Ani poligamia, ani poliamoria. Związek otwarty zakłada swobodne podejście do seksu. Jeśli jedna ze stron chce nawiązać relację łóżkową z kimś innym, to dla wszystkich ma być to OK. Jednak ważne, aby zgoda była obustronna, nie stała się szantażem czy przymusem. A bywa i tak.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Filip (35 l.):— Jestem z moją partnerką od liceum. Siedemnaście lat. Byłem jej pierwszym mężczyzną, także seksualnie. Przez pierwsze lata byliśmy w sobie szaleńczo zakochani i absolutnie wierni. Często słyszymy, że jesteśmy fantastycznie dobrani. I rzeczywiście, wciąż nie wyobrażam sobie innej kobiety u mojego boku.
Jeździmy w wakacje kamperem po wybrzeżu Hiszpanii, nie lubimy blichtru i mocnych alkoholi, mamy podobny gust i poczucie humoru, dogadujemy się doskonale. Ja gotuję i naprawiam usterki w domu, a ona sprząta oraz wyprowadza psa. Związek prawie idealny!
Po siedmiu latach zdradziłem moją partnerkę z przypadkową osobą. Powiedziałem jej o tym. Płakała, rozważała rozstanie. Po jakimś czasie zaczęliśmy o tym znowu rozmawiać. Wyznałem, że mam potrzebę większej różnorodności w seksie i zmiany, ale nie chcę mieć nikogo innego na życie. Zaproponowałem, żebyśmy spróbowali seksu z inną parą, ten jeden raz. Moja partnerka ostatecznie się zgodziła. Tych ludzi poznaliśmy na portalu erotycznym; poszliśmy na kolację, okazali się na poziomie. Zaprosili nas do siebie, mieliśmy seks w różnych konfiguracjach. Sytuacja powtórzyła się jeszcze kilka razy w ciągu roku. Potem moja partnerka powiedziała, że to dla niej wystarczająco dużo doznań. Zgodziłem się: OK, przestańmy robić to z innymi. Minęło parę lat i znowu czuję wielką potrzebę zmiany. Potrzebuję seksu z inną kobietą. Nie chcę zdradzać tej, którą kocham, więc szykuję się do rozmowy, aby poprosić partnerkę o zgodę na taki ruch. Albo mój własny, albo nasz wspólny. To już jej decyzja…
Swobodne podejście do łóżka
— Najczęściej słyszę o związkach otwartych w kontekście przeszłym, czyli kiedy albo się zamknęły, albo z tego powodu rozpadły — przyznaje Maja Pisarek, psycholożka, psychotraumatolożka, wykładowczyni, szefowa Poradni Zdrowia Psychicznego „Okay— psycholodzy i terapeuci”. Przyznaje, że relacje tego typu są narażone na spore ryzyko, co oczywiście nie znaczy, że nie bywają udane.
Pamięta parę, w której to mąż obwieścił żonie, że chciałby uczynić ich związek otwartym, ale jednostronnie. Kobieta przystała na to, nie miała innego wyjścia: nie pracowała zawodowo, wychowywała czwórkę dzieci, zajmowała się domem. Po kilku latach okazało się, że „związek otwarty” w wydaniu jej małżonka to posiadanie równoległej rodziny, z partnerką i dzieckiem, do których wychodził co drugi dzień.
Jak widać, relacje tego typu rozumiane i interpretowane są różnie.
A czym z reguły jest związek otwarty? — W „podręcznikowej” wersji polega on na umowie pomiędzy dwiema stronami, że prowadząc razem dom, będąc w relacji, mając często dzieci i kredyty, para uprawia seks nie tylko ze sobą. Czyli akceptuje swobodne podejście do seksu; jeśli jedna ze stron chce nawiązać relację łóżkową z kimś innym, to jest OK. Jednak podkreślam: ważne, aby zgoda była obustronna, nie stała się szantażem czy przymusem. Dopóki dwóm stronom sytuacja odpowiada, dopóty ona trwa. Warto przypomnieć, że związek otwarty to nie jest ani poligamia, ani poliamoria; tutaj mówimy wyłącznie o potrzebach seksualnych — opowiada Maja Pisarek.
