Trzy wydarzenia sprawiły, że piątek 20 lutego był trudnym dniem dla prezydenta Donalda Trumpa. Najpierw nowe dane gospodarcze wykazały wyraźne spowolnienie wzrostu, zaś inflacja okazała się wyższa od oczekiwań. Wreszcie Sąd Najwyższy odebrał mu ulubione narzędzie prowadzenia polityki, czyli prawo do swobodnego nakładania ceł. A wszystko stało się w wyjątkow niekorzystnym dla prezydenta czasie.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Donlad Trumpa szykuje się do wygłoszenia w przyszłym tygodniu orędzia o stanie państwa. Chciałby przedstawić amerykańską gospodarkę jako kwitnącą, tymczasem najnowsze niepowodzenia uwidoczniły narastające wyzwania na wielu frontach. Co gorsza stało się to w odstępie zaledwie kilku godzin.
Presja polityczna, prawna i gospodarcza wzrosła w momencie, gdy administracja stara się bronić swojej polityki handlowej, jednocześnie mierząc się z uporczywą inflacją. Jednocześnie notowania Donalda Trumpa są najniższe w historii, a USA czekają w tym roku wybory środka kadencji, których republikanie mogą stracić kontrolę nad Kongresem.
PKB USA. Amerykańska Gospodarka hamuje w czwartym kwartale 2025 r.
Najnowsze dane rządowe pokazały, że gospodarka Stanów Zjednoczonych urosła w ostatnich trzech miesiącach 2025 r. jedynie o 1,4 proc. w ujęciu rocznym. Stanowiło to wyraźne spowolnienie w porównaniu z poprzednimi kwartałami. Departament Handlu wskazał, że na słabszy wynik znacząco wpłynęło sześciotygodniowe zawieszenie pracy rządu federalnego, które ograniczyło wydatki publiczne, a także osłabienie popytu konsumenckiego po miesiącach intensywnych zakupów. Chociaż ekonomiści podkreślają, że aktywność konsumentów i firm pozostaje zasadniczo odporna, słabszy niż przewidywano raport sugeruje bardziej umiarkowane perspektywy wzrostu w nadchodzących miesiącach.
Trump napisał 20 lutego na swojej platformie społecznościowej Truth Social: „Demokratyczny paraliż rządu kosztował USA co najmniej dwa punkty PKB. Dlatego robią to znowu, choć na mniejszą skalę. Koniec z zamykaniem rządu! I OBNIŻCIE STOPY PROCENTOWE. „Spóźniony” Powell jest NAJGORSZY!!! [„Spóźniony” to przydomek, który Donald Trump nadał szefowi Rezerwy Federalnej Jerome’owi Powellowi — przyp. tłum]”.
Za spowolnienie w dużej mierze odpowiadał gwałtowny spadek wydatków rządowych podczas zawieszenia działalności rządu w październiku i listopadzie, co — według ekonomistów — odjęło z dynamiki wzrostu niemal cały punkt procentowy. Wydatki konsumentów również wyhamowały, rosnąc o 2,4 proc. po znacznie lepszym wyniku latem, a inwestycje firm wzrosły tylko nieznacznie poza obszarem związanym ze sztuczną inteligencją. Ekonomiści przewidują, że w kolejnych kwartałach wzrost może się nieco odbić, gdy wydatki rządowe wrócą do normy, ale ostrzegają, że rosnące zadłużenie i utrzymująca się inflacja mogą nadal ciążyć na gospodarce.
Inflacja w USA w górę w grudniu 2025 r.
Jednocześnie inflacja znów przyspieszyła, co odsuwa perspektywę obniżek stóp procentowych. Obserwowany przez Rezerwę Federalną wskaźnik inflacji wzrósł w grudniu o 0,4 proc., a w ujęciu rocznym sięgnął 2,9 proc. — to najszybsze tempo wzrostu od początku 2024 r. Ceny bazowe również wzrosły, pozostając znacznie powyżej celu Fed na poziomie 2 proc. To pokazuje, dlaczego wielu Amerykanów wciąż odczuwa presję wyższych kosztów, mimo względnie stabilnego wzrostu gospodarczego i niskiego bezrobocia.
Raport pokazał, że wzrost cen jest szeroki — obejmuje m.in. meble, odzież czy żywność. Spadły za to ceny paliw. W grudniu konsumenci nadal wydawali pieniądze w stabilnym tempie, co świadczy o utrzymującym się popycie pomimo presji inflacyjnej. Przedstawiciele Fed wielokrotnie podkreślali, że zanim zdecydują się obniżyć stopy procentowe, chcą mieć wyraźniejsze dowody, że inflacja zbliża się do ich celu na poziomie 2 proc. Najnowsze dane potwierdzają, że ceny wciąż rosną szybciej niż przed pandemią COVID-19.
Sąd Najwyższy znosi cła Trumpa
Do listy niepowodzeń Donalda Trumpa doszło też orzeczenie Sądu Najwyższego. Stosunkiem głosów sześć do trzech uznał on, że nałożenie przez administrację ceł na niemal wszystkich partnerów handlowych USA (Trump zrobił to na mocy ustawy o nadzwyczajnych uprawnieniach z 1977 r.) wykraczało poza kompetencje prezydenta. W uzasadnieniu przewodniczący sądu John Roberts napisał, że Konstytucja „bardzo wyraźnie” daje Kongresowi prawo do nakładania podatków, w tym ceł.
Robertsa wsparli konserwatywni sędziowie Neil Gorsuch i Amy Coney Barrett oraz cała trójka sędziów liberalnych: Sonia Sotomayor, Elena Kagan i Ketanji Brown Jackson. Przeciwko orzeczeniu głosowali sędziowie Samuel Alito, Clarence Thomas oraz Brett Kavanaugh.
Sąd nie rozstrzygnął przy tym, czy firmy mogą odzyskać miliardy dolarów już wpłacone tytułem tych ceł, choć dane federalne wskazują, że na ich podstawie zebrano ponad 133 miliardy dolarów. Wyrok pozostawia możliwość nakładania ceł na mocy innych ustaw, ale stanowi poważny cios dla strategii handlowej administracji.
„Są bardzo niepatriotyczni i nielojalni wobec naszej Konstytucji. Moim zdaniem Sąd Najwyższy uległ wpływom zagranicznych interesów i ruchu politycznego, który jest znacznie mniejszy, niż ludzie mogliby przypuszczać” — skomentował ten wyrok Donald Trump, nazywając sędziów „hańbą dla Narodu”
„Kraje zagraniczne, które oszukiwały nas przez lata, były wniebowzięte. Są tacy szczęśliwi i tańczą na ulicach, ale nie będą tańczyć zbyt długo” — dodał Trump.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
