Po dwóch latach kierowania rządem Donald Tusk dotarł do miejsca, w którym powinien się znaleźć dwa lata temu. Ale w KO nie są pewni czy ten przypływ aktywności premiera to ostatni zryw, czy sygnał, że Kierownik obudził się na dobre.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Sondaże rosną, czasem są nawet wyższe niż wynik wyborów sprzed dwóch lat. Notowania samego premiera są wprawdzie niskie, ale nie ma się czym specjalnie martwić. Czy zatem drugą rocznicę powołania swojego rządu Donald Tusk może świętować ze spokojem? Tylko pozornie.
Rząd Tuska w paradoksalnej sytuacji. Dlaczego jest tak źle, choć jest tak dobrze?
Koalicja Obywatelska na pewno będzie jedną z dwóch największych partii w kolejnym Sejmie, na pewno też nie upadnie (co za rządów Borysa Budki pięć lat temu wcale nie było oczywiste). Na tym odcinku Tusk nie ma się czym martwić. Polaryzacja — odwołana pół roku temu przez wielu komentatorów — ma się doskonale. Wciąż scena polityczna dzieli się w praktyce na KO (i potencjalnych koalicjantów) i PiS (i potencjalnych koalicjantów).
W pewnym sensie Tusk jest nawet w nieco lepszej sytuacji niż Jarosław Kaczyński, bo koalicjanci KO są politycznie o wiele mniej problematyczni niż potencjalni sojusznicy PiS. Co prawda sondaże na razie wskazują, że PSL znajdzie się za sejmową burtą, ale wciąż ma szanse, by prześlizgnąć się za dwa lata przez próg. Polska 2050 na razie specjalnie nie rokuje, ale to nie jest problem Tuska. Za dwa lat może mieć u siebie znaczną część sejmowej reprezentacji partii Hołowni. To normalna polityczna rozgrywka.
Donald Tusk ma jednak inny problem i jest to problem fundamentalny. Dlaczego jest tak źle, skoro jest tak dobrze? Niby dane makroekonomiczne są dla rządu korzystne. Ale na danych nie ugotuje się obiadu. Wyborcy robią zakupy i widzą, że jest drogo. A taniej nie będzie. Ceny energii są wysokie. I też będą rosły. Ochrona zdrowia jest w zapaści, której nie da się wytłumaczyć tylko nieprzemyślaną ustawą przyjętą przez poprzedni rząd. W budżecie NFZ na przyszły rok brakuje co najmniej 23 mld zł i rząd szuka oszczędności, co nigdy nie przysparza przyjaciół. W dodatku nic nie wskazuje na to, że poza cięciami jest jakiś pomysł na systemową zmianę. Jeśli nawet pieniądze znajdą się teraz, to ich dorzucenie do niewydolnego systemu ochrony zdrowia niczego nie naprawi. Tyle że da rządowi czas.
Tusk mówi językiem PiS. To wyraźna zmiana
To, co może być zaskakujące po tych dwóch latach, to jak bardzo Donald Tusk zaczął mówić w sposób zbliżony do języka Prawa i Sprawiedliwości. Nagle okazało się, że Komisja Europejska nie będzie nam narzucała rozwiązań prawnych (to w przypadku notyfikacji zawartych w innych państwach UE małżeństw jednopłciowych), Niemcy mają zapłacić zadośćuczynienie ofiarom II wojny światowej. Ostatni dowód to historia ze zmianą nazwy Centralnego Portu Komunikacyjnego, który od teraz będzie Portem Polska. A wcześniej Donald Tusk zaproponował przecież zawieszenie prawa do azylu dla wszystkich przybywających przez białoruską granicę.
Te dwa lata nie przyniosły za to tego, czego oczekiwali wyborcy Koalicji Obywatelskiej — rozliczenia rządów PiS. W tej sprawie słyszymy jednak od niektórych polityków KO, że wszystko idzie zgodnie z planem. — A jakbyśmy zamknęli te rozliczenia w pierwsze dwa lata, to co mielibyśmy mówić przed wyborami? — pyta retorycznie poseł KO.