Poli kontra otwartość
Poliamoria to, dla przypomnienia, obdarzanie uczuciem i tworzenie relacji z więcej niż jedną osobą jednocześnie. Z kolei poligamia to sytuacja, w której jedna osoba ma więcej niż jednego męża lub więcej niż jedną żonę. Jak można przeczytać w materiałach Fundacji Sexed.pl, „otwarty związek to sposób funkcjonowania osób w danej relacji. Niezależnie od tego, czy jesteś osobą poliamoryczną, czy nie, możesz chcieć spróbować życia w otwartym związku”.
I dalej: „Bardzo różne osoby, o bardzo różnym charakterze mogą chcieć zdecydować się na taką formę relacji. Co więcej, są osoby, które będą chciały otworzyć związek po latach zamkniętej monogamii. Są także takie, które chcą otwierać związek, będąc w relacji z daną osobą, ale będąc w relacji z inną, nie chciałyby tego robić”.
Trzeba więc jasno powiedzieć, że ludzie chcą „otwierać” związki z wielu różnych powodów i na bazie różnorodnych doświadczeń, które mogą się odzywać na konkretnych etapach życia czy danej relacji.
— To ja zaproponowałam mężowi, żebyśmy wpuścili kogoś do nas, do łóżka, ale tylko do łóżka — mówi Wioletta, 42-latka. – Mąż ma niski temperament seksualny, właściwie może tygodniami nie uprawiać seksu, a mnie przed czterdziestką potrzeby bardzo się zwiększyły. Wydawało mi się, że jak będę spotykać się w łóżku z mężem i z koleżanką, to będzie wszystko OK. Zrobiliśmy tak dwa razy, ale w sumie chyba nikt z nas nie czuł się w tej sytuacji komfortowo. Koleżanka zrezygnowała z tego układu, a między mną a mężem powstało wiele nieporozumień. Choćby o to, że kiedy oni we dwoje uprawiali na moich oczach seks, to on był bardziej podniecony niż ze mną. Ten wątek pojawia się do tej pory w naszych kłótniach i ewidentnie nam szkodzi. Czy żałuję? Chyba czasami tak.
Większe podniecenie
Umowy między parami są różne. Niektóre ustalane szczegółowo, inne dosłownie w paru zdaniach, w pośpiechu i bez pewności, jak to ma wyglądać czy raczej funkcjonować w praktyce. Pewna para ustaliła między sobą, że nie sypiają z kimś innym więcej niż raz. Ta zasada powstała po to, aby potencjalnie zmniejszyć do minimum ryzyko zaangażowania emocjonalnego czy zakochania się w innej osobie. Czyli aby rzeczywiście chodziło tylko o seks.
— Nie ma tutaj jednego ustalonego regulaminu, wszystko jest kwestią indywidualną — przyznaje psycholożka Maja Pisarek. – Nieważne, czy wprowadzamy kogoś trzeciego do łóżka, czy seks z kimś uprawia tylko jedna ze stron, czy swingujemy; istotne jest, aby każdej osobie ta sytuacja odpowiadała. — Ciekawe, że istnieją związki, w których nie mówi się o tej otwartości, tylko się ma świadomość, że ona istnieje. Natomiast niektóre pary fascynują się tym, że ktoś idzie uprawiać seks z inną osobą, a potem relacjonuje to ze szczegółami partnerowi czy partnerce. To dodatkowo powoduje większe podniecenie między partnerami – relacjonuje terapeutka.
Jej zdaniem problem z „otwieraniem związku” pojawia się wtedy, gdy jedna strona ma pewnego rodzaju przewagę, np. utrzymuje dom, uzależnia drugą stronę finansowo lub emocjonalnie, szantażuje czy zmusza do niechcianych zachowań. Wtedy, kiedy druga strona nie ma wyboru i musi zdecydować się na otwartość w związku.
Zrób to z inną
Grzegorz (imię zmienione) do tego stopnia był zakochany w swojej żonie, że zgodził się na jej niecodzienną propozycję: „Znajdź sobie kogoś, bo ja nie mam ochoty na seks, wolę słuchać, jak ty to zrobiłeś z inną”. Uczynił tak, jak chciała żona: jak potem opowiadał na terapii, zrobił to z miłości do niej, chociaż wbrew sobie. Uprawiał seks z kochankami, następnie wracał do domu i relacjonował wszystko ze szczegółami. Ona, słuchając, masturbowała się. Tylko to było w stanie ją podniecić. Grzegorz myślał, że to chwilowe, że w ten sposób ją uszczęśliwi czy „rozkręci”, a potem będzie im już prościej. Tyle że sytuacja się nie zmieniała. Okazało się to dla niego zbyt raniące, krzywdzące. Po roku się rozstali.
