Prezes PiS Jarosław Kaczyński ponad miesiąc temu rozmawiał w cztery oczy z Kazimierzem Kujdą. Już wtedy zapadła decyzja, że ma on odejść z funkcji prezesa Spółki Srebrna – majątkowego zaplecza Prawa i Sprawiedliwości. O upadku Kujdy – legendarnego działacza partii i jednego z najbliższych współpracowników prezesa Kaczyńskiego – poinformowaliśmy jako pierwsi.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Po tej rozmowie Kujda mówił, że sam składa rezygnację. Ale to była przecież wymuszona decyzja – przekonuje jedno z naszych źródeł w PiS.
W partii wszyscy się zastanawiają, skąd decyzja o odejściu Kujdy. W końcu z Jarosławem Kaczyńskim zna się on i współpracuje bardzo blisko od lat 90. Nasi rozmówcy uważają, że może to być element szerszego procesu. Ostatnio na zapleczu PiS dzieje się bowiem bardzo wiele.
Żaden z naszych rozmówców nie jest w stanie z całą pewnością powiedzieć, o co poszło. Wśród dyżurnych wytłumaczeń jest jednak takie, że Kujda jest już po prostu zaawansowany wiekiem. – Kujda to już człowiek wiekowy. To wymiana pokoleniowa – mówi jeden z naszych rozmówców. Kazimierz Kujda ma 73 lata. Dla porównania: Jarosław Kaczyński jest o trzy lata starszy. Drugą ze wskazywanych przyczyn jest to, że Kujdzie nie udało mu się zorganizować – na czym zależało prezesowi PiS – kameralnego muzeum prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
Zmiany na zapleczu PiS. Kaczyński odnawia partię
Choć dymisja Kujdy była dla ludzi PiS dużym zaskoczeniem, to wpisuje się w trend odnawiania oblicza partii i unowocześniania jej. Jarosław Kaczyński wypchnął wcześniej jedną ze swoich absolutnie najbliższych przyjaciółek – Janinę Goss. Goss formalnie była zaledwie skarbniczką partii w Łodzi, ale trzęsła strukturą partii w Łódzkiem, a nawet całym PiS. Każdy do niedawna wiedział, że z „panią Janeczką” nie wolno wojować, bo jest to równoznaczne z podpisaniem na siebie wyroku. Goss miała na prezesa duży wpływ, a więc także na obsadę list wyborczych i stanowiska w państwie, gdy PiS rządziło.
Dziś Janina Goss jest formalnie członkinią PiS, ale że nie płaci nawet składek, to mogłaby zostać z partii wyrzucona. Taktowana jest w PiS jako postać historyczna i zasłużona, której lepiej nie upokarzać, choć nic już w PiS nie znaczy.
W zarządzie Srebrnej był i pozostaje Jacek Cieślikowski. Między Kujdą a Cieślikowskim nie było chemii. – Ten Cieślikowski ciągle nadawał Nowogrodzkiej na Kujdę – mówi człowiek z tego obozu. Cieślikowski nie jest publicznie szerzej znany, ale ma tę przewagę, że jest bardzo blisko ucha prezesa PiS – też współpracuje z Kaczyńskim od lat 90., jest radnym w Warszawie. Ale Cieślikowski jest prostym żołnierzem, a nie kreatorem polityki partii.
Kazimierz Kujda w czasie, gdy był prezesem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Październik 2018 r.
Foto: Jakub Kaczmarczyk / PAP
W fotelu prezesa spółki Srebrna Kazimierza Kujdę zastąpił Tomasz Bartczak (rocznik 1978). Bartczak to nie jest postać przypadkowa. Był m.in. pełnomocnikiem finansowym komitetu wyborczego Karola Nawrockiego, a także pełnomocnikiem finansowym komitetów Prawa i Sprawiedliwości w kilku ostatnich wyborach. Bartczak cieszy się więc wielkim zaufaniem Nowogrodzkiej. Jest postrzegany w partii jako człowiek sprawny, a przy tym nie tak konfliktowy i zamordystyczny jak Kazimierz Kujda.