To prawda, że pamięć wyborców — i nie jest to zarzut wobec wyborców, tylko fakt — działa tak, że dość szybko zapominają o dokonaniach polityków.
Czy Tusk ma plan na miarę wyborczego zwycięstwa?
Czym zatem wygrać następne wybory? Część naszych rozmówców z KO uważa, że taki był od początku plan Tuska. Najpierw przygotować grunt — czyli papierkową robotę dla prokuratur i dlatego przez prawie dwa lata na czele ministerstwa sprawiedliwości stał Adam Bodnar, który był znacznie łagodniejszy niż Waldemar Żurek, a dopiero potem przeprowadzić rozliczenia, które zaspokoją żądania elektoratu. Już teraz widać, że rozliczenia weszły w znacznie bardziej dynamiczną fazę. Podobnie ma się sprawa ze spółkami Skarbu Państwa. Dwa lata jakby nic się nie działo, a nagle wszystko przyspiesza.
Ale jest też druga część partii, która uważa, że to tylko spin premiera i jego otoczenia. Ma sprawiać wrażenie, że był plan i to chytry. A w rzeczywistości Tusk po prostu adaptował się do sytuacji. Po przegranej partii — bo nie tylko Rafał Trzaskowski przegrał wybory prezydenckie — stało się jasne, że sytuacja polityczna będzie jeszcze trudniejsza. Trzeba było działać, plan rodził się w biegu i wszystko — przynajmniej na razie — jakoś się spięło. Nawrocki wyraźnie „chce się bić” (z ministrem Żurkiem nawet bez przenośni), a Tusk odpowiada tym samym. Ten pojedynek — zgodnie z przewidywaniami premiera — jeszcze mocniej powinien nakręcić polaryzację i w dodatku obniżyć znaczenie PiS-u. A zamęt na prawicy na pewno Tuskowi nie zaszkodzi.
Pytanie tylko, czy Tusk ma jeszcze tyle siły, żeby przeprowadzić swój plan wystarczająco precyzyjnie. Tak, żeby nie tylko KO zdobyła najwięcej głosów w wyborach w 2027, ale także zachować władzę na kolejną kadencję. Problem w tym, że nikt nawet w jego własnej partii nie zna na razie odpowiedzi na to pytanie.
Co mówią sondaże? Ciekawa sytuacja na scenie politycznej
Najnowsze sondaże wciąż pokazują przewagę KO nad PiS-em i to dość stabilną. Tylko że do Sejmu w obecnym układzie wchodzą także Konfederacja z poparciem około 13 proc. i Konfederacja Korony Polskiej z wynikiem zbliżonym do 7 proc. Najnowsze badanie Ipsos pokazuje też, że próg przekraczają dwie partie lewicowe — Nowa Lewica i Partia Razem. Pierwsza 7 proc., a druga 6.
Gdyby tak miał wyglądać przyszły Sejm, to na scenie politycznej powstałby bardzo interesujący układ. Mamy tu bowiem bardzo silny blok prawicowy od ekstremy do konserwatywnego centrum (o ile tak można nazwać przynajmniej część frakcji w PiS). A z drugiej strony spory blok od radykalnej lewicy po liberalno-lewicowe centrum.
Poukładać coś z tych puzzli wcale nie będzie łatwo. Na razie prezes Kaczyński zapowiada, że z Braunem żadnej koalicji nie będzie. Ale w PiS już powoli przemycany jest przekaz, że nigdy to bardzo ostre słowo i jeszcze się zobaczy, jak to się wszystko potoczy. Konfederacja Mentzena i Bosaka z kolei wcale nie pali się do koalicji z PiS-em. Kiedy przyjdzie co do czego, będzie stawiać twarde warunki.
Po drugiej stronie nie jest wiele lepiej. Partia Razem na razie nie wygląda na chętną do koalicji z Tuskiem. Z kolei napięcie między Zandbergiem i Czarzastym jest zaskakująco wysokie. A zatem układanki koalicyjne po kolejnych wyborach nie są ani oczywiste, ani przesądzone.
