Zagrożenie pożarowe w lasach. Alarm służb, wysłano alert RCB

Ze względu na z utrzymujące się upały i suszę w wielu regionach Polski rośnie zagrożenie pożarowe w lasach. Ściółka leśna jest silnie przesuszona, a wysoka temperatura, niska wilgotność powietrza oraz wiatr sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia. Służby i leśnicy apelują o zachowanie szczególnej ostrożności podczas przebywania na terenach leśnych.

W związku z istniejącym zagrożeniem, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało w piątek alert do odbiorców na terenie powiatu makowskiego, ostrołęckiego i przasnyskiego.

„Uwaga! Duże zagrożenie pożarowe lasów. Zachowaj ostrożność i nie używaj ognia w lesie i jego sąsiedztwie – tak brzmi treść sms-a.

Według leśników większość pożarów w polskich lasach ma swoje źródło w działalności człowieka. Do najczęstszych przyczyn należą nieostrożne obchodzenie się z ogniem, wyrzucanie niedopałków papierosów oraz rozpalanie ognisk w miejscach niedozwolonych.

Wiceminister klimatu i środowiska, główny konserwator przyrody Mikołaj Dorożała przekazał, że od stycznia do końca maja 2026 r. doszło do 4,5 tysiąca pożarów lasów. To o 1500 pożarów więcej niż w ubiegłym roku, w tym samym okresie.

– Mieliśmy 4,5 tysiąca pożarów, zdarzeń w lasach, w okresie od stycznia do końca maja. W analogicznym okresie w zeszłym roku było to 3 tysiące. To jest ogromny wzrost – powiedział. Dodał, że najwięcej pożarów było w woj. mazowieckim – 1,5 tysiąca, następnie w województwach łódzkim i lubelskim – po 300 pożarów.

– Wczoraj pani minister (Hennig-Kloska – przyp. red.) zwołała sztab kryzysowy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, gdzie ze wszystkim służbami rozmawialiśmy o aktualnej sytuacji, komunikacji, działaniach, współpracy, doświadczeniach, które mieliśmy przy okazji ostatnich pożarów pod Warszawą, w Puszczy Solskiej, w Puszczy Białowieskiej. To wszystko jest lekcją, którą gromadzimy – poinformował Mikołaj Dorożała. Dodał, że w piątek również taki sztab się odbył, z udziałem dyrektora generalnego Lasów Państwowych Adama Wasiaka.

Warunki pogodowe w ostatnich dniach znacząco pogarszają sytuację w lasach. W wielu miejscach kraju ściółka jest skrajnie sucha, co sprawia, że nawet niewielka iskra może doprowadzić do gwałtownego rozwoju pożaru.

Jak podkreślają służby, kluczowe znaczenie mają trzy czynniki: wysoka temperatura, niska wilgotność powietrza oraz wiatr, który może błyskawicznie przenosić ogień na kolejne obszary lasu.

Lasy Państwowe od lat prowadzą jeden z najbardziej rozwiniętych systemów ochrony przeciwpożarowej lasów w Europie. Jego głównym celem jest szybkie wykrywanie ognia oraz sprawne prowadzenie akcji gaśniczych.

System obejmuje m.in. sieć wież i punktów obserwacyjnych monitorujących rozległe obszary leśne, patrole naziemne i lotnicze, punkty alarmowo-dyspozycyjne koordynujące działania ratownicze, a także infrastrukturę dojazdową i punkty czerpania wody.

Ważnym elementem jest również system prognozowania zagrożenia pożarowego lasów, który pozwala na bieżąco oceniać ryzyko i planować działania prewencyjne.

W okresach podwyższonego ryzyka leśnicy intensyfikują monitoring terenów leśnych. Dzięki temu wiele pożarów udaje się wykryć już na bardzo wczesnym etapie, co ogranicza ich skalę i skutki.

Część jednostek prowadzi również specjalne działania prewencyjne. W nadleśnictwach podległych szczecińskiej dyrekcji regionalnej ruszyła akcja „Podpalacz”, której celem jest ograniczenie ryzyka podpaleń oraz zwiększenie kontroli w newralgicznych miejscach.

Szczególną uwagę służby zwracają na:

• miejsca o dużym ruchu turystycznym i rekreacyjnym,

• naruszenia przepisów przeciwpożarowych, w tym zakaz rozpalania ognia poza wyznaczonymi miejscami (art. 82 Kodeksu wykroczeń),

• zaśmiecanie terenów leśnych (art. 162 Kodeksu wykroczeń),

• nielegalny wjazd i parkowanie pojazdów w lasach (art. 161 Kodeksu wykroczeń).

W związku z falami upałów i rosnącym ryzykiem pożarów, komunikat wydał także Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Jak podkreślono, „w związku z prognozowanymi intensywnymi falami upałów oraz gwałtownym wzrostem zagrożenia pożarowego w lasach, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności„.

Instytucja poinformowała również o uruchomieniu dedykowanego numeru alarmowego: 539-141-466, przeznaczonego do zgłaszania szczególnych zagrożeń dla środowiska naturalnego.

W komunikacie przypomniano także podstawowe zasady reagowania. „Po pierwsze powiadom służby, korzystając w pierwszej kolejności z numerów 112 lub 998, nie próbuj gasić dużego pożaru na własną rękę. Oddal się w bezpieczne miejsce”.

Aktualne informacje o stopniu zagrożenia pożarowego można sprawdzać na mapach udostępnianych przez Instytut Badawczy Leśnictwa oraz w systemie Bank Danych o Lasach. Dane są aktualizowane codziennie w sezonie zagrożenia o godzinie 9.00 i 13.00.

Z opublikowanej przez Instytut Badawczy Leśnictwa mapy zagrożenia pożarowego lasów na piątek z godz. 9:00 wynika, że na przeważającym obszarze Polski występuje średnie zagrożenie pożarowe (kolor żółty). Obejmuje ono niemal cały wschód, centrum, południe oraz znaczną część zachodniej Polski. Małe zagrożenie pożarowe (kolor zielony) notowane jest jedynie lokalnie – głównie na północnym zachodzie, przy granicy z Niemcami, na północy kraju w rejonie Pomorza oraz w części środkowo-południowej Polski.

Na mapie nie występują obszary oznaczone kolorem czerwonym, co oznacza, że nigdzie nie odnotowano dużego zagrożenia pożarowego. W południowej części kraju, w rejonach górskich przy granicy z Czechami i Słowacją, widoczne są obszary nieobjęte prognozowaniem (kolor kremowy), natomiast w części południowo-centralnej Polski zaznaczono jeden obszar bez danych (kolor szary). Ogólny obraz mapy wskazuje, że sytuacja pożarowa w lasach jest obecnie umiarkowana, jednak niemal cały kraj pozostaje w strefie wymagającej zachowania ostrożności.

Przypomina się, że w lesie oraz w odległości do 100 metrów od jego granicy obowiązuje zakaz używania otwartego ognia poza wyznaczonymi miejscami. Zabronione jest także pozostawianie śmieci oraz wyrzucanie niedopałków papierosów.

W przypadku zauważenia dymu lub ognia należy natychmiast powiadomić służby ratunkowe. Kluczowe jest szybkie działanie, które może zapobiec rozprzestrzenieniu się pożaru i ograniczyć straty w środowisku naturalnym.