Wyjechali z Polski, wrócili wystraszeni. „Bałam się wychodzić z psem”

Wszystkiego brakowało

Wszystko zaczęło się sypać, gdy przyszedł Brexit, a potem pandemia. Mąż był mechanikiem, pojawiły się problemy z dostawami części. – Z kolei w sklepach brakowało podstawowych produktów jak jajka czy owoce. My mieliśmy o tyle łatwiej, że nadzorowałam czystość w hipermarkerach Sainsbury, więc dostawałam pierwszeństwo w zakupach, ale i tak często nie dało się pewnych rzeczy dostać – opowiada.

Z czasem w ich okolicy zrobiło się mniej bezpiecznie. Trudna sytuacja społeczno-ekonomiczna wzmogła kradzieże i agresję. – Zaczęłam bać się wychodzić z psem – przyznaje.

W końcu mąż Joanny zaczął mówić o powrocie. Splot rodzinnych wydarzeń — możliwość zamieszkania w lokum po dziadkach — przyspieszył decyzję i dwa lata temu zjechali do Polski. Córka dokończyła szkołę podstawową w Anglii, a do liceum poszła już na miejscu.

– Pierwszy rok był ciężki. Inna mentalność, inne życie. Ale mieliśmy ogromne wsparcie rodziny, no i mieszkanie bez kredytu, co dziś jest bezcenne – podkreśla. Dziś rodzina mieszka w Krakowie. Córka chodzi do prywatnego liceum, gdzie wszystkie przedmioty prowadzone są po angielsku. Dzięki temu nie straciła kontaktu z językiem, który przez lata był jej codziennością. – Ona właściwie mówi jak Angielka, ma nawet ich akcent – śmieje się Joanna.

Mogliśmy wrócić wcześniej

Oboje z mężem rozwinęli skrzydła także zawodowo. Joanna zmieniła pracę i jest zadowolona z nowych warunków, a jej mąż otworzył własny warsztat samochodowy. – Żałujemy tylko, że nie wróciliśmy wcześniej – przyznaje.

Dlaczego? Joanna wylicza: lepszy dostęp do opieki zdrowotnej, żywność o lepszej jakości, mniej stresu w codziennym życiu. – Tam w Anglii do ginekologa było się ciężko dostać, wszystko najpierw musiał weryfikować lekarz rodzinny. Tutaj jest łatwiej. A do tego mamy naprawdę świetnych lekarzy. Mam poczucie bezpieczeństwa, jakiego w Anglii nie miałam – tłumaczy.

Cieszy się też, że w końcu może jeść ziemniaki ze świeżymi polskimi ogórkami nie tylko w wakacje, gdy wpada do bliskich. – Mamy genialne warzywa, których się w Anglii nie uświadczy, nawet w polskich sklepach – mówi.

Choć początki emigracji były pełne nadziei i ekscytacji, z czasem przyszło rozczarowanie. Wielka Brytania przestała być dla Joanny i jej męża miejscem, gdzie chcą budować przyszłość. – W Polsce mamy rodzinę, spokój i poczucie, że to nasz dom – mówi Joanna.

Wiatr w żagle

Nie tylko Joanna z rodziną zdecydowali się na powrót. Od kilku lat widać rosnący trend – emigranci zjeżdżają do ojczyzny. Jak podaje GUS między 2017 a 2022 rokiem liczba Polaków zamieszkujących Wielką Brytanię spadła z 629 tys. do 446 tys. osób. Największy spadek nastąpił po przegłosowaniu Brexitu. Wiele osób wróciło w rodzinne strony.

Robert do Wielkiej Brytanii wyjechał w 2010 roku, mając 28 lat i żadnych perspektyw w rodzinnym Olsztynie. Wtedy w Polsce ledwo wiązał koniec z końcem, dorabiając na budowach i dorywczych remontach. W Anglii miał nadzieję na stabilizację, szybkie pieniądze, a może nawet założenie rodziny.

Na początku czuł, że złapał wiatr w żagle. Pracował w magazynach, później w ekipach remontowych, w końcu założył swoją firmę budowlaną w Birmingham. – Pracy nie brakowało, Anglicy potrafili docenić solidnego fachowca. Czułem się potrzebny – wspomina.

Miłość czekała w Polsce

Po 2020 roku wszystko zaczęło się jednak zmieniać. – Materiały podrożały, formalności się zaostrzyły, klienci byli coraz bardziej nieufni wobec obcokrajowców – opowiada. Pandemia pogłębiła kryzys. Ograniczenia w przemieszczaniu się, lockdowny, drogie zakupy, strach o zdrowie – to zaczęło go przerastać. — Siedziałem w tym wynajętym szeregowcu i miałem dość. Brak rodziny, brak normalnych spotkań, wszyscy tylko mówili o chorobach, o zwolnieniach. Zrobiło się duszno – przyznaje.

