Cała Polska naprzód! – rzucił szef MSZ Radosław Sikorski w swoim sejmowym expose. Użycie hasła wyborczego Rafała Trzaskowskiego w miało jasny cel – chodziło o uspokojenie nastrojów w sztabie kandydata na prezydenta i w partii. Bo ludzie Trzaskowskiego byli mocno zirytowani ostatnimi wystąpieniami Sikorskiego.
Minister spraw zagranicznych zaczął swoje wystąpienie o celach polskiej polityki zagranicznej od tego, co najważniejsze – Rosji, Ukrainy i obecności Polski w międzynarodowych instytucjach, które są gwarantami naszego bezpieczeństwa. Ale z punktu widzenia partyjnej polityki najważniejsza była sama końcówka.
– Otoczenie międzynarodowe jest mniej przewidywalne niż 20 lat temu, ale Polska jest silniejsza. Jesteśmy silniejsi sojuszem NATO i członkostwem w Unii Europejskiej. Powtórzmy to: członkostwo w tych organizacjach nie ogranicza polskiej suwerenności, ale pomaga suwerenności bronić – mówił Sikorski.
Sikorski nie pozostawił wątpliwości, że Rosja jest agresorem i że w naszych oczach i polityce zagranicznej nim pozostanie.
– Nigdy więcej nie będziecie tu rządzić. Ani w Kijowie, ani w Wilnie, ani w Rydze, ani w Tallinie, ani w Kiszyniowie – mówił w Sejmie. – Zamiast fantazjować o ponownym podbiciu Warszawy, martwcie się o to, czy utrzymacie Chajszenwaj [tak w języku chińskim określa się Władywostok – przyp. red.]
Z drugiej strony w exposé naszego szefa dyplomacji nazwisko amerykańskiego prezydenta padło tylko raz.
– W odpowiedzi na kroki podejmowane przez Waszyngton uderzające w interesy gospodarcze krajów członkowskich Unia Europejska musi reagować inteligentnie i jednoznacznie. (…) Nie potrzebujemy wojny handlowej, lecz współpracy w naszej transatlantyckiej rodzinie – mówił Sikorski i przypomniał „amerykańskim przyjaciołom” tytuł książki Zbigniewa Brzezińskiego „Wybór. Dominacja czy przywództwo”.
Kiedy doszedł do końca swojego wystąpienia, jasne stało się, że będzie ono dyskutowane także wewnątrz partii.
– Cała Polska naprzód! – szef polskiej dyplomacji zakończył swoje sejmowe exposé hasłem wyborczym swojego niedawnego kontrkandydata do partyjnej nominacji. Spotkało się to oczywiście z krytyką ze strony przeciwników politycznych.
– Muszę powiedzieć z przykrością, biorąc pod uwagę wielki wymiar tych dwóch wydarzeń, bo takim wydarzeniem była 1000 lat temu koronacja Bolesława Chrobrego na króla Polski, kontrastowało to dosyć boleśnie z dzisiejszym wystąpieniem pana ministra. A zwłaszcza z tym, co miało miejsce na końcu, gdzie minister sprowadził to wszystko do polityki partyjnej, używając hasła jednego z kandydatów w wyborach prezydenckich i głośno wykrzykując je praktycznie na sali sejmowej – komentował wystąpienie z ostentacyjnym smutkiem Andrzej Duda.
Sikorski nie gra na siebie
Nie ma jednak najmniejszej wątpliwości, że to akurat nie był chwyt retoryczny skierowany na zewnątrz, czyli do opozycji, prezydenta czy nawet wyborców. Cel był wewnętrzny, a adresatem sztab Rafała Trzaskowskiego, który ostatnio uważał, że Sikorski wciąż gra na siebie. Takim podejrzeniem natchnęły sztabowców ostatnie medialne wypowiedzi Sikorskiego. Szef MSZ na pytania dziennikarzy czy – będąc na miejscu Trzaskowskiego – wziąłby udział w debatach organizowanych przez TV Republika, odpowiedział, że byłby i w Końskich na rynku i w sali gimnastycznej.
– Radek po prostu pokazuje, że jest zupełnie inny i biłby się z każdym. Oczywiście, to jest prztyczek pod adresem Rafała, ale raczej taki nieszkodliwy. Nie ma tu powodu do tej histerii, jaka nastąpiła w otoczeniu Trzaskowskiego – wzruszają ramionami rozmówcy z PO, ale sztab prezydenta stolicy był występami Sikorskiego w ostatnich dniach poruszony.
Zwłaszcza że z obozu PiS nadchodzą sygnały, że w ostatniej fazie kampanii wykorzystane zostaną słowa Sikorskiego z prekampanii, która w PO trwała przez prawie dwa miesiące. W tym czasie – zwłaszcza stronnicy ministra, ale także on sam – wygłosili sporo nieprzyjemnych uwag o dzisiejszym kandydacie na prezydenta. Kampania była raczej w formule „friendly fire” niż „brothers in arms”.
