W skrócie
-
Jaskinia Movile w Rumunii skrywa ekosystem, który przetrwał ponad 5 milionów lat bez światła i tlenu.
-
Zidentyfikowano w niej dziesiątki endemicznych gatunków zwierząt i grzybów, które wykształciły unikalne cechy adaptacyjne.
-
Funkcjonowanie ekosystemu możliwe jest dzięki chemosyntezie, polegającej na utlenianiu gazów takich jak siarkowodór i metan.
Wygląda jak zimowa kraina, w której panuje lód i chłód. Jaskinię Movile, położoną w okręgu Konstanca w Rumunii, kilka km od Morza Czarnego, odnaleźli robotnicy, którzy badali grunt pod budowę elektrowni jądrowej. Jednak to co znaleźli, zmusiło to ich do zaprzestania robót. Był to specyficzny, podziemny świat, zupełnie niezależny od tego na powierzchni.
W 1986 r. budowniczy odkryli szyb prowadzący do jaskini rozciągającej się na długość 237 m. Wyczuwalny jest tam metan, amoniak i siarkowodór, stężenie dwutlenku węgla jest niebywale wysokie. Prawie nie ma tlenu. Do tego prawie 100 proc. wilgotność – przez to wszystko wejście do jaskini wymaga specjalistycznego sprzętu. Jednak to miejsce jest martwe tylko z pozoru.
To miejsce tętni podziemnym życiem
Mimo zabójczych warunków dla człowieka, jaskinia Movile skrywa w sobie coś unikalnego na skalę światową. Rozwinęła w sobie ekosystem, który ma 5,5 mln lat.
W jaskini odkryto ponad 53 gatunków zwierząt, z czego 37 jest endemicznych (występują tylko tam). Jest tam mnóstwo stonóg, chrząszczy, ślimaków, nicieni, pijawek, pająków i skorpionów wodnych. W jaskini znajduje się blisko 123 gatunków grzybów. Przez brak światła wszystkie organizmy wykształciły odmienne cechy adaptacyjne – nie mają wzroku i pigmentacji, poruszają się dzięki wyostrzonym zmysłom chemicznym i dotykowi.
Jak możliwe jest życie bez tlenu pod ziemią?
Można by zastanawiać się jak to jest możliwe, by rozwinęło się jakiekolwiek życie bez świeżego powietrza i światła. Jednak jest to całkowicie możliwe dzięki tzw. chemosyntezie.
Życie na Ziemi opiera się na fotosyntezie, ale pod jej powierzchnią, specjalne bakterie utleniają siarkowodór, metan i amoniak. Przekształcają toksyczne gazy w składniki odżywcze i tworzą maty mikrobiologiczne na powierzchni wody czy ścianach. Jest to podstawa łańcucha pokarmowego. Dzięki chemosyntezie Jaskinia Movile jest jedynym takim miejscem na ziemi. Bliżej jej do podmorskich kominów termalnych niż jakiegokolwiek ekosystemu na lądzie.
Niezwykłe miejsca w Polsce. Czy znasz ich tajemnice?
