Prezydent podpisał ustawę z 23 stycznia 2026 r., która zmienia przepisy dotyczące rzeczy znalezionych oraz odpowiednie regulacje w Kodeksie cywilnym. Nowelizacja doprecyzowuje procedury postępowania z przedmiotami znalezionymi, wskazuje właściwość organów oraz skraca terminy odbioru rzeczy przez osoby uprawnione.
Nowe limity
Zgodnie z nowymi przepisami postępowanie w celu ustalenia właściciela rzeczy prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce jej znalezienia. Zmieniono również próg dotyczący znalezionych pieniędzy. Dotychczas obowiązek przekazania gotówki staroście powstawał po przekroczeniu 100 zł. Teraz granica została podniesiona do poziomu 5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, a więc będzie podlegać waloryzacji wraz ze wzrostem płacy minimalnej.
Nowela wprowadza także szczególne zasady dotyczące dokumentów zawierających dane osobowe. Jeżeli nie będzie możliwe ustalenie właściciela, dokumenty trafią do starosty w celu przeprowadzenia czynności poszukiwawczych. Po ich bezskutecznym zakończeniu dokumenty zostaną zniszczone.
Rozszerzono katalog podmiotów uprawnionych do przyjmowania sprzętu i ekwipunku wojskowego. Oprócz starosty będzie to również najbliższa jednostka Żandarmerii Wojskowej. Z obowiązku przekazania rzeczy staroście wyłączono przedmioty wymagające pozwolenia, w tym broń i amunicję, a także rzeczy niebezpieczne. W takich przypadkach znalazca ma obowiązek zawiadomić Policję.
Zmiany obejmują również rzeczy znalezione w budynkach publicznych i środkach transportu publicznego. Zarządca obiektu będzie miał 30 dni na przekazanie przedmiotu staroście, jeśli nie uda się ustalić właściciela. Uproszczono także dokumentowanie przyjęcia rzeczy – zamiast odrębnego poświadczenia sporządzany będzie protokół.
Klucze i karty
Nowelizacja dopuszcza przechowywanie znalezionych środków pieniężnych w walucie obcej w kasie pancernej, skrytce sejfowej lub w banku. Wprowadzono też szczególne regulacje dotyczące przedmiotów umożliwiających dostęp do pomieszczeń i pojazdów oraz dokumentów z danymi osobowymi. Po upływie ustawowych terminów przejdą one na własność powiatu w celu zniszczenia.
Zmiany w Kodeksie cywilnym skracają termin odbioru rzeczy do sześciu miesięcy w przypadku imiennego wezwania oraz do roku, gdy dane uprawnionego są nieznane. Po upływie tych terminów rzecz stanie się własnością znalazcy albo Skarbu Państwa – w przypadku zabytków i materiałów archiwalnych.
Ustawa wejdzie w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia i będzie miała zastosowanie wyłącznie do rzeczy znalezionych po dniu jej wejścia w życie.
