Kwestia emerytur księży w Polsce wciąż budzi wiele emocji i społecznych dyskusji. System emerytalny dla duchownych opiera się na dwóch filarach: składkach odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Funduszu Kościelnego. Wysokość otrzymywanych świadczeń różni się w zależności od formy zatrudnienia i źródeł finansowania składek.
Praca na etacie
Księża pracujący na etatach – np. jako nauczyciele religii czy kapelani – opłacają pełne składki do ZUS. Dzięki temu ich emerytury wynoszą średnio od 3200 do 3500 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo po ukończeniu 75. roku życia mogą liczyć na wsparcie z Funduszu Kościelnego. Świadczenie to wynosi przeciętnie 2500 zł, co razem daje im łącznie około 5000 zł brutto miesięcznie.
Inaczej wygląda sytuacja duchownych, którzy nie są formalnie zatrudnieni, a jedynie wykonują posługę duszpasterską. W ich przypadku składki do ZUS wynoszą 20 proc. podstawy i są finansowane przez samych księży, natomiast pozostałe 80 proc. dopłaca Fundusz Kościelny. Składki naliczane są od minimalnego wynagrodzenia, co przekłada się na emeryturę w wysokości około 1780,96 zł brutto miesięcznie.
Podobne zasady dotyczą zakonnic. Siostry, które nie podejmują pracy zarobkowej, otrzymują minimalne świadczenia z Funduszu Kościelnego – przeciętnie jest to około 1700 zł netto. Jednak zakonnice zatrudnione np. w szkołach czy domach dziecka, które opłacają pełne składki do ZUS, mogą liczyć na wyższe emerytury, podobnie jak świeccy pracownicy.
Fundusz kościelny
Na 2025 rok na Fundusz Kościelny przeznaczono 275,7 mln zł, co oznacza wzrost w porównaniu do 257 mln zł w roku 2024. Przyczyną zwiększenia środków jest m.in. podniesienie płacy minimalnej, od której uzależnione są składki opłacane przez Fundusz.
System emerytalny duchownych w Polsce nie jest jednolity. Wysokość świadczeń zależy głównie od formy aktywności zawodowej i tego, czy dana osoba opłaca składki samodzielnie, czy korzysta z finansowania publicznego.
