Plany przekazania archipelagu Czagos Mauritiusowi pozostają aktualne – podkreśla brytyjskie Biuro Spraw Zagranicznych. Oświadczenie resortu to reakcja na zamieszanie wywołane wypowiedzią podsekretarza stanu Hamisha Falconera.
Podczas wystąpienia w Izbie Gmin Falconer powiedział, że proces ratyfikacji umowy został „wstrzymany na czas rozmów z amerykańskimi partnerami”. Słowa te wywołały spekulacje, że Londyn zmienił stanowisko pod wpływem ostatniego komentarza prezydenta USA Donalda Trumpa.
Wielka Brytania chce przekazać Czagos Mauritusowi. Interwencja Trumpa
Wypowiedź Falconera została połączona z wpisem Donalda Trumpa na platformie Truth Social z 18 lutego, kiedy to napisał, że premier Keir Starmer „popełnia wielki błąd”, przekazując Czagos Mauritiusowi. Trump stwierdził, że „ta ziemia nie powinna zostać odebrana Wielkiej Brytanii” i nazwał umowę „plamą na honorze naszego wielkiego sojusznika”.
Zgodnie z umową Wielka Brytania miałaby płacić średnio 101 mln funtów rocznie za dzierżawę wspólnej brytyjsko-amerykańskiej bazy wojskowej na największym atolu archipelagu – Diego Garcia.
Dzień przed wpisem Trumpa Departament Stanu USA oficjalnie poparł plan brytyjskiego rządu. Ponadto, jeszcze na początku lutego, Trump określał porozumienie jako „najlepszą możliwą umowę” w obecnych okolicznościach.
Projekt ustawy wdrażającej porozumienie znajduje się na końcowym etapie prac i jest obecnie rozpatrywany przez Izbę Lordów. Debata została jednak zdjęta z porządku obrad w styczniu po tym, jak konserwatyści – od dawna przeciwni umowie – zgłosili poprawkę wzywającą do wstrzymania procesu „w świetle zmieniającej się sytuacji geopolitycznej”.
Od tego czasu nie wyznaczono terminu kolejnego etapu prac.
Archipelag Czagos jest terytorium zależnym Wielkiej Brytanii od 1814 roku. W latach 60. XX wieku wysiedlono jego mieszkańców, aby utworzyć bazę wojskową na Diego Garcia. W 1965 roku archipelag formalnie stał się brytyjskim terytorium zamorskim, po tym jak Londyn wypłacił Mauritiusowi grant w wysokości 3 mln funtów za zatrzymanie wysp.
W ubiegłym roku brytyjski rząd zgodził się przekazać kontrolę nad wyspami Mauritiusowi, ponieważ – jak argumentowano – przyszłość bazy została zagrożona przez niedawne orzeczenia międzynarodowych trybunałów. Zgodnie z porozumieniem Londyn ma płacić Mauritiusowi 101 mln funtów rocznie przez 99 lat, aby utrzymać kontrolę nad bazą.
Wielu mieszkańców Czagos uważa umowę za zdradę i domaga się, by archipelag pozostał terytorium zależnym Wielkiej Brytanii.
Źródła: „The Guardian”, BBC
