Każdy kto przez to przeszedł choć raz powie, że rozwód to potężne, traumatyczne przeżycie, które jest przyczyną ogromnego stresu psychicznego. A nierzadko prowadzi także do pogorszenia sytuacji życiowej i finansowej.
Choć zgodnie z prawem udziały w majątku wspólnym są równe, w praktyce sądowe postępowania należą do najbardziej skomplikowanych spraw cywilnych, wymagając precyzyjnego ustalenia składników majątku, ich wyceny oraz sposobu podziału. Kiedy małżonkowie są dalecy od zgody sprawy komplikują się jeszcze bardziej. Więc od czego zacząć?
Co jest majątkiem wspólnym a co osobistym?
Para zaczyna gromadzenie majątku wspólnego z chwilą wejścia w związek małżeński. Do majątku wspólnego należą wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunkach otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
Za majątek osobisty sąd uznaje majątek odziedziczony po przodkach, darowizny, wszystko co służy wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, jak również nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków.
Uwaga – rozwód nie zwalnia z obowiązku spłaty wspólnego kredytu hipotecznego. Byli małżonkowie pozostają solidarnie odpowiedzialni wobec banku za całość długu. Najlepszym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest sprzedaż nieruchomości i zamknięcie długu, przejęcie długu przez jednego z małżonków (wymaga zdolności kredytowej i zgody banku) lub wspólna spłata kredytu.
O jakie udziały w majątku można walcyć w sądzie?
Jeżeli małżonkowie nie chcą, lub nie potrafią podzielić się majątkiem wspólnym, sprawa trafi do sądu rejonowego, ale nie jako pozew, a jako wniosek o podział majątku. To oznacza, że małżonkowie występują przed sędzią nie jako pozwani a jako uczestnicy procesu.
Byli małżonkowie zazwyczaj mają równe udziały w majątku wspólnym, czyli po 50 proc, ale nie zawsze. Można także zgłosić żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym: 30 proc. – 70 proc. albo 40 proc. – 60 proc. Dzieje się tak, kiedy jeden z małżonków bardziej przyczynił się do zgromadzenia lub pomnożenia majątku wspólnego i uznanie równych udziałów byłoby zwyczajnie niesprawiedliwe. Taka sytuacja ma miejsce także kiedy jedna ze stron ma na koncie trwonienie majątku, lub np: alkoholizm.
W trkacie sprawy sąd rozstrzygnie także o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie będą podlegać zwrotowi.
Oprócz opłaty sądowej, która w 2026 roku wynosi 1000 zł (bez względu na wartość majątku), lub 300 zł przy zgodnym projekcie podziału majątku, należy liczyć się także z kosztami biegłych sądowych, co często oznacza konieczność wniesienia zaliczek przez obie strony sprawy. Dlatego sądy sądy coraz częściej zachęcają obie strony do mediacji oraz ustalenia zasad podziału majątku, który można przeprowadzić po prostu u notariusza.
