrocki.

W czwartek prezydent powiedział w orędziu, że „problem z europożyczką SAFE nie dotyczy tylko pieniędzy, dotyczy także zasad”. – O tych pieniądzach, naszym bezpieczeństwie, nie będą decydowały wyłącznie polskie władze. SAFE to mechanizm, w którym Bruksela poprzez tzw. zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a nasze państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług – dodał.

Prezydent w orędziu groził również, że „wszelkie próby zagranicznego zadłużania naszego kraju w sposób pozaprawny, tylnymi drzwiami, wcześniej czy później spotkają się z odpowiedzialnością zarówno polityczną, jak i prawną„.

Na piątkowym nadzwyczajnym posiedzeniu rząd przyjął uchwałę, na podstawie której zostanie zrealizowany program Polska Zbrojna. – Będzie trudniej, ale zrobimy to. Weto prezydenta pod ustawą wdrażającą program SAFE nas nie zatrzyma – powiedział premier Donald Tusk.

Rząd deklaruje, że po wecie prezydenta SAFE będzie realizowany w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Fundusz ten został utworzony na podstawie uchwalonej w marcu 2022 roku (w czasach rządów PiS) ustawy o obronie ojczyzny. Działa w ramach Banku Gospodarstwa Krajowego. Ustawa zakłada, że BGK na potrzeby Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych może zaciągać pożyczki oraz wystawiać obligacje.

Polski wniosek złożony do programu SAFE opiewał na 43,7 mld euro i uzyskał akceptację instytucji unijnych. Tym samym Polska została wskazana jako największy beneficjent programu. Według deklaracji rządu 89 proc. z tych środków miałoby trafić do polskich firm zbrojeniowych.

Jeszcze w minionym tygodniu prezydent przedstawił wraz z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim własną – jak mówił – alternatywę do programu, czyli „polski SAFE 0 proc.”. W Sejmie złożony już został dotyczący jej projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych. Prezydencki projekt zakłada utworzenie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, którego podstawowym źródłem finansowania będą środki pochodzące z zysku Narodowego Banku Polskiego. Według uzasadnienia zapewni to państwu „suwerenność decyzyjną, stabilność finansową i odporność na ryzyka zewnętrzne”.