-
W powiecie Huayuan w prowincji Hunan odkryto jedno z najbogatszych stanowisk skamieniałości z wczesnego kambru, zawierające 8681 skamieniałości 153 gatunków, z czego blisko 60 procent to gatunki dotąd nieznane nauce.
-
Skamieniałości z bioty Huayuan reprezentują 16 głównych grup zwierząt zamieszkujących głębsze partie oceanu po pierwszym masowym wymieraniu, z bardzo dobrze zachowanymi strukturami miękkimi, takimi jak czułki, macki czy tkanka nerwowa.
-
Wśród znalezisk znajduje się rodzaj Helmetia, wcześniej znany tylko z Kanady, co sugeruje szerokie rozprzestrzenienie zwierząt wczesnego kambru, a trwające analizy mogą ujawnić kolejne nieznane gatunki.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Stanowisko odkryto w górzystym rejonie powiatu Huayuan w prowincji Hunan. Skamieniałości liczą około 512 mln lat i pochodzą z wczesnego kambru, okresu znanego z tzw. eksplozji kambryjskiej, kiedy w oceanach gwałtownie pojawiła się większość głównych grup zwierząt znanych do dziś. Odkryte stanowisko pochodzi z okresu niedługo po wydarzeniu zwanym zdarzeniem sinskim, pierwszym masowym wymieraniu, które około 513,5 mln lat temu doprowadziło do gwałtownego spadku zawartości tlenu w oceanach.
Badaniami kierował Han Zeng z Nanjing Institute of Geology and Palaeontology. Od 2021 r. naukowcy przeanalizowali 8681 skamieniałości należących do 153 gatunków. Blisko 60 proc. z nich było dotąd nieznanych nauce. Zespół nazwał ten zespół organizmów biotą Huayuan.
Ekosystem, który przetrwał wymieranie
Skamieniałości reprezentują 16 głównych grup zwierząt, które najprawdopodobniej żyły w głębszych partiach oceanu, na krawędzi szelfu kontynentalnego. To właśnie to środowisko, jak wskazują badacze, zostało w mniejszym stopniu dotknięte skutkami zdarzenia sinskiego.
„Nasza dotychczasowa wiedza o tym wymieraniu pochodziła niemal wyłącznie ze skamieniałości organizmów posiadających twarde szkielety, takich jak trylobity czy rafotwórcze gąbki” – mówi Han Zeng. „Biota Huayuan pokazuje, że środowiska głębokowodne zachowały znacznie większą różnorodność, zwłaszcza organizmów o miękkich ciałach”.
Wśród znalezisk dominują stawonogi, czyli grupa obejmująca dziś owady, pajęczaki i skorupiaki. Oprócz nich odkryto mięczaki, ramienionogi oraz parzydełkowce, spokrewnione ze współczesnymi meduzami. Największym zwierzęciem był drapieżny stawonóg Guanshancaris kunmingensis, osiągający około 80 cm długości i pełniący rolę szczytowego drapieżnika w tym ekosystemie.
Wyjątkowość stanowiska wynika z jakości zachowania skamieniałości. Zwierzęta zostały bardzo szybko pogrzebane przez drobnoziarnisty muł, co umożliwiło utrwalenie nie tylko twardych części ciała, lecz także struktur miękkich. W wielu okazach widoczne są odnóża, czułki, macki, skrzela, a nawet elementy układu pokarmowego, oczu i tkanki nerwowej.
To sprawia, że biota Huayuan bywa porównywana do najsłynniejszego stanowiska kambryjskiego, łupków z Burgess w Kanadzie. Zdaniem Joe Moysiuk z Manitoba Museum, różnorodność i jakość zachowania „wynoszą Huayuan do ścisłej czołówki stanowisk kambryjskich na świecie„.
-
Kucharze masowo z nich rezygnowali. Zagrożenie ukrywało się w patelniach
-
Wielkie wodne ptaki do odstrzału. Jest oficjalna zgoda
Globalne oceany sprzed pół miliarda lat
Jednym z najbardziej intrygujących odkryć jest obecność rodzaju Helmetia, wcześniej znanego wyłącznie z kanadyjskich skamieniałości. „To pokazuje, że już we wczesnym kambrze zwierzęta potrafiły rozprzestrzeniać się na ogromne odległości” – wyjaśnia Zeng. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem był transport larw przez prądy oceaniczne.
Paleontolog Tetsuto Miyashita z Canadian Museum of Nature podkreśla, że nowe stanowisko pozwala lepiej oddzielić wpływ geografii, głębokości oceanu i masowych wymierań na ewolucję wczesnych zwierząt. Zwraca też uwagę na zagadkowy brak ryb wśród znalezisk, co może świadczyć o ich rzadkości w tym okresie lub o specyfice lokalnego środowiska.
Zespół badawczy zapowiada, że to dopiero początek analiz. Część skamieniałości wciąż czeka na opracowanie, a lista nowych gatunków najprawdopodobniej jeszcze się wydłuży. Biota Huayuan oferuje bowiem jedno z najpełniejszych „zatrzymań klatki” w historii życia na Ziemi, pokazując, jak morskie ekosystemy odbudowywały się po pierwszym globalnym kryzysie biologicznym.
