Przez kilka ostatnich miesięcy Jarosław Kaczyński badał, na ile realny jest pomysł, który zaszczepił mu europoseł Patryk Jaki. I po długich konsultacjach zdecydował się wreszcie odpalić ideę nowej formy obecności Polski w Unii Europejskiej.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
— To nie jest bicie piany, ale realny plan — zapewnia polityk PiS.
Jarosław Kaczyński: Być jak Dania
Zanim prezes PiS Jarosław Kaczyński wszedł na mównicę w legendarnej dla tej partii hali PTG „Sokół” w Krakowie — a to miejsce do ogłaszania najważniejszych decyzji jak namaszczenie Andrzeja Dudy czy Karola Nawrockiego w walce o prezydenturę — o pomyśle Patryka Jakiego od miesięcy rozmawiał wewnątrz partii.
Co ciekawe, bo zdarza się to bardzo rzadko, Kaczyński kilka razy podkreślał, że pomysł na nową, inną formę obecności Polski w UE przyniósł mu europoseł Patryk Jaki — dziś wiceprezes partii.
Jeden z bywalców Nowogrodzkiej: — Faktycznie to Patryk Jaki faktycznie pilotuje ten pomysł.
A chodzi o to, aby Polska była objęta klauzulą opt-out, a więc aby nie dotyczyły jej niektóre przepisy czy zobowiązania unijne — mimo że inne państwa muszą się do nich stosować. Kaczyński powoływał się na Danię, której klauzula dała swobodę w polityce walutowej — Dania nie przyjęła euro, zachowując swoją koronę. Kaczyński wyliczał też inne sfery, w których Kopenhaga nie musi, choć może, jeśli chce, trzymać się polityki unijnej, np. obronność.
Jaki przekonał Kaczyńskiego, będzie referendum
Prezes Mówił, że przypadek Danii, na który zwrócił mu uwagę Jaki, jest wart „rozwinięcia”. — Trzeba i warto iść w tym kierunku — oceniał podczas wystąpienia w „Sokole”. Wedle Kaczyńskiego, przyszłe traktaty UE będą de facto kasować suwerenność państw. Mówił o tym zresztą ostatnio wiele razy, narzekając przy tym, że ludzie tego nie rozumieją i nie biją mu wtedy braw, bo to nie jest temat seksi i efektowny.
O tym, jak zabrać się za ten temat na serio, trwały na Nowogrodzkiej dyskusje.
Człowiek z PiS: — Przekonywanie Jarosława Kaczyńskiego do tego pomysłu trwało miesiącami. Najpierw Patryk Jaki chodził do niego, żeby z nim o tym rozmawiać, a potem prezes zderzał ten pomysł z opiniami innych ludzi w PiS, którzy też zajmują się polityką międzynarodową.
Ideę, którą można streścić w haśle „Polska w UE, ale inaczej”, będzie najpewniej jednym z gwoździ przyszłego programu PiS, a ten właśnie jest opracowywany. Docelowo, jeśli PiS wróci do władzy, będzie chciał zorganizować referendum w tej sprawie.
PiS chce dać odpór Konfederacji
Jednak za tym pomysłem stoją nie tylko rozważania nad przyszłymi traktatami UE, ale także diagnoza krajowej sceny politycznej. Wedle kalkulacji PiS Polacy przesuwają się na prawo i nawet za cenę pewnych sankcji nie chcą oddawać w gestię Komisji Europejskiej kolejnych sfer. Badaniami ukazującymi takie nastroje Polaków PiS dysponował już w kampanii wyborczej. Nastroje te pokazuje też świeży sondaż IBRiS dla PAP — z badania wynika, że zaufanie do Unii spadło o 4 pkt proc. — do 50,3 proc. Z kolei nieufność wzrosła o 11 pkt proc. — do 43,8 proc.
— Konfederacja bardzo mocno atakuje nas od tej strony, że jesteśmy ulegli wobec Unii, że pakt migracyjny jest zły, Unia wtrąca się ciągle w wewnętrzne sprawy Polski, a rząd PiS nie był w stanie tego zablokować — mówi jeden z parlamentarzystów PiS bywający na Nowogrodzkiej. Z kolei rząd premiera Donalda Tuska jest prounijny i utrzymuje się w głównym nurcie polityki UE, nawet jeśli krytykuje niektóre działania UE.
Nowogrodzka kalkuluje więc tak: rząd Tuska ufa Unii i mówi, że trzeba wpływać na procesy decyzyjne w niej, a Konfederacja kojarzona jest z polexitem (nawet jeśli jej politycy nie mówią tego wprost), więc PiS musi się w tym odnaleźć. Jak? Właśnie tak — być w UE, ale na swoich warunkach. — Nie wychodzić z Unii, ale być na innych warunkach niż dotychczas. Trzeba będzie zrobić referendum w sprawie opt-outów. Tak jak Duńczycy — mówi jeden z polityków PiS.
PiS: Wyprzedziliśmy Konfederację
Inny rozmówca z otoczenia Kaczyńskiego: — To jest wizja już na czas naszych przyszłych rządów. Jak PiS wróci do władzy, to zrobimy referendum nad formą obecności w UE.
Czas na rozwijanie tego rzuconego w Krakowie przez Kaczyńskiego pomysłu, dopiero ma nadejść. Prezes PiS w „Sokole” dopiero wypuścił jego jaskółki. Na razie rozwojowa jest sprawa wtargnięcia w polską przestrzeń powietrzną rosyjskich dronów, za wcześnie więc, by pomysł głośno wybrzmiał, ale przy okazji konwencji programowej PiS w Katowicach pod koniec października — już tak. A potem w programie partii.
Człowiek z PiS: — Zajęliśmy już jednak strategiczne miejsce. Wyprzedziliśmy Konfederację w sprawie dla niej fundamentalnej. Chcieli się odróżniać od PiS, a to my narzucamy sposób na odróżnienie się od nich.