Jak widać, „otwartość” może być w relacji silną kartą przetargową.
— Bywa, że ktoś chce „otworzyć” związek z powodu dysfunkcji własnej osobowości. Czasem dotyczy to osób, które cierpią na zaburzenia afektywne dwubiegunowe — komentuje Maja Pisarek. – Miałam kiedyś w gabinecie parę kobiet, z których jedna była dotknięta takim zaburzeniem. Kiedy wpadała w stan manii, znikała z domu na kilka dni. Uprawiała seks z kim popadnie, brała narkotyki, upijała się. Partnerka za każdym razem jej szukała, wybaczała zdrady itd. Uważała, że to część choroby ukochanej i tak powinna zrobić.
Stracone lata
Darek (49 l.): — Decyzja wciąż jeszcze przed nami, chociaż rozmowy trwają od roku. Żona i ja przeżywamy drugą młodość. Nasi synowie wyprowadzili się z domu do innych miast, tam studiują, mają swoje związki. Zostaliśmy we dwoje w dużym domu pod miastem. Wcześniej przez kilkanaście lat mieszkali z nami także moi starsi, schorowani rodzice, ale odeszli w zeszłym roku, jedno po drugim. Mieliśmy trudne lata: zmęczenie, nadmiar obowiązków, masa wydatków na dzieci i chorych rodziców. Muszę przyznać, że odbyło się wiele kłótni między mną a żoną.
Przez ileś lat byliśmy tak zmęczeni kieratem domowym, że nawet nie poszliśmy razem do kina. Ja brałem nadgodziny, aby zarobić na wszystkie potrzeby, a żona ogarniała dom, domowników i organizowała nam życie. W tym roku wreszcie odetchnęliśmy. Sprawy zaczęły się nam prostować. Obowiązków ubyło, niestety ukochanych osób także, ale taka jest kolej życia. Wreszcie zaczęliśmy ze sobą rozmawiać, żona i ja. Już mamy na to czas. Nadrabiamy zaległości nie tylko kinowe, także łóżkowe. Żona jest starsza ode mnie o trzy lata, oboje czujemy, że jesteśmy dojrzali, ale wciąż jeszcze na swój sposób młodzi. Nie chcemy kłaść się na kanapie przez TV. Raz obejrzeliśmy film, w którym bohaterowie się na potęgę zdradzali. Zaczęliśmy o tym rozmawiać. Ustaliliśmy, że chcemy jeszcze spróbować różnych rzeczy, bo jak nie teraz, to kiedy? Jedną z tych rzeczy jest seks z kimś innym. To od dawna moja fantazja seksualna, o której wreszcie opowiedziałem żonie. Nie wyzwała mnie od „zboczeńców”, czego się bałem. Rozmawiamy o tym, czy jesteśmy na to gotowi i jak to ma wyglądać. Żona słyszała o klubie swingersów, ja wolałbym coś bardziej kameralnego. Te pikantne rozmowy dają nam dużo frajdy. Może zostaną tylko w świecie fantazji? Jeszcze nie wiemy.
Psycholodzy oczywiście za każdym razem radzą, aby bardzo rozważnie podejmować decyzję o ewentualnym otwieraniu związku. Trzeba przemyśleć konsekwencje, wziąć pod uwagę za i przeciw ewentualne nieprzewidziane reakcje, jak wybuch zazdrości, gniew.
— Osobiście zauważam w relacjach otwartych więcej szarości niż bieli; trudno jest umówić się na funkcjonowanie w związku otwartym przez długi czas, na przykład latami, tak, aby żadna ze stron nie zaczęła cierpieć. Najczęściej związki otwarte sprawdzają się jako sytuacja czasowa, przygoda, sposób na wzbudzenie na nowo pożądania czy przełamanie rutyny — mówi Maja Pisarek.
To nie zdrada
W rozmowach internautów na różnych forach, dotyczących otwierania związku, pojawiło się hasło: „otwarty związek jest najlepszym sposobem na uniknięcie zdrady”.
Właśnie. A czy w związku otwartym może dojść do…zdrady?
— Tylko w aspekcie romantycznym, czyli jeśli ktoś zakocha się w kimś, z kim uprawia seks. I jeśli zbliży się do osoby, która miała służyć tylko otwarciu seksualnemu. W innych przypadkach, kiedy obie strony umówiły się na obecność innych w sferze seksualnej, nie możemy nazywać tego zdradą — podsumowuje Pisarek.
