Film „Północ-Południe”, biografia rapera Quebonafide, rozłożył mnie na łopatki. Cios między oczy. Leżę, potem wstaję i oglądam jeszcze raz. Historia idola tłumów, szarpanego chorobą afektywną dwubiegunową, wywozi nas jak karuzela na szczyt, by potem z hukiem spuścić w ciemność.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Reżyser Sebastian Pańczyk wraz Quebo (Kubą Grabowskim) wymieszali dokumentalną biografię z elementami musicalu, koncertów, fabuły. Spotkali się wcześniej na planie teledysku. Poszło dobrze. Raper zaprosił Pańczyka do rejestracji najbardziej osobistej historii. Autor tekstów, piosenkarz, właściciel wytwórni grał solo i w duetach, m.in. z Fuso i Taco Hemingwayem. Trzy albumy „Egzotyka”, „Romantic Psycho”, „Soma 0,5 mg” uzyskały status diamentowych płyt (nakład powyżej 150 tys.).
O biografii było głośno już od jakiegoś czasu. Dokument ukazał się w czerwcu za paywallem. Miał być wisienką na torcie pożegnania rapera z muzyką. I jest. Ostatnia trasa nazywa się „Psycho Relations”. Quebo żegna się z muzyką, sprzedając dwa koncerty na PGE Narodowym.
Do filmu o sobie napisał scenariusz i zagrał w nim główną rolę. Ma w sobie magnetyzm, który wkręca widza w każdą scenę. Słucham narzekań, że film nie ma linearnej narracji, że jest zlepkiem teledysków. Ale jak linearnie opowiedzieć historię choroby, która miota człowiekiem jak marionetką? I w jaki sposób muzyk ma odsłonić intymność, jeśli nie przez muzykę? W głowie Quebo panuje chaos. W trakcie manii jest wulkanem pomysłów i energii. Śpiewa, stepuje, tańczy, występuje w stylizowanym na lata 60. klubie jazzowym. Ubrany w białą koszulę w rockowym stylu, trochę jak Prince, trochę jak Elton John, zawieszony jest poza czasem. Jeszcze jest pięknie, choć rzeczywistość coraz bardziej napiera, a koszula w każdej chwili może zmienić się w kaftan.
Wokół bohatera krążą wrony. Każdy coś chce. Zagraj, wesprzyj, zaśpiewaj głośniej. Zespół tancerzy z radosnego tła zmienia się w osaczający tłum w szarych płaszczach. Choroba wyjmuje go z tu i teraz. Rzeczywistość traci kolor. Wprost ze sceny karetka wiezie Quebo do szpitala. Przychodząca po manii wielotygodniowa depresja redukuje życie bohatera do kwadratu łóżka. Świat był jedną wielką obietnicą, skończył się pod szarą kołdrą. Przez chorobę traci miłość. Piosenka „Nie życzę ci źle” jest hymnem do ukochanej, która odeszła, a także litanią żalu.
W filmie swoje cameo mają: Robert Lewandowski, Jakub Józef Orliński, Antek Królikowski, Robert Gonera, Katarzyna Figura. Dla mnie najbardziej poruszająca jest rozmowa z Andrzejem Grabowskim na plaży. Grabowski wygłasza życiowe prawdy: raz złamane serce już drugi raz nie pęknie, co najwyżej będzie trzeszczeć. Nie dramatyzuj, nie przesadzaj. Każdy dramat da się przeżyć. Samotność to wolność.
Przychodzi pogodzenie się z chorobą i z samym sobą. Quebo idzie tunelem w kierunku światła i śpiewa: W mojej głowie bywa różnie. W mojej głowie mieszka portier, już go zwalniać nie zamierzam. Czasem zatrzaskuje furtkę, czasem mi otwiera sezam.
Dla bohatera nowym początkiem jest nowa miłość. W tej roli Martyna Byczkowska. Reżyser krzyczy, by scenę w samochodzie zagrali tak, jakby między nimi nic nie było. Ale, jak to w takich sytuacjach bywa, mowa ciała zdradza wszystko.
Dokument o Quebonafide to jeden z kilku ukazujących się filmowych biografii muzyków. Na Canal+ online pojawił się właśnie dokument „Paweł z Ursynowa” w reżyserii Gosi Herman. To historia Pezeta, legendy rapu, chłopaka z warszawskiego zagłębia hip-hopu lat 90. W 2011 r. był na czele listy hiphopowców w Polsce. Zaczynał z Onarem, kolegą z podstawówki, z którym stworzył grupę Płomień 81. Tytuł ich debiutanckiej płyty „Nie zawsze będę płonął” okazał się proroczy. Kariera Pezeta falowała między hip-hopem a muzyką rozrywkową, między nałogiem a problemami zdrowotnymi. Film zrealizowany sztampowo w oparciu o wypowiedzi Pezeta przeplatane głosami kolegów i znawców muzyki rozczarowuje. Chciałabym zobaczyć dokument godny legendy polskiego hip-hopu.
W kinach jest już biografia Jacka „Budynia” Szymkiewicza, współzałożyciela grupy Pogodno. Film „Szkoda, że nareszcie” zrobił Sebastian Juszczyk, wyprodukował Marcin Macuk, muzyk, przyjaciel „Budynia”. Opowiadają z czułością, chcąc ocalić charyzmę zmarłego przedwcześnie Szymkiewicza. Udaje się, dzięki archiwalnym zdjęciom.
Oprócz biografii muzyków powstała seria filmów o piłkarzach: Lewandowskim, Błaszczykowskim, Szczęsnym. Ale to temat na osobną historię.