To, że na negocjacyjnym stole pojawiły się realne gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy, może być przełomem w wojnie — uważa Jack Keane, emerytowany amerykański generał, analityk i przewodniczący rady think tanku Institute for the Study of War (ISW). Diabeł tkwi jednak w szczegółach — przekonuje Keane.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Emerytowany generał Jack Keane poczynił to spostrzeżenie podczas wywiadu w Fox News, gdzie często pojawia się jako analityk bezpieczeństwa narodowego. Keane jest również przewodniczącym rady Institute for the Study of War, który od lat analizuje szczegółowo sytuację na froncie w Ukrainie.
Komentarze Keane’a pojawiły się wkrótce po tym, jak Trump spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w Białym Domu, aby omówić status trwających wysiłków USA na rzecz pośredniczenia w zakończeniu wojny w Ukrainie, którą Putin rozpoczął w 2022 r.
Wcześniej Trump spotkał się z Putinem w amerykańskiej bazie wojskowej na Alasce. Po tym spotkaniu prezydent USA wydawał się przychylny żądań Putina, aby Ukraina poczyniła ustępstwa w sprawie ziemi zajętej przez Rosję. Trump zasugerował też możliwość „wymiany ziem” między Rosją a Ukrainą, choć Putin nie zaoferował oddania terenów kontrolowanych przez Rosję w ramach porozumienia.
— Chcielibyśmy, aby ta sprawa posunęła się naprzód i aby proces ten zmierzał we właściwym kierunku — powiedział Keane, odnosząc się do wysiłków prezydenta Donalda Trumpa na porozumienia między Rosją a Ukrainą.
Keane zauważył jednak, że „po drugiej stronie mamy osobę, która do tej pory nie poszła na żadne ustępstwo”.
— I to jest rzeczywistość, z którą mają do czynienia prezydent Trump, Zełenski i Europejczycy — dodał.
Zełenski przybył do Białego Domu w towarzystwie europejskich przywódców. Jego spotkanie z prezydentem USA odbyło się prawie sześć miesięcy po pierwszej, katastrofalnej wizycie w Gabinecie Owalnym na początku drugiej kadencji Trumpa.
Po spotkaniu z Zełenskim Trump odrzucił możliwość zawieszenia broni między Rosją a Ukrainą na rzecz kompleksowego porozumienia pokojowego.
— Nie sądzę, żebyście potrzebowali zawieszenia broni. Wiecie, jeśli spojrzycie na sześć umów, które zawarłem w tym roku, wszystkie zostały zawarte w trakcie wojny [prezydent USA twierdzi, że od początku kadencji zakończył sześć konfliktów, co jest znacznym uproszczeniem — przyp. red.] — powiedział Trump dziennikarzom. —Nie robiłem żadnych zawieszeń broni. I wiem, że mogłoby to być dobre, ale rozumiem też strategicznie, dlaczego, no wiecie, jedno albo drugie państwo mogłoby tego nie chcieć — twierdził.
Keane został zapytany o komentarze Trumpa w Fox News. Emerytowany generał postawił hipotezę, że specjalny wysłannik prezydenta, Steve Witkoff, „wrócił ze spotkań” z Putinem i „Putin nie zmienił stanowiska ani o jotę, jeśli chodzi o zawieszenie broni. A prezydent i jego zespół musieli się zastanowić, czy teraz zmiażdżymy jego gospodarkę, czy też nadal istnieje szansa […] na zawarcie jakiegoś porozumienia?”.
Były generał podkreślił również znaczenie potencjalnego udzielenia Ukrainie gwarancji bezpieczeństwa przez Stany Zjednoczone i kraje europejskie. — Jak kompleksowe one są? Jaką będą miały siłę oddziaływania? Z pewnością prezydent Zełenski dokona oceny czy go satysfakcjonują i ustanowią prawdziwe odstraszanie Putina — mówił.
— Bo jeśli tak… to daje to Zełenskiemu duże pole manewru, jeśli chodzi o opcje — powiedział Keane. — Możliwe, że mógłby zrezygnować z niektórych terenów i być może uzyskać inne w zamian, jeśli wierzy, że zawarte są tam prawdziwe środki odstraszające i realna czerwona linia, której [przekroczenie] pociągnie Putina do odpowiedzialności.
Keane dodał, że spotkanie Trumpa i Zełenskiego jest „wyznacznikiem tego, czy warto kontynuować negocjacje”. — Czy Zełenski ma jakąś sensowną kontrpropozycję? Miejmy nadzieję, że tak. Chcielibyśmy, aby ta sprawa posunęła się naprzód i aby proces ten zmierzał we właściwym kierunku. Ale po drugiej stronie mamy osobę, która do tej pory nie poszła na żadne znaczące ustępstwa. I taka jest rzeczywistość, z którą mają do czynienia prezydent Trump, Zełenski i Europejczycy — mówił.
Czy dojdzie do trójstronnych negocjacji?
Jurij Uszakow, doradca Putina ds. zagranicznych, powiedział rosyjskiej państwowej agencji informacyjnej TASS, że Putin „opowiedział się za” kontynuowaniem rozmów między Rosją a Ukrainą w sprawie zakończenia wojny. Dodał też, że omówiono „pomysł podniesienia poziomu bezpośrednich negocjacji rosyjsko-ukraińskich”.
Zełenski powiedział dziennikarzom w Gabinecie Owalnym po rozmowach z Trumpem: — Myślę, że mieliśmy bardzo dobrą rozmowę z prezydentem Trumpem, bardzo dobrą. I naprawdę była to najlepsza rozmowa, a może najlepsza będzie w przyszłości.
Robert B. Murrett, profesor spraw międzynarodowych na Uniwersytecie Syracuse, powiedział „Newsweekowi”, że zgadza się ze stanowiskiem Zełenskiego, aby nie rezygnować z roszczeń Ukrainy do Krymu i innych regionów, które Rosja twierdzi, że zaanektowała.
— Większość osób zdaje sobie sprawę — i nie należy rezygnować ze swoich pozycji negocjacyjnych przed rozpoczęciem negocjacji — że perspektywy dla tych pięciu prowincji można podzielić na trzy różne kategorie. Na jednym biegunie znajduje się Krym, następnie Ługańsk i Donieck, a na końcu Zaporoże i Chersoń. Krym nigdy nie był brany pod uwagę jako obszar, który miałby zostać zwrócony Ukrainie. Z drugiej strony, przyznanie się Ukrainy do tego i ustępstwo na stałe to zupełnie inna sytuacja niż w przypadku pozostałych prowincji — wyjaśnił Murrett.
Trump ogłosił w poniedziałek wieczorem, że rozpoczął proces organizowania trójstronnego spotkania między nim, Zełenskim i Putinem. Czas i miejsce szczytu nie zostały ogłoszone.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.