Miała to być kampania politycznych partnerów, a skończyła się najbrudniejszym chwytem w historii wyborów prezydenckich. Kiedy Jacek Kurski powiedział, że dziadek Donalda Tuska zgłosił się do Wehrmachtu, wybuchł skandal, zaczęły się podziały, które z różnym natężeniem trwają do dziś. Zapraszamy na podcast Na prezydenta tylko ty, w którym opowiemy o kulisach kampanii w 2005 r.
— Była to decyzja, która wzbudziła moją wściekłość. Raz w życiu, właśnie wtedy, zdarzyło się, że przez dwa dni ze sobą nie rozmawialiśmy – wspominał Lech Kaczyński złość na brata, gdy ten zdecydował, że nie zostanie premierem. O kampanii prezydenckiej w 2005 r. nie da się bowiem opowiedzieć, nie wspominając o równocześnie odbywającej się kampanii parlamentarnej. Sejm i Senat Polacy i Polki wybierali 23 września, a gospodarza Pałacu Prezydenckiego — 9 i 23 października.
To był czas, gdy PO i PiS pięknie się różniły. Albo raczej: udawały, że pięknie się różnią, bo po wyborach parlamentarnych planowały stworzyć koalicję, która zbuduje IV RP. Zanim miał nadejść POPIS, obie partie twardo rywalizowały. Ton nadał PiS, które nakreśliło podział na Polskę solidarną i Polskę liberalną. PO świetnie się zresztą tym podziale odnalazła, rzucając na sztandary pomysł 3×15 proc. (stopy podatku PIT, CIT i VAT miały wynosić po 15 proc.). Tytułem anegdoty: PO zapowiadała wtedy również zmniejszenie liczby posłów o połowę, zniesienie immunitetu poselskiego i likwidacja Senatu.
A Jarosław Kaczyński musiał zrezygnować z ubiegania się o funkcję premiera, bo prawdopodobnie pozbawiłoby to brata szans na prezydenturę. Według sondaży tylko 34 proc. badanych akceptowało braci na stanowiskach premiera i prezydenta.
Na prezydenta tylko ty. Brudna kampania
Na początku sierpnia liderem sondaży był Donald Tusk (24 proc.), który nieznacznie wyprzedzał Lecha Kaczyńskiego (22 proc.) i Włodzimierza Cimoszewicza (21 proc.). Ten ostatni miał gwarantować kontynuację polityki Aleksandra Kwaśniewskiego, szefową jego sztabu została ustępująca pierwsza dama Jolanta Kwaśniewskiego. I wszystko szło zgodnie z planem, dopóki Anna Jarucka, była asystentka kandydata SLD, nie oskarżyła go przed komisją śledczą ds. PKN Orlen o fałszowanie oświadczeń majątkowych. Cimoszewicz twierdził, że to bzdura, ale zaczął tracić w sondażach i wkrótce wycofał się z pierwszej tury, tłumacząc się atakami na siebie i swoją rodzinę. Po latach Jarucka została skazana na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 5 lat za posłużenie się fałszywym dokumentem.
W ten sposób także wybory prezydenckie zamieniły się w rywalizację PO z PiS. Po wycofaniu się Cimoszewicza było już wiadomo, że w II turze spotkają się Lech Kaczyński i Donald Tusk.
HtmlCode
Na prezydenta tylko ty. „Ciemny lud to kupi”
„Poważne źródła na Pomorzu mówią, że dziadek Tuska zgłosił się na ochotnika do Wehrmachtu. Na Pomorzu zdarzało się często wcielanie do Wehrmachtu, ale siłą. Cokolwiek było z jego dziadkiem — nie winię za to Donalda Tuska. Winię go jedynie za tolerowanie plotek na ten temat. (…) Tusk w swojej publicystyce historycznej prezentuje często niemiecki punkt widzenia. Czyni też wiele proniemieckich gestów” – mówił Jacek Kurski w wywiadzie dla tygodnika „Angora”.
„Dziadek z Wehrmachtu” był chwytem obrzydliwym, bo przeszłość dziadka Tuska była powszechnie znana. Został on siłą wcielony do Wehrmachtu, a przy pierwszej okazji uciekł. Wcześniej został aresztowany przez Gestapo i kilka lat spędził w obozach koncentracyjnych.
Kurski niedługo przed drugą turą miał rzucić do kilkorga dziennikarzy: „Z tym Wehrmachtem to lipa, ale jedziemy w to, bo ciemny lud to kupi”.
„Bulterier Kaczyńskiego”, jak sam nazywał siebie Kurski, został za to wyrzucony ze sztabu i stanął przed partyjnym sądem dyscyplinarnym. Lech Kaczyński przeprosił Donalda Tuska za zachowanie Kurskiego.
„Dziadek z Wehrmachtu” na pewno Tuskowi nie pomógł, ale raczej nie przez ten chwyt przegrał wybory. Ważniejsze było to, że kandydat PO nie miał od kogo czerpać głosów. Liberał nie miał żadnych szans na przejęcie elektoratu trzeciego w I turze Andrzeja Leppera.
HtmlCode
Skończyło się zdecydowanym (ponad 1,2 mln głosów) zwycięstwem Kaczyńskiego. I końcem marzeń o POPIS. I zakończeniem rewolucji moralnej, jeszcze zanim tak naprawdę się ona rozpoczęła. I legendarnymi słowami: „Panie prezesie, melduję wykonanie zadania”, skierowanymi przez Lecha Kaczyńskiego do brata Jarosława.
HtmlCode
Czym jest podcast „Na prezydenta tylko ty”?
„Czarna teczka”, „Wybierzmy przyszłość oraz styl”, „dziadek z Wehrmachtu” – wszyscy znają te frazy, wszystkie pochodzą z kampanii prezydenckich, o wszystkich Dominika Długosz i Michał Szadkowski opowiedzą w podkaście „Na prezydenta tylko ty”. Podcast reporterki politycznej i redaktora naczelnego „Newsweeka” opowiada o kampaniach wyborczych po 1989 r. – To nie jest tylko podcast historyczny. Niektóre wątków, ludzi, konfliktów wciąż mają olbrzymi wpływ na naszą codzienność – mówi Michał Szadkowski, redaktor naczelny tygodnika „Newsweek”.
Autorka i autor nie oceniają prezydentów i prezydentur, skupiają się na drodze, która jednych doprowadziła do pałacu, a innym zakończyła karierę polityczną. – Wiele z tych kampanii obsługiwałam, znam kulisy, o których nasi słuchacze i słuchaczki na pewno nie słyszeli. Dzięki naszemu podkastowi je poznają – mówi Dominika Długosz.
Historia Kobiet
Newsweek.pl – wiadomości z Polski i ze świata. Najnowsze wydarzenia i opinie a także artykuły z kategorii społeczeństwo, biznes, kultura, historia, psychologia, trendy.
