Testament notarialny to jedna z najbardziej formalnych i bezpiecznych form rozporządzania majątkiem na wypadek śmierci. Mimo swojej szczególnej rangi może jednak zostać unieważniony. W polskim prawie nie obowiązuje termin ważności takiego dokumentu – pozostaje on skuteczny aż do chwili jego odwołania przez spadkodawcę lub orzeczenia nieważności przez sąd.
Kiedy testament traci ważność?
Dokument sporządzony u notariusza nie traci mocy ani po kilku latach, ani po śmierci osoby go tworzącej. Może być podstawą dziedziczenia nawet po upływie wielu lat. Jednak testament notarialny może zostać uchylony, jeśli spadkodawca zdecyduje się go odwołać lub sporządzi nowy testament. Nowy dokument automatycznie zastępuje poprzedni w części, w której się z nim nie pokrywa.
Nieważność testamentu może też wynikać z wad oświadczenia woli. Jeśli testament powstał pod wpływem błędu, przymusu, groźby, lub jeśli testator był niezdolny do świadomego działania, dokument może zostać zakwestionowany. Choć w przypadku testamentu notarialnego takie sytuacje zdarzają się rzadko, są możliwe.
Na ważność testamentu wpływa też zdolność do jego sporządzenia. Osoba niepełnoletnia lub całkowicie ubezwłasnowolniona nie może prawnie sporządzić testamentu. Również błędy popełnione przez notariusza mogą – choć wyjątkowo – wpłynąć na jego ważność. Podważenie testamentu może nastąpić także w przypadku udowodnienia nacisku ze strony osób trzecich.
Aktualizacja testamentu
Nie ma obowiązku aktualizacji testamentu notarialnego, jednak w przypadku zmiany sytuacji rodzinnej, majątkowej lub decyzji spadkodawcy – warto go zaktualizować, aby odzwierciedlał rzeczywiste intencje.
Oryginał testamentu przechowywany jest w kancelarii notarialnej, a jego obecność rejestrowana jest w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT), co ułatwia jego odnalezienie po śmierci testatora.
Po śmierci spadkodawcy testament notarialny pełni kluczową rolę w sądowym postępowaniu spadkowym. Choć trudniejszy do podważenia niż inne formy testamentu, nadal może być kwestionowany w sądzie na podstawie wskazanych wcześniej przesłanek.
