— Poprzedniej zimy nie mieliśmy takich systemów obrony. W tym roku jest inaczej — powiedział „Newsweekowi” ukraiński minister energetyki Herman Hałuszczenko.
Drugi zimowy sezon bombardowań Kremla rozpoczął się już we wrześniu. Ukraina przygotowywała się do niego od sześciu miesięcy.
Magazyny paliwa były pełne, schrony przeciwlotnicze zostały zbadane, infrastruktura zniszczona poprzedniej zimy została naprawiona, a parasol przeciwlotniczy kraju został wzmocniony przez nowe amerykańskie systemy uzbrojenia.
W wywiadzie na wyłączność dla „Newsweeka” ukraiński minister energetyki przyznał, że przygotowania przyczyniły się do zwiększenia odporności kraju na zimę. — Mamy już prawie koniec zimy. Za kilka dni będzie luty — powiedział Herman Hałuszczenko. — Jesteśmy więc całkiem zadowoleni z siebie.
— W tym roku nie widzimy — przynajmniej na tym etapie — jakiegoś dramatycznego wpływu ostrzału na infrastrukturę energetyczną — wyjaśnił Hałuszczenko. — Rosjanie wciąż kontynuują ostrzał. Oddziaływanie jest teraz większe na regiony, które znajdują się blisko pola bitwy, gdzie używają pocisków S-300, artylerii i stosują naloty.
Parasol dla Ukrainy
Dla Kijowa i innych strategicznych miejsc położonych stosunkowo daleko od frontu amerykańskie systemy rakietowe Patriot były darem niebios. Rakiety przechwytujące okazały się zdolne do niszczenia nadlatujących pocisków hipersonicznych Kindżał, które prezydent Władimir Putin kiedyś reklamował jako „niezwyciężone”.
— System obrony powietrznej stał się znacznie silniejszy — powiedział Hałuszczenko o zimowej obronie Ukrainy. — W ubiegłym roku nie mieliśmy takich systemów. Nie mieliśmy Patriotów. Rok temu Rosjanie użyli tej wyrafinowanej broni — Kindżałów — i zaatakowali infrastrukturę energetyczną. Nie mieliśmy wówczas systemu, który mógłby je zestrzelić. Teraz mamy systemy Patriot, które są bardzo skuteczne.
Minister dodał, że poprzedniej zimy odbywały się „codzienne, nocne ataki na infrastrukturę energetyczną”. W tym roku rosyjskie ataki są mniej regularne i mniej niszczycielskie.
Ukraina ma co najmniej trzy baterie Patriot. Pierwsze dwie zostały dostarczone przez USA i Niemcy wiosną 2023 r. Berlin przekazał trzecią, która została rozmieszczona w grudniu 2023 r. „Wall Street Journal” poinformował pod koniec grudnia, że Ukraina ma już pięć działających baterii.
Dokładna liczba i lokalizacja pozostają ściśle strzeżoną tajemnicą wojskową. Jeden z systemów Patriot może być wykorzystywany jako mobilny. Stosowany jest w różnych miejscach stosunkowo blisko frontu w celu zastawiania zasadzek na rosyjskie samoloty.
Główną rolą Patriota pozostaje jednak ochrona infrastruktury krytycznej i głównych skupisk ludności. Płk Jurij Ihnat, rzecznik Sił Powietrznych Ukrainy, powiedział w tym miesiącu „Newsweekowi”, że „tylko Patriot” może zestrzelić pociski Kindżał, które Moskwa preferuje do ostrzału celów o wysokiej wartości.
— Nawet ostatnie poprawki zastosowane przez Rosjan, takie jak flary mające na celu odwrócenie uwagi pocisków przechwytujących, im nie pomagają — powiedział Ihnat.
Andrij Jermak, szef biura prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, powiedział w grudniu na spotkaniu Amerykańskiego Instytutu Pokoju, że sukces Ukrainy z bateriami Patriot obnażył kłamstwa Putina na temat najbardziej zaawansowanej broni Moskwy.
— Zanim Ukraińcy zaczęli używać Patriotów, nikt nie mógł być pewny, że zniszczą one każdy rodzaj pocisków — przyznaje Jermak. — Wasze Patrioty zniszczyły wszystko.
Jeden pocisk za miliony
Pomimo sukcesu, nadal istnieją obawy dotyczące kosztów i dostępności pocisków przechwytujących Patriot, bo za jedną sztukę trzeba zapłacić ok. 4 mln dol. „Kijów Post” donosi, że ukraińscy artylerzyści mogą wystrzelić od ośmiu do dziesięciu pocisków jednocześnie podczas rosyjskich bombardowań. Szybko wykorzystują więc arsenał.
USA szukają nowych dróg dostaw. W grudniu Japonia zgodziła się wysłać pociski przechwytujące do USA, aby uwolnić amerykańskie zapasy do wykorzystania na Ukrainie. Koncern Boeing, który jest producentem tej broni, planuje zwiększyć swoje możliwości produkcyjne o ponad 30 proc., aby zaspokoić popyt. NATO przygotowuje się do zakupu 1000 nowych pocisków.
Hałuszczenko powiedział, że dostawy rakiet są niezbędne dla zapewnienia Ukrainie bezpieczeństwa. — Poziom dostaw tych pocisków i nowoczesnych systemów obrony powietrznej ma kluczowe znaczenie nie tylko dla wyniku wojny, ale także dla ludności Ukrainy — dodał.
— To nie tylko kwestia pola bitwy i tego, jak skuteczni możemy być na linii frontu. Chodzi o to, żeby zwykli ludzie mogli czuć się bezpiecznie i żyć w normalnych warunkach, bez cierpienia — przekonuje Hałuszczenko.
Tekst opublikowany w amerykańskiej edycji „Newsweeka”. Tytuł, lead i skróty od redakcji „Newsweek Polska”.
