Czy zastępy trolli popierających amerykański ruch MAGA to mieszkańcy Indii lub Bangladeszu? I czy polscy wielbiciele prawicy piszą z zagranicy? To pytania, które zrodziła nowa funkcja udostępniona na platformie społecznościowej Elona Muska.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Na pozór to krok w stronę transparentności — dzięki nowej funkcji udostępnionej po 21 listopada, na X można zobaczyć, skąd nadaje właściciel danego konta. Wystarczy kliknąć opis z datą dołączenia do serwisu i dostajemy okienko, w którym można sprawdzić, od kiedy konto ma status zweryfikowanego (jeśli ma odpowiednią plakietkę), a przede wszystkim, skąd nadaje jego właściciel i w jaki sposób używa X: przez stronę WWW albo przez aplikację mobilną — i w tym przypadku w opisie pojawia się nie tylko nazwa sklepu z aplikacjami (Android albo AppStore Apple’a), ale też wersja krajowa danego serwisu.
Wprowadzenie nowej funkcji sygnalizował już w połowie października Nikita Bier, szef działu rozwoju platformy X. „Kiedy czytacie wpisy na X, powinniście móc sprawdzić ich autentyczność. Bez tego nie da się śledzić najważniejszych rzeczy, które dzieją się na świecie. Dlatego wdrażamy eksperyment z udostępnieniem na profilach nowych informacji, m.in. kraju pochodzenia oraz paru innych szczegółów. Od przyszłego tygodnia pojawią się one na kilku kontach pracowników X, byśmy mogli zebrać wasze opinie”.
x.com
Weekend 22 i 23 listopada, kiedy funkcję udostępniono publicznie, przebiegł na X pod hasłem tropienia prawdziwych i rzekomych klakierów politycznych. Okazało się bowiem, że całe zastępy kont sprzyjających protrumpowskiemu ruchowi MAGA jako kraj pochodzenia ma wpisane bynajmniej nie USA, lecz o wiele bardziej egzotyczne miejsca, jak Nigeria, Bangladesz, Tajlandia czy rozmaite kraje na wschodzie Europy.
NBC News podaje kilka przykładów: „ULTRAMAGA TRUMP 2028” nadaje z Afryki (a właściwie nadawało, bo konto jest już zawieszone); „Trump Is My President” — prosto z Macedonii. Konto o nazwie @American to z kolei ktoś piszący z Pakistanu, w aplikacji X ściągniętej z pakistańskiego AppStore. „Wired” z kolei opisuje konto „MAGA NATION” — aż 400 tys. obserwujących — które mimo amerykańskiej flagi, nadaje gdzieś z Europy Wschodniej (i to z kraju spoza UE).
Tropienie kraju pochodzenia rozmaitych kont influenserskich zaczęło się także w polskiej sieci. Osoba obsługująca warszawski okręg Konfederacji Korony Polskiej pisze z Holandii, prawicowe konto „Wolność Słowa” z ponad 100 tys. obserwujących pokazuje jako kraj pochodzenia Wielką Brytanię. Zdarzało się też wielu eurosceptyków piszących na stałe z krajów UE, np. z Niemiec.
Czy jak liczył Nikita Bier, na X zapanowały w ten sposób pełna przejrzystość, prawda i szczęście? W żadnym wypadku. Kolejne dni przyniosły tylko wzmożenie dezinformacji. Po pierwsze, tropiciele fałszywych patriotów jako dowód pokazywali zrzuty ekranu z kompromitującymi danymi. Ale zrzut ekranu to po prostu obrazek, który łatwo zmienić. Kiedy ktoś pokazuje screenshot dowodzący, że nadajesz np. z Nigerii, ty w odpowiedzi możesz pokazać obrazek pokazujący, że piszesz ze środka Ameryki. Wystarczy najprostszy program graficzny.
Po drugie, zaczęto ośmieszać cały system za pomocą ewidentnie podrabianych zrzutów. Część kont — sądząc po historii wpisów nastawionych antysemicko — zaczęło wrzucać na X screeny mające dowodzić, że większość kont amerykańskich instytucji państwowych nadaje z Izraela.
Po trzecie wreszcie, sam system okazał się mocno niedopracowany. Przy części kont nie pokazywał w ogóle lokalizacji, przy innych — mało wiarygodną. Do tego trzeba dodać osoby używające programów do VPN, które celowo maskują źródłowy kraj połączenia. Używa się ich, by uzyskać dostęp do serwisów nieosiągalnych w danym kraju z powodów komercyjnych albo politycznych. Wprawdzie X zwykle wykrywa, że konto używa VPN (i pokazuje symbol tarczy), ale właściwie na każdym kroku system ostrzega nas, że dane o lokalizacji, jakie prezentuje, nie muszą być do końca wiarygodne. Nawet jeśli konto nie używa VPN. W rozmowie z NBC News byli pracownicy X tłumaczą, że firma korzysta z danych geolokalizacyjnych od dostawców internetu oraz z usług brokerów danych, a przy wyznaczaniu kraju pochodzenia pod uwagę brane są najczęstsze dane lokalizacyjne z ostatnich 30 dni.
Mimo wad nowy system podoba się Niki Haley, byłej ambasadorce przy ONZ i republikańskiej kandydatce na prezydenta: „Od dawna mówię, że obce siły wykorzystują media społecznościowe, żeby zatruwać naszą politykę i dzielić Amerykanów. Funkcja lokalizacji w X to ogromny wzrost transparentności i bezpieczeństwa Ameryki. Inne platformy społecznościowe powinny zrobić to samo”.
x.com
Nikita Bier z X zapowiedział, że wszelkie niewłaściwe dane będą cyklicznie uzupełniane. Na razie projekt zwiększania transparentności na X stał się kolejnym strumykiem zasilającym morze dezinformacji w tym serwisie.
Niedawno ukazało się badanie naukowców z kilku uniwersytetów, które potwierdziło, że podobnie jak w trakcie kampanii przed wyborami w Niemczech, także w polskiej kampanii prezydenckiej algorytmy X promowały posty skrajnych ugrupowań (w Niemczech były to AfD i blok Sary Wagenknecht, w Polsce: Konfederacja i Razem). Z kolei dziennikarze SkyNews przeprowadzili eksperyment, z jakimi treściami mają szanse zetknąć się na X nowi użytkownicy. Okazało się, że błyskawicznie byli oni zalewani propozycjami wpisów z kont skrajnie prawicowych.
