Prezes PiS Jarosław Kaczyński chciałby, aby Rosjanom odebrano teren ambasady w Warszawie. A przynajmniej, by Sejm przyjął uchwałę wzywającą rząd do przejęcia tego gigantycznego gmachu tuż obok budynku MON i Belwederu. — Jedziemy po bandzie — mówią w PiS. Ale zaraz dodają: — Jeśli nie teraz, to kiedy?
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
W samym PiS pomysł postrzegany jest jako bardzo ofensywny i szachujący obóz rządowy. Ale po kolei.
Podczas konferencji prasowej Jarosław Kaczyński przekazał, że chciałby podjęcia przez Sejm uchwały w sprawie zmiany miejsca ambasady rosyjskiej w Warszawie. Prezes PiS podkreślił, że budynek musi dalej znajdować się w stolicy, ale nie w tak strategicznym miejscu jak obecnie — obok Ministerstwa Obrony Narodowej, Belwederu oraz KPRM. — Dziś jest stosowny moment, żeby skończyć z tą nienormalną sytuacją — mówił.
Ambasada Rosji w Warszawie
Foto: Jacek Marczewski / Agencja Wyborcza.pl
PiS wobec dezinformacji, sabotażu i naruszaniu przestrzeni powietrznej
Prezes PiS — co sam przyznawał — przyłącza się tu do inicjatywy posła Marcina Ociepy, wiceszefa MON w latach 2019-2023 i założyciela stowarzyszenia OdNowa, które ma w Sejmie kilku posłów.
W projekcie uchwały czytamy: „Sejm Rzeczpospolitej Polskiej wzywa Radę Ministrów do niezwłocznego przejęcia terenu przy ul. Belwederskiej 49 w Warszawie, który sąsiaduje z Ministerstwem Obrony Narodowej przy ul. Klonowej 1, celem wzmocnienia ochrony kontrwywiadowczej oraz antydronowej siedziby ministra obrony narodowej, Belwederu oraz kompleksu prezesa Rady Ministrów przy ul. Parkowej. Sejm Rzeczpospolitej w celu realizacji powyższego wzywa rząd Rzeczpospolitej Polskiej do przejęcia nieruchomości ambasady Federacji Rosyjskiej w Warszawie z poszanowaniem konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych”.
Ociepa w uzasadnieniu napisał: „Wobec nasilającej się agresji o charakterze hybrydowym, kiedy dezinformacja, sabotaż oraz naruszanie przestrzeni powietrznej stają się praktyką adwersarzy Polski, konieczne jest zabezpieczenie kluczowych obiektów dla bezpieczeństwa państwa”.
Przeniesienie ambasady Rosji? „Jeden z postulatów PiS na wybory”
— Mamy nadzieję, że nie znajdzie przeciwników w Sejmie, a jeżeli znajdzie, to będą oni nieliczni — dodawał prezes PiS.
Jedno to, czy uda się odebrać, a jeśli tak, to jakie wiązałyby się z tym konsekwencje i retorsje ze strony Rosji. Drugie, jakie znaczenie będzie miała ta inicjatywa już teraz.
Bycie przeciwko pomysłowi jest kłopotliwe, bo nastroje społeczne — co oczywiste — są antyrosyjskie. Ale też nikt w PiS nie zakłada, że obecny rząd postanowi wywłaszczyć Rosjan z budynku ambasady. — Bycie przeciwko tej uchwale jest szalenie ryzykowne. Rząd nie ma dobrej odpowiedzi — mówi jeden z posłów PiS, który obserwował konferencję szefostwa.
To, że pomysł wziął na własny sztandar prezes PiS, dodaje mu wagi — nawet jeśli teraz nic z tej uchwały nie wyjdzie. — Skoro w inicjatywę włączył się Jarosław Kaczyński, pozbawienie Rosjan budynku ambasady w Warszawie staje się jednym z postulatów PiS na wybory parlamentarne. Jak wrócimy do władzy, to będziemy musieli to zrobić — mówi jeden z posłów PiS.
Proces wadzenia się z Rosjanami o teren ambasady może być długi i gorący. Można bowiem nieskończenie wzywać notami dyplomatycznymi stronę rosyjską do opuszczenia budynku obecnej ambasady albo wzywać na dywanik ambasadora — tak oczywiście nic się nie wskóra, ale byłoby czymś więcej niż tylko domaganiem się czegoś na konferencjach prasowych.
Opcją atomową jest specustawa, którą musiałby uchwalić Sejm, a prezydent podpisać. W obecnym parlamencie i aktualnych warunkach nie ma na to perspektywy. Mając większość w Sejmie, PiS mogłoby się na to poważyć, a prezydent Karol Nawrocki — który zawsze przypomina, jak obalał sowieckie pomniki i jest ścigany za to przez Kreml — zapewne byłby skory ustawę podpisać.
Ambasada Rosji w Warszawie? Ociepa miał się spotkać z Hołownią
Stosunki dyplomatyczne reguluje konwencja wiedeńska. A ta nie przewiduje, aby jedno państwo mogło, ot tak, wywłaszczyć inne państwo z terenu swojej ambasady. Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych stanowi, że „pomieszczenia misji, ich urządzenia i inne przedmioty, które się w nich znajdują, oraz środki transportu misji nie podlegają rekwizycji, rewizji, zajęciu lub egzekucji”. Literalnie czytając konwencję, nie ma w niej podstawy do wywłaszczenia Rosjan.
Podczas konferencji prasowej Kaczyński i Ociepa przekonywali optymistycznie, że prawnie to trudne, ale nie niemożliwe. Na razie jednak to tylko projekt uchwały Sejmu — uchwały, a więc akt niewiążący. On dopiero może stać się przedmiotem prac posłów. Co ciekawe, inicjator pomysłu wywłaszczenia Rosjan z budynku obecnej ambasady miał się spotkać z marszałkiem Sejmu Szymonem Hołownią. Podczas rozmowy — co naturalne — musiałby się pojawić temat uchwały. Marszałek jednak odwołał spotkanie.
Projekt uchwały może, jeśli tego by chciał marszałek, trafić do sejmowej „zamrażarki” (nawet jeśli marszałek ogłaszał, że takowej już nie ma w Sejmie).
