Konstrukcja podatku PIT w Polsce oparta jest na progresji, co oznacza, że w zależności od wysokości dochodu zastosowanie ma inna stawka opodatkowania. Drugi próg podatkowy to znak na osiągnięcie dochodów przekraczających limit 120 tys. zł w ciągu jednego roku podatkowego i podatek w wysokości 32 proc., oraz pensje pod koniec roku mniejsze o kilka tysięcy złotych.
Ponad 36 proc. nauczycieli przekroczyło w 2024 roku drugi próg podatkowy. Wśród dyplomowanych dotyczy to aż 55,69 proc. – wynika z danych MEN. Dlaczego to takie ważne?
Wyższe podatki nauczycieli to efekt podwyżki pensji
Przykładowo, przy pensji w wysokości 14 tys. zł brutto przez większą część roku potrącane jest 12 proc. PIT. To około 1,1 tys. zł miesięcznie. W listopadzie pracownik przekracza próg podatkowy, co sprawia, że w dwóch ostatnich miesiącach roku zaliczka na PIT wzrasta do ponad 3 tys. zł. a wypłata spada do 11 tys. zł.
Okazuje się, że zła sytuacja finansowa nauczycieli pod koniec roku to efekt… podwyżek z 2024 roku – odpowiednio 30 proc. i 33 proc. dla poszczególnych grup nauczycieli. W 2025 roku nauczyciele otrzymali kolejną podwyżkę w wysokości 5 proc., a projekt budżetu na 2026 rok zakłada dalszy wzrost ich wynagrodzeń: 44 proc. w stosunku do 2023 roku dla nauczycieli początkujących oraz 41 proc. dla mianowanych i dyplomowanych.
W 2025 roku weszły też w życie zmiany w Karcie Nauczyciela, których efektem jest podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy do 300 proc. wynagrodzenia, nowa nagrodę za 45 lat pracy w wysokości 400 proc. wynagrodzenia, oraz zwiększenie odpraw emerytalnych i rentowych – z trzymiesięcznej do sześciomiesięcznej pensji po 20 latach pracy.
Ponad połowa nauczycieli dyplomowanych z niższą pensją w grudniu
Jak ustalił Portal Samorządowy, dane Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN) pochodzą z Systemu Informacji Oświatowej i dotyczą pedagogów zatrudnionych w jednostkach samorządu terytorialnego. Dzięki nim wiadomo, że sprawa niższych grudniowych pensji dotyczy 36,17 proc. wszystkich nauczycieli, a szczególnie:
- 3,10 proc. nauczycieli początkujących,
- 11,74 proc. nauczycieli mianowanych,
- 55,69 proc. nauczycieli dyplomowanych.
Z wyjaśnień Henryka Kiepury, sekretarza stanu w MEN wynika, że przedtswione dane są szacunkowe, ponieważ nie uwzględniają m.in. ulg podatkowych, wspólnego rozliczania z małżonkiem ani dodatkowych źródeł dochodów poza oświatą.