Aż któregoś dnia zadzwonił do niego kuzyn z Olsztyna. Zaproponował mu wspólny biznes remontowy w Polsce. – Nie wahałem się długo. Pomyślałem, że przecież gorzej być nie może – wspomina Robert. Wrócił wiosną 2022 roku. Dzięki doświadczeniu z Anglii Robert szybko zdobył zaufanie pierwszych klientów.

– Tam nauczyłem się organizacji, jakości i podejścia do klienta. Tutaj to działa, ludzie chcą fachowca, który nie partaczy roboty – tłumaczy. Dziś w swojej firmie zatrudnia trzech pracowników, większość z nich także wróciła z emigracji. – W Anglii było coraz gorzej, a w Polsce życie wcale nie jest takie złe, jak niektórzy mówią – przekonuje. Do tego w końcu znalazł partnerkę, z którą ma nadzieję spędzić życie. – Jeździłem po świecie, a to w rodzinnym mieście czekała na mnie miłość – uśmiecha się.

Tu nic nie ma, uciekaj

Patrycja jeszcze nie wróciła, ale fantazjuje o tej chwili. Mieszka na wyspach od 14 lat, przyjechała tuż po studiach pedagogicznych. W kraju czekała wtedy na nią praca w przedszkolu na pół etatu i mizerna pensja. – Byłam po studiach, bez żadnych oszczędności. Wszyscy mówili: w Polsce nie ma nic, uciekaj – wspomina.

Patrycja nie znała dobrze angielskiego, więc zaczynała od kelnerowania w restauracji na obrzeżach Londynu. – Było ciężko, ale nauczyłam się języka w praktyce, poznałam mnóstwo ludzi, odważyłam się żyć samodzielnie – mówi. Po kilku latach awansowała, objęła stanowisko kierowniczki zmiany. Poziom życia się podniósł: regularne urlopy, wynajem mieszkania, kursy językowe.

Poznała też swojego partnera Jamesa — Anglika, z którym od kilku lat tworzy stabilny związek. – On bardzo mnie wspierał, razem planowaliśmy, że może kiedyś wrócimy do Polski – opowiada. W końcu plany zaczęły nabierać realnych kształtów. – Czuję, że tu będę skazana na pracę w knajpach. A w Polsce może spełniłabym marzenie o pracy z dziećmi? Może otworzyłabym własną placówkę? – zastanawia się.

Ma też wrażenie, że Polska niesamowicie się rozwinęła – zaskakuje ją to za każdym razem, gdy tu przyjeżdża. A Anglia? Tak jak jej kariera, stoi w miejscu. A nawet się cofa, bo z biegiem lat dostęp do usług publicznych czy infrastruktura wypadają coraz gorzej.

Próba zmiany

Przyznaje, że przygniata ją też tęsknota za bliskimi. Szczególnie za rodzicami, którzy się starzeją. Patrycja zaczęła się bać, że przegapi moment, w którym mogłaby się jeszcze nimi nacieszyć. Przegląda ogłoszenia o pracy w Toruniu, rozmawia z rodziną, czy mogłaby zatrzymać się u nich na kilka miesięcy. – Mama mówi, że mam wracać, że zawsze jest dla mnie miejsce. A to daje poczucie bezpieczeństwa – mówi Patrycja.

Martwi się tylko o partnera. – James jest otwarty, ale wiadomo, że Polska to dla niego kompletnie inny świat. Rozmawiamy o tym, że spróbujemy na początek na kilka miesięcy. Jeśli się nie odnajdzie, to może wróci do Anglii – tłumaczy.

Niepewność budzi w niej także polski system administracyjny i obawa, czy łatwo znajdzie tam dobrą pracę. Boi się, że nie da rady, że wróci i będę żałować. Ale jeszcze większy jest strach przed pozostaniem na zawsze w Wielkiej Brytanii bez choćby próby zmiany.

Patrycja chciałaby wrócić jeszcze w tym roku, przed świętami, żeby choć jeden grudzień znów spędzić wśród najbliższych. – Mam przeczucie, że to będzie najlepszy prezent dla mnie i dla rodziny. Wiem, że łatwo nie będzie, ale nie chcę już żyć z poczuciem, że wszystko jest tymczasowe – mówi.