Kazimierz Kujda był bardzo blisko Jarosława Kaczyńskiego
Kujda uchodził za niezniszczalnego, bo… ma obsesję gromadzenia papierów – nawet takich sprzed pół wieku. Ma wiedzę o PiS i Porozumieniu Centrum – tak dogłębną, że może nawet lepszą niż sam Kaczyński. Dzięki temu może być nawet kłamcą lustracyjnym, a więc byłym tajnym agentem służb PRL.
Wedle naszych informacji Jarosław Kaczyński odwiedzał w ostatnich latach Kazimierza Kujdę w jego domu w Warszawie, a Kujda bywał w domu Kaczyńskiego na Żoliborzu. Prywatnie pożyczał pieniądze Kaczyńskiemu – 25 tys. zł. A prezes zwykł pożyczać tylko od najbardziej zaufanych ludzi. Reprezentował prezesa w rozmowach z austriackim biznesmenem Geraldem Birgfellnerem na temat budowy wieżowców, które miały powstać przy ul. Srebrnej.
Znany jest tylko osobom lubującym się w polityce. Szeregowy wyborca minąłby go na ulicy obojętnie. – Niepozorny, przygarbiony, starszy pan. Taki osiwiały Quasimodo – opisuje go człowiek z kręgu PiS. I faktycznie tak jest: niewysoki, tęgi, z bujną jak na 72-latka siwizną na głowie. Jeszcze niedawno w PiS był nawet nazywany człowiekiem z pierwszej dziesiątki najważniejszych w tym środowisku politycznym.
Tylko chwilowo zaszkodziła mu sprawa lustracyjna. Kujda jest kłamcą lustracyjnym. Najpierw sąd I instancji uznał go za winnego kłamstwa lustracyjnego. Kujda się odwołał, ponad dwa lata czekał na wyrok sądu apelacyjnego. I 29 stycznia usłyszał prawomocny wyrok – złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne.
To, jak teczka Kujdy ujrzała światło dzienne, jest historią jak z filmów. Bo to ekipa PiS zlikwidowała „Zetkę”, czyli zbiór zastrzeżony IPN. Teoretycznie to były materiały szczególnie ważne, których ujawnienie mogło zagrozić interesom państwa. W praktyce w tej najtajniejszej części trzymano także papiery, które chciano ukryć. Tak było z teczką Kazimierza Kujdy. Gdy zbiór zastrzeżony zlikwidowano, jego nazwisko trafiło do publicznego rejestru IPN.
Jego teczka to 105 stron dokumentów. Sam Kujda twierdził, że mógł podpisać jakieś papiery i uznaje to za błąd. Ale podkreślał, że „nigdy nie podjął z SB współpracy, która prowadziłaby do krzywdzenia kogokolwiek lub naruszania czyichś dóbr”.
Z jego teczki wynika, że został zwerbowany w 1979 r. w wieku 27 lat. Od 1983 r. niechętnie spotykał się z SB, a w 1987 r. wykreślono go z rejestru. Chciał jeździć do pracy na Zachód. Na spotkaniu z SB podpisał zobowiązanie: „Ja, Kazimierz Kujda, wyrażam zgodę na nawiązanie dialogu z pracownikiem Służby Bezpieczeństwa. Fakt ten zachowam w ścisłej tajemnicy przed rodziną oraz przed sądem, prokuraturą, milicją i osobami trzecimi. W dialogu tym będę przekazywał wiadomości autentyczne i zgodne z prawdą. Dialog dotyczy spraw o charakterze naukowym (gospodarka energetyczna), wynikających z moich kontaktów z zagranicą”. Wybrał pseudonim Ryszard. Mógł jeździć po Europie, ale potem zdawał relacje SB, spotykając się z oficerem prowadzącym w warszawskich hotelach. W teczce jest np. relacja z jego podróży do Włoch, jest też kilka donosów, w tym na przyjaciela Jerzego Tchórzewskiego.
