Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, że prawo do bezpłatnej opieki medycznej wygasa zazwyczaj po 30 dniach od utraty ubezpieczenia zdrowotnego. W praktyce oznacza to, że osoby, które straciły pracę, zamknęły działalność gospodarczą lub przebywają na urlopie bezpłatnym, po miesiącu mogą być zobowiązane do opłacania leczenia z własnej kieszeni.
Co zrobić, by przedłużyć umowę?
Wyjątki dotyczą między innymi absolwentów szkół – osoby, które ukończyły szkołę ponadpodstawową, zachowują prawo do świadczeń przez 6 miesięcy, a absolwenci szkół wyższych – przez 4 miesiące. Osoby z zawieszonym prawem do renty socjalnej mają prawo do świadczeń przez 90 dni od wygaśnięcia ubezpieczenia.
Aby odzyskać dostęp do leczenia finansowanego przez NFZ, należy zawrzeć dobrowolną umowę ubezpieczenia. W tym celu trzeba zgłosić się do oddziału wojewódzkiego Funduszu i złożyć stosowne dokumenty, w tym potwierdzenie wcześniejszego okresu ubezpieczenia. Po podpisaniu umowy konieczne jest zgłoszenie się do ZUS z odpowiednimi drukami (ZUS ZZA, a w przypadku członków rodziny – ZUS ZCNA).
Jeśli przerwa w ubezpieczeniu przekracza 3 miesiące, trzeba liczyć się z dodatkową opłatą. Jej wysokość zależy od długości tej przerwy – od 20 proc. do nawet 200 proc. podstawy wymiaru składki. W uzasadnionych przypadkach dyrektor oddziału NFZ może zrezygnować z tej opłaty lub rozłożyć ją na raty.
Jak sprawdzić status ubezpieczenia?
Status ubezpieczenia można sprawdzić w systemie eWUŚ, dostępnym w placówkach medycznych. Korzystają z niego również lekarze i rejestracje przychodni, aby potwierdzić prawo pacjenta do świadczeń.
Podstawa wymiaru składki przy dobrowolnym ubezpieczeniu odpowiada co najmniej przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw z ostatniego kwartału. Dla niektórych grup – np. wolontariuszy czy cudzoziemców odbywających staże – obowiązują inne stawki, zgodne z odpowiednimi przepisami.
