Klasyczna droga kojarzona z przejściem na emeryturę prowadzi przez utarte role – wycofanie się z pracy zawodowej i wypełnianie powstałej luki aktywnościami rodzinnymi. Coraz częściej osoby 60+ chcą jednak od tego etapu życia czegoś więcej.
Tym, co dla późnej dorosłości jednoznacznie rekomendują badania naukowe oraz wskazania światowych organizacji związanych z profilaktyką zdrowia, jest aktywność. Wpływa ona na wzrost lub utrzymanie kondycji fizycznej i wysoki dobrostan bio-psycho-społeczny. Jej celem na tym etapie życia jest poprawa jakości egzystencji osób na emeryturze oraz całych systemów rodzinnych i społecznych. Aktywni seniorzy często są dłużej samodzielni, zdrowsi i zadowoleni ze swojego „tu i teraz”. Kluczem staje się optymalizacja ich funkcjonowania, czyli jak najlepsze dostosowanie ich aktywności do stanu zdrowia, zasobów i możliwości (w końcu nie każdy senior musi chodzić na siłownię czy zapisać się na uniwersytet trzeciego wieku). Aktywność to bardzo szerokie pojęcie, pod którym kryją się różnorodne działania społeczne, zajęcia ruchowe lub poznawcze.
Newsweek Psychologia.
Foto: Materiały prasowe
Aktywność a aktywizacja
Dla każdego aktywność może mieć inny wymiar i oznaczać co innego. Ta wypływająca ze stylu życia i dobrowolnej motywacji osób 60+ jest zdolnością do podejmowania różnorodnych działań – takich jak np. wyjście do teatru, uczestnictwo w zajęciach w klubie seniora czy regularne spacery.
Aktywizacja natomiast wiąże się z zewnętrzną zachętą, celowym nakłanianiem lub organizowaniem czasu przez bliskich lub instytucje prosenioralne. Polega ona na wspieraniu ludzi w byciu aktywnym – inicjowaniu działań, inspirowaniu czy wskazywaniu możliwości. Jej celem jest utrzymanie sprawności fizycznej i zdrowotnej, samodzielności oraz odczuwania sensu życia.
Jak zachęcać bliskich na emeryturze do aktywnego stylu życia?
Aktywność społeczna
Badania wskazują, że szczególny wpływ na długie i szczęśliwe życie mają dobre relacje międzyludzkie. Obecnie coraz ważniejsze dla osób w wieku senioralnym stają się kontakty społeczne – nie tylko te w obrębie rodziny, ale także wśród przyjaciół i sąsiadów. Dobrym pomysłem dla osób po 60. roku życia może być zatem chociażby poszukiwanie lokalnych centrów aktywności seniora (kluby, domy sąsiedzkie). Można również szukać miejsc, gdzie spotykają się osoby w podobnej sytuacji czy ze zbliżonymi potrzebami. Korzystający z tego typu rozwiązań często deklarują większą chęć wyjścia z domu i zawierania nowych znajomości, podkreślając przy tym wspierający i więziotwórczy charakter takich działań. Seniorzy mogą także organizować wyjścia towarzysko-kulturalne, wyjazdy czy nawet wspólne zamieszkanie. Do Polski powoli dociera moda na tzn. silver cohousing (współdzielenie mieszkania przez grupę obcych sobie osób powyżej 65. roku życia) i odnosi pierwsze sukcesy w poprawie jakości życia współmieszkańców (patrz choćby: inicjatywa cohousingowa w Rybniku wspierana przez samorząd).
Aktywność ruchowa
W naszym kraju dominuje niestety model biernego spędzania czasu na emeryturze, szczególnie w wymiarze ruchowym. Statystyki wskazują na niską aktywność fizyczną rodzimych seniorów na tle krajów europejskich. Może to skutkować wieloma chorobami, niesprawnością i zależnością od innych. Na szczęście na przestrzeni ostatnich lat widoczne są zmiany tego typu zachowań i rosnąca świadomość społeczna. Coraz częściej osoby w późnej dojrzałości da się dostrzec na intensywnych spacerach, basenach czy siłowniach zewnętrznych.
Może więc warto zakupić karnet bliskiej osobie 60+ do miejsca aktywności sportowej oferującego zajęcia dla osób w zaawansowanym wieku?
Bardzo ważne będą tu także: edukacja, wspólne rozmowy i ćwiczenia fizyczne.
Aktywność intelektualna
Nie mniej ważna w wieku emerytalnym jest aktywność poznawcza. Dla sprawnego działania umysł cały czas potrzebuje ćwiczeń oraz nowych bodźców. Emerytura intelektualna często przeradza się w problemy z pamięcią i radzeniem sobie w codziennych czynnościach. Sprawność w tym obszarze dodaje pewności siebie i poprawia jakość życia seniorów. Również w obliczu chorób ograniczających ruch może to być obszar ciekawych zajęć i spędzania czasu. Można zachęcać osoby 60+ do różnorodnych działań intelektualnych, np. czytania, rozwiązywania specjalnie przygotowanych ćwiczeń (np. silowniapamieci.pl) czy do wspólnych gier trenujących umysł (np. scrabble, rummikub). Wiele placówek prosenioralnych w ofercie ma również treningi pamięci, które wspierają systematyczną i kompleksową gimnastykę szarych komórek.
Aktywna przyszłość
Współczesny obraz osób 60+ jawi się wyzwaniem, i to nie tylko dla samych zainteresowanych, lecz także dla ich rodzin czy społeczeństwa. Z jednej strony wzrasta długość życia, ale także często potrzeba wszechstronnej i długofalowej opieki nad chorującym seniorem. Z drugiej strony w grupie osób przechodzących na emeryturę przybywa jednostek lepiej wykształconych, będących za pan brat z nowoczesnymi technologiami i nastawionych na samorozwój. Warto pamiętać, że im bardziej aktywna okaże się osoba na emeryturze, tym większą będzie miała satysfakcję z życia, a także zdrowsze i bardziej pozytywne usposobienie. Wspieranie preferowanych przez seniorów zajęć może zatem być dla nich kluczem do samospełnienia, zaspokojenia potrzeb oraz do lepszej egzystencji.
