Zęby wszystkich rekinów są zagrożone. Przyczyna jest zaskakująca

Rekiny to w opinii wielu osób najbardziej przerażające drapieżniki żyjące w morzach – nie mają właściwie naturalnych wrogów, a ich uzębienie posiada wyjątkowe właściwości. To właśnie od zębów zależy przetrwanie rekinów.

Zęby rekina. Jak na taśmie produkcyjnej

Zęby rekina odrastają przez całe życie. Przeciętny drapieżnik ma ich ok. 45, a niektóre gatunki mają nawet 50 i posiadają do siedmiu rzędów zębów zastępczych.

Zęby tworzą się w tkance dziąsłowej, czyli w fałdzie skóry na brzegu szczęki. Są przytwierdzone tkanką łączną, a nie jak w przypadku innych zwierząt kostnoszkieletowych – bezpośrednio do kości.

To właśnie taka budowa pozwala zębom rekina przesuwać się i odnawiać przez całe życie. Kiedy nowe tylne zęby rosną, stare przesuwają się naprzód. Gdy jeden ząb wypada, na jego miejsce „wpada kolejny”. Mimo że rekiny mają takie zdolności, coś zaczęło zagrażać tej nieomylnej naturalnej machinie.

Ropa i kwaśne oceany mogą zagrozić zębom rekina

Badacze odkryli, że wraz ze wzrostem kwasowości oceanów zęby rekinów mogą stawać się słabsze i bardziej podatne na złamania. To może zmienić pozycję tych dużych ryb, będących na szczycie oceanicznego łańcucha pokarmowego.

Taki wniosek płynie z badania opublikowanego w czasopiśmie „Frontiers in Marine Science” i przeprowadzonego przez grupę niemieckich naukowców, którzy testowali wpływ zakwaszonego oceanu na zęby rekinów. Badacze powiązali współczesną działalność człowieka, w tym spalanie węgla, ropy naftowej i gazu, z postępującym zakwaszaniem oceanów.

Oceany nie wypełnią się „bezzębnymi” rekinami z dnia na dzień – uspokaja główny autor badania, Maximilian Baum, biolog morski z Uniwersytetu Heinricha Heinego w Düsseldorfie. „Jednak możliwość osłabienia zębów stanowi nowe zagrożenie dla rekinów, które już teraz zmagają się z zanieczyszczeniami, przełowieniem, zmianą klimatu i innymi zagrożeniami” – dodał Baum.

Niemiecki zespół uważa, że zęby rekinów ulegają korozji, a przez to cały ich dotychczasowy sukces ekologiczny może być zagrożony.

Naukowcy przeprowadzili symulację: zebrali ponad 600 zębów żarłaczy żyjących w Oceanie Spokojnym i Indyjskim. Następnie wystawiono je na działanie wody o kwasowości obecnej i tej prognozowanej w 2300 r.

Zęby wystawione na działanie kwaśniej wody uległy znacznie większym uszkodzeniom – pojawiły się pęknięcia i dziury, nastąpiła korozja korzeni oraz degradacja struktury samego zęba.

Zmiany mogą następować stopniowo

Naukowcy przeprowadzili swoje badania w okresie, gdy zakwaszenie oceanów znacznie wzrosło, a temat stał się bardzo istotny dla naukowców zajmujących się ochroną środowiska.

Zakwaszenie występuje, gdy oceany absorbują z powietrza więcej dwutlenku węgla – podaje Narodowa Agencja ds. Oceanów i Atmosfery (NOAA). Niemieccy naukowcy twierdzą, że do roku 2300 oceany staną się prawie dziesięciokrotnie bardziej kwaśne niż obecnie.

Wiele rekinów jest już teraz zagrożonych wyginięciem. Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody ponad jedna trzecia gatunków tych ryb jest obecnie narażona na wymarcie.

Niemieccy badacze ostrzegają, że zakwaszenie oceanów będzie stanowić wiele innych zagrożeń – okaże się szkodliwe także dla skorupiaków i ryb, których łuski i pancerze mogą stać się dużo bardziej kruche.