„W dniu 30 maja 2025 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda podpisał Ustawę z dnia 9 maja 2025 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw” – poinformował dziś Pałac Prezydencki.
Nowelizację przygotowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ustawa zmienia przepisy dotyczące emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzając nie tylko wyższą kwotę zasiłku pogrzebowego, ale także mechanizm jego waloryzacji. Od 1 marca każdego roku świadczenie to będzie podlegać podwyższeniu, jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
Podpis prezydenta pod długo wyczekiwaną nowelizacją był jedynie formalnością. Już wiadomo, że od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrośnie z 4 do 7 tysięcy złotych. To jedna z najistotniejszych zmian w systemie świadczeń pogrzebowych od lat — nie tylko zwiększająca wsparcie finansowe, ale także dostosowująca je do realiów rosnących kosztów życia.
Zmiana wysokości zasiłku pogrzebowego
Jak informuje Kancelaria Prezydenta RP, nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych umożliwi także podejmowanie decyzji w sprawie świadczeń (emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych, dodatków pielęgnacyjnych, dodatków do rent rodzinnych dla sieroty zupełnej, zasiłków pogrzebowych) na podstawie zautomatyzowanego przetwarzania danych. Jednocześnie zagwarantowano prawo, osoby, której dotyczy decyzja, do otrzymania stosownych wyjaśnień co do podstaw podjętego rozstrzygnięcia oraz prawa do uzyskania interwencji ludzkiej, do wyrażenia własnego stanowiska i zakwestionowania takiego rozstrzygnięcia.
Nowe przepisy wprowadzają również zmiany w wysokości zasiłków dla służb mundurowych – jego wysokość została ujednolicona do kwoty 7000 zł, przy zastosowaniu jednolitych zasad waloryzacji zasiłków pogrzebowych wynikających z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Nowelizacja a tzw. zasiłek celowy
Podpisana przez prezydenta nowelizacja przewiduje również zasady przyznawania tzw. zasiłku celowego. Może on trafić do osoby, która pokryła koszty pogrzebu, jeśli zmarłemu nie przysługiwał zasiłek pogrzebowy lub gdy osoba ta poniosła wyjątkowo wysokie, trudne do przewidzenia wydatki, których nie da się pokryć z podstawowego świadczenia.
„W zmianach do ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawa dodaje nowy zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu, obok już istniejącego zasiłku celowego, który może być przyznany na pokrycie kosztów pogrzebu” – informuje Kancelaria Prezydenta RP.
Jak wyjaśnia Kancelaria, zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu będzie mógł być przyznany osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli:
- po osobie zmarłej nie będzie przysługiwał zasiłek pogrzebowy albo
- koszty związane z pogrzebem będą nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego.
Zasiłek ten, w przeciwieństwie do klasycznego zasiłku celowego z systemu pomocy społecznej, będzie przyznawany niezależnie od dochodu. Warunkiem jego przyznania będzie obowiązek zwrotu części albo całości zasiłku jeżeli:
- osoba ta otrzyma świadczenie po zmarłym z innej instytucji lub od innej osoby (z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego), albo
- środki zostaną pozyskane z masy spadkowej, jeśli osoba ta jest spadkobiercą.
Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., z wyjątkiem przepisu dotyczącego automatyzacji decyzji (art. 1 pkt 2), który zacznie obowiązywać od dnia następującego po dniu ogłoszenia.
