Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 13 lutego 2025 roku długo oczekiwany wyrok w sprawie sankcji kredytu darmowego. Orzeczenie to może mieć ogromny wpływ na rynek kredytów konsumenckich w Polsce, potencjalnie dotykając milionów umów o łącznej wartości około 200 miliardów złotych.
Czym jest sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego to mechanizm prawny, który pozwala kredytobiorcy na spłatę jedynie kapitału kredytu, bez konieczności uiszczania odsetek, prowizji i innych kosztów, jeśli bank popełnił błędy w umowie kredytowej lub nie dopełnił obowiązków informacyjnych.
Marcin Bandurski, adwokat z kancelarii Prokurent, w wywiadzie dla Wprost.pl wyjaśnia: „Sankcja kredytu darmowego to jest właściwie taka kara dla banku za to, że w ich umowach z klientami zawarł pewne błędy, o których mówi ustawa o kredycie konsumenckim. I ta sankcja jest bardzo daleko idąca, ponieważ pozbawia bank całego zysku, to znaczy wszystkich odsetek, kosztów ubocznych, prowizji i tak dalej.”
Kluczowe aspekty wyroku
Trybunał w swoim orzeczeniu potwierdził, że:
- Sankcja kredytu darmowego jest zgodna z prawem unijnym.
- Nie ma znaczenia skala błędu popełnionego przez bank – nawet drobne uchybienia mogą skutkować zastosowaniem sankcji.
- Nie jest konieczne wykazywanie, że błąd miał wpływ na decyzję konsumenta o zaciągnięciu kredytu.
Jakie kredyty podlegają sankcji?
Sankcja kredytu darmowego dotyczy kredytów konsumenckich do kwoty 255 500 zł. Jak podkreśla mecenas Bandurski: „To dotyczy również kredytów, które już zostały spłacone, natomiast maksymalnie 12 miesięcy wstecz. Dodatkowym warunkiem jest to, że te raty musimy je spłacać w terminie.”
Najczęstsze błędy w umowach kredytowych
Według eksperta, jednym z najczęstszych błędów jest nieprawidłowe naliczanie prowizji: „Powiedzmy, że chcemy pożyczyć 10 tysięcy złotych. No i bank sobie dolicza prowizję. 800 złotych czy 1000 złotych. I na umowie kredytu mamy, że pożyczyliśmy nie 10 tysięcy, które dostajemy do ręki, tylko 11. I od tych 11 są liczone odsetki.”
Jak skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Aby skorzystać z sankcji, konsument musi:
- Przeanalizować umowę kredytową pod kątem potencjalnych błędów.
- Złożyć do banku pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji.
- W przypadku odmowy banku, rozważyć drogę sądową.
„Myślę, że szukanie samemu tych błędów może być bardzo trudne. Wymaga to specjalistycznej, kompleksowej wiedzy”- radzi mecenas Bandurski.
Potencjalne skutki dla rynku kredytowego
Wyrok TSUE może mieć daleko idące konsekwencje dla sektora bankowego w Polsce. Jak zauważa Marcin Bandurski: „Obecnie to z kilkanaście milionów umów w Polsce na kwotę około 200 miliardów złotych, więc to jest bardzo poważna sprawa dla banków.”
Ekspert przewiduje, że podobnie jak w przypadku kredytów frankowych, może to doprowadzić do fali pozwów sądowych: „Myślę, że tu będzie większy ruch, szybszy niż w sprawach frankowych.”
Wyrok TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego otwiera nowe możliwości dla konsumentów, jednocześnie stawiając banki przed poważnym wyzwaniem. Choć proces dochodzenia swoich praw może być złożony, potencjalne korzyści dla kredytobiorców są znaczące. Warto jednak pamiętać, że każdy przypadek jest indywidualny i wymaga dokładnej analizy prawnej.
