Na podstawie rozmów z ludźmi z obozu PiS odtwarzamy przebieg „szerokiego PKP” partii. To około 20 osób, najważniejsi politycy tej formacji. Jarosław Kaczyński zebrał ich, by uspokoić sytuację w rozrywanym frakcyjnym konfliktem PiS. Mówił o „młodym premierze”, wyścigu z Braunem i politycznych planach.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Człowiek bliski Morawieckiemu: — Maślarze siedzieli grzecznie, bo Kaczyński „mówił Morawieckim” o wielonurtowej partii i rozwoju.
Ktoś z otoczenia frakcji „maślarzy”: — Morawieckiego i jego ludzi skasowało, gdy prezes powiedział, że kandydat na premiera powinien być ktoś młody.
Kaczyński zawezwał na 7 stycznia najpierw PKP (to skrót od Prezydium Komitetu Politycznego PiS). Zasiadają w nim najistotniejsi politycy partii. W PiS czasem zbiera się też „wąski PKP”, który liczy około ośmiu osób, ale tym razem spotkano się w szerszym gronie. Potem na wyjazdowym spotkaniu obradował także cały klub PiS — ponad 200 osób.
Celem było wymuszenie jedności partii i zakończenie, a przynajmniej złagodzenie rozsadzającego PiS konfliktu frakcji. W wewnętrznej wojnie po jednej stronie stoi obóz Mateusza Morawickiego (nazywany „harcerzami”, a przez wrogów „zielonymi” albo „dywersantami”), a po drugiej alians Przemysława Czarnka, Tobiasza Bocheńskiego, Patryka Jakiego i Jacka Sasina („harcerze” nazwali ich pogardliwie „maślarzami”).
„Młody premier” ma być bronią PiS na wybory
Na zamkniętym spotkaniu PKP prezes Jarosław Kaczyński ogłosił, że jest po rozmowach z socjologami i politologami współpracującymi z Nowogrodzką. Analizował także wyniki badań. Sam poruszył wątek przyszłego kandydata PiS na premiera. W jego ocenie w tym roku — 2026 — partia powinna ogłosić swojego kandydata na premiera, z którym pójdzie do wyborów mających się odbyć jesienią 2027 r.
Według Kaczyńskiego Polacy oczekują premiera z młodszego pokolenia polityków. Jego zdaniem kandydatem PiS na szefa rządu powinien być polityk poniżej 50. roku życia. Co ciekawe, prezes PiS rzucił, że sam ma w głowie propozycję takiego kandydata, ale się z nią nie zdradził.
Wśród dyżurnych kandydatów PiS na premiera i rwących się do tego jest Mateusz Morawiecki, Tobiasz Bocheński, Przemysław Czarnek, Patryk Jaki. Oni wszyscy byli zresztą na tym spotkaniu „PKP”. Były premier — Morawiecki — ma 57 lat i nie spełnia kryterium, które narzucił Kaczyński, a więc polityka młodego pokolenia. Z frakcji „maślarzy” spełniają je Bocheński, Jaki i Czarnek. Sasin ma 56 lat, więc też pokoleniowo jest zbyt zaawansowany — on sam zresztą nie wyrywa się do premierostwa.
Nie można też wykluczyć, że Kaczyński miał na myśli kogoś spoza kręgu dyżurnych kandydatów. Najnowszą twarzą spośród pierwszoplanowych polityków PiS jest Bocheński. Jak pisaliśmy w „Newsweeku” już kilka miesięcy temu, Bocheński stał się pupilem prezesa PiS.
Prezes PiS mówił na tym „PKP”, że bardzo docenia zasługi byłych premierów, zwłaszcza Mateusza Morawieckiego (na spotkaniu była też Beata Szydło), którego rządy przypadły na bardzo trudny okres. „Doceniamy osiągnięcia” — takiej frazy użył Kaczyński. Z uznaniem mówił o wiedzy Morawieckiego i o tym, że „urządzał on wykłady” innym przywódcom europejskim. Mimo to prezes PiS sugerował, że do kolejnych wyborów lepiej iść z innym kandydatem na premiera.
Interpretacje słów Kaczyńskiego są różne. Zwolennicy Morawieckiego przyznają, że wątek przyszłego premiera z PiS był i zaczął go sam Jarosław Kaczyński. Nie zakończył się on jednak ostateczną konkluzją, czyli odpowiedzią na pytanie, kto miałby tym premierem zostać. Dla wrogów Morawieckiego było to jednoznaczne: Morawiecki już nie będzie szefem rządu.
W czasie publicznego oświadczenia — po „PKP” — Kaczyński w otoczeniu wiceprezesów partii powiedział coś, co było echem jego słów na zamkniętym spotkaniu. Przed kamerami mówił o młodych politykach: — Muszą wrócić do władzy ci, którzy potrafią rządzić, muszą wrócić o władzy ci, którzy już się sprawdzili. Ale oczywiście muszą w tym uczestniczyć także ludzie innego już pokolenia, młodszego, często znaczenie młodszego. I z całą pewnością […] przed wyborami państwo się przekonają, że tak właśnie będzie.
Wspólne oświadczenie dla mediów kierownictwa PiS po spotkaniu Prezydium Komitetu Politycznego partii
Foto: Paweł Supernak / PAP
Kaczyński odcina się od wyścigu na radykalizm. I koalicji z Braunem
Kaczyński mówił też na tym „PKP” o coraz większej i groźnej konkurencji po prawej stronie. Wedle prezesa PiS — to mówił i na „PKP”, i na klubie PiS — partia nie może ścigać się z Grzegorzem Braunem na radykalizm. Jednocześnie Kaczyński podkreślił, że nie wyobraża sobie koalicji z nim. Na spotkaniu władz PiS przekonywał też — co potem wybrzmiało w czasie oświadczenia dla mediów — że wszyscy w PiS mają walczyć z wrogiem zewnętrznym, a partii nie grozi żaden rozłam.
Kaczyński przekonywał, że PiS musi być formacją wielonurtową, wielkim namiotem, pod którym zmieszczą się wszyscy, partią prorozwojową. Taką narracje lansuje w PiS Morawiecki. Prezes podkreślał jednak, że przede wszystkim zebrani pod tym „wielkim namiotem” mają nie walczyć sami ze sobą.
Na klubie PiS Kaczyński mówił, że rządy partii przypadły na bardzo ciężkie czasy — pandemię COVID-19 i początek pełnoskalowej wojny w Ukrainie. Zdaniem prezesa ludzie, którzy się w takich czasach sprawdzili, powinni w przyszłości też być zaangażowani w rządzenie. Kaczyński powtórzył, że partia ma być „szerokim namiotem” i mieć skrzydła od umiarkowanego, prorozwojowego, po twardsze, tożsamościowe. Mówił też o pisaniu programu, za co odpowiadać ma finalnie Piotr Gliński.