– Właściwie wszyscy prezydenci próbowali tworzyć jakieś zaplecze polityczne po to, żeby się wzmocnić wobec premiera. Ja tego nigdy nie robiłem, zawsze byłem lojalny wobec szefostwa partii. Uważam, że na każdym stanowisku trzeba robić najlepiej to, co zostało człowiekowi powierzone, a nie kombinować z tworzeniem jakichś frakcji. W tym sensie uważam, że moja kandydatura jest bezpieczniejsza także dla tego funkcjonalnego podziału ról. Ja nie jestem sfrustrowanym liderem partyjnym in spe – mówił na jednym ze spotkań w listopadzie Radosław Sikorski. Trudno nie zgadnąć o kim są te słowa.
– Rafał Trzaskowski był dobrym kandydatem w wyborach prezydenckich w 2020 r., ale dzisiaj sytuacja się zmieniła – mówił z kolei w Kropce nad I w TVN24. Podkreślał przy tym, że to on, a nie prezydent stolicy, bardziej kojarzy się wyborcom z bezpieczeństwem. A do tego łatwiej byłoby mu dotrzeć do wyborców konserwatywnych.
Problem polega na tym, że w ostatnich miesiącach (już po prawyborach) sytuacja geopolityczna zrobiła się tak skomplikowana i napięta, że rola Sikorskiego jest dziś znacznie większa niż była jeszcze pół roku temu. W Platformie wciąż nie brakuje tych, którzy mówią „doskonale, że mamy takiego ministra i jest najlepszy na tym miejscu”. Jest także sporo takich, którzy mówią: „ech, szkoda, że jednak nie startuje”. Zwłaszcza po takich wystąpieniach jak sejmowe exposé, kiedy bardzo dokładnie widać, że Sikorski lubi przejechać „prętem po klatce” i punktować parlamentarną opozycję. Wezwanie „opozycjo, powagi!” najlepiej obrazuje to, w jakiej roli szef polskiej dyplomacji wystąpił przed Sejmem.
W Koalicji Obywatelskiej pojawiły się sugestie, że mimo wszystko Radosław Sikorski nie stracił nadziei na odebranie kiedyś partyjnej nominacji w wyścigu prezydenckim. Problem polega na tym, że jeśli w tym rozdaniu Trzaskowski zwycięży, to kolejna szansa dla obecnego szefa dyplomacji przyjdzie nie za pięć, ale za 10 lat. Wtedy będzie miał 72 lata. Wiek co najmniej poważny, zwłaszcza jak na poważnego kandydata na prezydenta w Polsce. Do tej pory w drugiej turze wyborów nie znalazł się nikt po siedemdziesiątce.
Dla Sikorskiego lepiej byłoby startować za pięć lat. Tyle że wtedy niemal na pewno kandydować będzie urzędujący prezydent (w założeniu KO Rafał Trzaskowski). Stąd pojawiło się podejrzenie, że Sikorski byłby skłonny podstawić mu nogę na ostatniej prostej. Ta teoria zakłada jednak, że Sikorski nie rozumie powagi sytuacji politycznej. A to po prostu nieprawda.
Radosław Sikorski wie, że nie może atakować Trzaskowskiego
Radosław Sikorski jest doświadczonym dyplomatą i wie, jak jest skonstruowany układ partyjny w Polsce. Jeśli Platforma (Koalicja Obywatelska) przegra wybory, to wygra PiS. I tym razem partia Jarosława Kaczyńskiego nie odpuści. A Sikorski jest na celowniku PiS od lat, podobnie z resztą jak większość wysoko postawionych polityków Platformy. Dlatego szef MSZ wie, że w razie zwycięstwa PiS jego polityczna przyszłość będzie raczej mglista.
Druga sprawa to sytuacja w samej PO. Sztab Rafała Trzaskowskiego szuka zewnętrznych przyczyn spadających sondaży i wrogów, których można obarczyć ewentualną porażką. Co oczywiste były kontrkandydat do partyjnej nominacji jest wysoko na ich liście. Dlatego działania przeciw Trzaskowskiemu to ostatnie, w co Sikorski chciałby się teraz angażować. Tym bardziej że ryzykuje wejście w konflikt z Donaldem Tuskiem. A Sikorski będzie potrzebował zaufania Tuska, np. jeśli myśli o karierze w instytucjach międzynarodowych. Bez wsparcia własnego rządu nawet najlepiej oceniany minister czy prezydent z szerokimi osobistymi kontaktami na świecie nie ma w zasadzie szans na taką karierę.
Sikorski, patrząc na przebieg kampanii Trzaskowskiego i jego sondażowe spadki od początku kwietnia, zapewne ma poczucie, że partia popełniła błąd, stawiając na prezydenta stolicy zamiast na niego. Ale poza ironicznym uśmiechem i dyplomatycznymi (a jakże) aluzjami nie zrobi niczego, co mogłoby Trzaskowskiemu zaszkodzić. Wręcz przeciwnie. Jeśli tylko dostanie taką propozycję, to włączy się w jego kampanię. Choćby na ostatniej prostej.