Prezydent USA uważa, że musi zniszczyć Europę w jej dzisiejszej formie, aby ocalić Amerykę.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękuję, że nas czytasz
Foto: Newsweek
Donald Trump właśnie ogłosił, że nowa klasa okrętów wojennych „100 razy potężniejszych niż te z czasów II wojny światowej” będzie nosiła jego nazwisko. Trudno oprzeć się wrażeniu, że w Waszyngtonie przygotowywany jest inny projekt – stworzenie nowego porządku światowego, który również będzie nosił nazwisko Trumpa i który jego zdaniem będzie 100 razy lepszy niż ten stworzony po II wojnie światowej. Ideologiczna wojna wypowiedziana Europie przez USA jest jednym z podstawowych elementów tego projektu.
Narcyzm bez granic
Jeszcze na długo przed inwazją na Ukrainę w 2022 – ostrzegano, że Kreml chce zmienić polityczny krajobraz w Europie – choćby wspierając partie populistyczne. Jednak ówczesna skala rosyjskich działań nie miała nic wspólnego z dzisiejszymi ambicjami USA. To była raczej wojna podjazdowa. W przeciwieństwie do Trumpa i jego ludzi Putin nigdy nie mówił głośno, że jego celem jest całkowita zmiana władzy w państwach UE oraz że będzie tę zmianę aktywnie wspierał. Ameryka robi dziś to, o czym Kreml w skrytości ducha jedynie mógł marzyć. Rosjanie wiedzieli, że taki cel przekracza ich możliwości. Zawsze boksowali znacznie powyżej swej wagi, ale jest jasne, że nie mają tych samych środków co USA.
Pierwszym powodem, dla którego Trump tak nienawidzi Europy, jest jego bezgraniczny narcyzm, stanowiący główną cechę jego charakteru. Susie Wiles, szef personelu Trumpa wyznała niedawno, że zawarła z nim nieformalny pakt, zgodnie z którym jej szef przeznaczy 90 dni prezydentury na zemstę na swoich przeciwnikach politycznych, a potem będzie już rządził normalnie. Nic jednak z tego nie wyszło – gdy 90 dni minęło, zemsta Trumpa nabrała jedynie rozpędu. Jako narcyz absolutny Trump nienawidzi wszystkiego, co nie nosi odcisku jego dłoni i nie zostało przez niego zatwierdzone. Megalomania Putina kazała ma uznać, że jedynymi godnymi go doradcami są Piotr Wielki i Katarzyna Wielka – jak mówi słynna anegdota – a wszyscy inni mogą go jedynie słuchać, uznając to za swój obowiązek i przywilej. Megalomania Trumpa nie ma sobie równych – Trump nienawidzi całej przeszłości, ponieważ to nie on ją stworzył. Zadziwiająca nowa galeria portretów poprzednich prezydentów USA w Białym Domu opatrzona pełnymi wyzwisk podpisów, godnymi ścian miejskiego szaletu i inwektywy, jakimi zwykle operuje Trump, mówiąc o Europie, mają to samo źródło. Nienawidzi poprzednich prezydentów USA, ponieważ nie są nim. I nienawidzi Europy, ponieważ od 1945 r. odgrywała kluczową rolę w doktrynie USA, która powstała bez jego udziału.
Zniszczyć Europę, aby ocalić Amerykę
Drugą przyczyną jest bezgraniczna ignorancja Trumpa. Oczywiście wiedza i kompetencja nie zawsze były głównym wyznacznikiem amerykańskich przywódców. Ale za tej kadencji Trumpa po raz pierwszy wiedza i kompetencja zostały uznane za przeszkodę w działaniu. Wyszło właśnie na jaw, że amerykańscy negocjatorzy w Moskwie Witkoff i Kushner nie życzyli sobie żadnych kontaktów z kimkolwiek, kto znałby się na kraju, z którym negocjują i jego historii, choć sami nie mają o tym pojęcia (wielokrotnie to udowodnili).
W przypadku Europy jest dokładnie tak samo. Trump i jego ludzie nie chcą nic wiedzieć. Wyobrażają sobie, że Rosja jest nowym Eldorado, a Europa jest gospodarczym żywym trupem, choć gospodarka UE jest 10 razy większa niż rosyjska. Uważają, że Europa na drodze do cywilizacyjnego i demograficznego samobójstwa, a Rosja jest krajem cywilizacyjnie zdrowym, choć nawet według ich własnych kryteriów prawda jest zupełnie inna: Rosja ma większy odsetek ludności islamskiej niż UE, a rosyjski kryzys demograficzny jest jeszcze dotkliwszy niż ten w Europie. Zresztą, jeśli uznać tempo napływu imigrantów i odsetek ludności niebiałej za oznakę rozkładu państwa, Stany Zjednoczone znacznie pod tym względem wyprzedzają Europę, o czym Trump czy Vance najwyraźniej również nie wiedzą i nie chcą wiedzieć.
Trzecia przyczyna nienawiści do Europy bierze się z czynników wewnętrznych. Ludzie związani z Trumpem uznali, że zniszczenie Europy w jej dotychczasowej postaci jest warunkiem koniecznym dokonania zmian w samej Ameryce. Jak tłumaczył Jeremy Shapiro politolog i były doradca zastępcy sekretarza stanu ds. Europy i Eurazji w Departamencie Stanu USA: „Wśród elit MAGA w okresie przed powrotem Trumpa do władzy pojawił się pogląd, że aby skutecznie zmienić Amerykę, nie wystarczy wygranie wyborów prezydenckich. Trzeba zaatakować wszystkie bastiony liberalnej władzy: uniwersytety, think tanki, fundacje, branżę finansową i oczywiście „głębokie państwo”. Tylko poprzez atak na te liberalne bastiony i przejęcie ich dla swojej sprawy można osiągnąć efekt realnej przemiany. Zaś w polityce zagranicznej jednym z celów jest zniszczenie liberalnej Europy, która wspiera liberalną Ameryki poprzez transformację Europy w nieliberalny reżim. Jak to zrobić? Od czasu Brexitu wśród populistycznych partii w Europie pojawiła się idea, że tak naprawdę nie będą chciały zniszczyć UE, ale sprobują ją przekształcić zgodnie ze swoim nacjonalistyczną i suwerenistyczną agendą. Jest to idealne rozwiązanie dla ludzi Trumpa, którzy chcą zniszczyć UE jako wsparcie dla liberalnych idei na świecie i w Stanach Zjednoczonych”
Czy Trumpowi uda się osiągniecie jego celu – całkowitego przekształcenia Europy? Celu, którego Putin nawet nie ośmielił się otwarcie sformułować. Trump wyrzuca swoim poprzednikom zbytnie zaangażowanie w Europie. Ale nie widzi, że właśnie to zaangażowanie dawało przez dekady USA ogromne wpływy w Europie i prawo decyzji – powojenna Europa jest w dużym stopniu amerykańskim tworem. Na szczęście polityka Trumpa jest bardzo niespójna. Trump gardzi Europą, dystansuje się od niej. I jednocześnie chce ją gruntownie zmienić. A te dwie rzeczy wzajemnie się wykluczają.
