Zmiany u komorników są już przygotowywane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Planowana nowelizacja obejmuje zarówno podwyżki opłat egzekucyjnych, jak i wprowadzenie nowych zasad przydzielania spraw do kancelarii. Reformy mają poprawić funkcjonowanie systemu, ale część środowiska uważa je za niewystarczające.
Obecne stawki opłat komorniczych obowiązują od wielu lat i nie były dostosowywane do rosnących kosztów prowadzenia działalności. W efekcie część kancelarii znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, a nawet kilkadziesiąt z nich może zakończyć działalność.
Zmiany u komorników. Wyższe opłaty egzekucyjne
Resort planuje waloryzację opłat, które w wielu przypadkach mają zostać powiązane z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. Opłaty stałe mają natomiast wzrosnąć o poziom skumulowanej inflacji, szacowanej na 40–50 proc.
Obecnie obowiązujące stawki obejmują m.in. 400 zł za wniosek o wszczęcie egzekucji wydania rzeczy ruchomej, 300 zł za zabezpieczenie roszczenia pieniężnego na rachunku bankowym czy 40 zł za ustalenie adresu zamieszkania. Według komorników ich podniesienie jedynie o inflację oznaczałoby raczej odtworzenie realnej wartości, a nie faktyczną podwyżkę.
Zmiany u komorników. Postulaty środowiska
Przedstawiciele środowiska komorniczego wskazują, że system opłat wymaga głębszej reformy. Ich zdaniem wysokość wynagrodzenia za czynności powinna być uzależniona od nakładu pracy oraz czasu potrzebnego do prowadzenia sprawy.
Zwracają uwagę na sytuacje, w których za różne czynności – mimo znacznych różnic w ich złożoności – obowiązuje ta sama opłata. Wskazywanym rozwiązaniem jest wprowadzenie bardziej elastycznego systemu, np. opartego na stawce bazowej lub godzinowej.
Zmiany u komorników. Nowy podział spraw
Kolejnym elementem reformy ma być zmiana zasad przydzielania spraw. Ministerstwo planuje wprowadzenie górnego limitu liczby spraw obsługiwanych przez kancelarie, z rozróżnieniem na sprawy rewirowe oraz te kierowane z wyboru wierzyciela.
Celem takiego rozwiązania ma być zwiększenie efektywności systemu oraz poprawa sytuacji finansowej mniejszych kancelarii. Obecnie komornicy nie mogą odmówić przyjęcia spraw rewirowych, a limity dotyczą jedynie spraw z wyboru wierzyciela.
Zmiany u komorników. Obawy i skutki
Część ekspertów wskazuje jednak, że nowe limity mogą doprowadzić do koncentracji spraw w mniejszej liczbie kancelarii. W ich opinii kluczowe są rozwiązania systemowe, które zwiększą skuteczność egzekucji, a nie tylko zmienią sposób podziału spraw.
Planowane zmiany mogą znacząco wpłynąć zarówno na działalność kancelarii komorniczych, jak i na osoby objęte egzekucją. Ostateczny kształt przepisów nie jest jeszcze znany.
FAQ – Postępowanie komornicze
Kiedy komornik może rozpocząć egzekucję?
Komornik nie działa sam z siebie. Żeby wszcząć egzekucję, potrzebna jest podstawa prawna, najczęściej tytuł wykonawczy wydany przez sąd oraz wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji. Dopiero wtedy może rozpocząć czynności zmierzające do odzyskania należności.
Co komornik może zająć?
W toku egzekucji komornik może sięgnąć m.in. po wynagrodzenie za pracę, środki na rachunku bankowym, emeryturę, rentę, ruchomości, a w niektórych przypadkach także nieruchomości. Zakres działań zależy od rodzaju długu i majątku dłużnika, ale każda czynność musi mieścić się w granicach prawa.
Czy komornik może zająć wszystko?
Nie. Przepisy przewidują ograniczenia egzekucji. Spod zajęcia wyłączone są niektóre świadczenia oraz część środków, które podlegają ustawowej ochronie. Oznacza to, że komornik nie może dowolnie zabrać całego majątku ani wszystkich pieniędzy dłużnika bez uwzględnienia obowiązujących wyjątków.
Co może zrobić dłużnik, jeśli uważa, że komornik działa nieprawidłowo?
Dłużnik ma prawo złożyć skargę na czynności komornika. Taki środek przysługuje wtedy, gdy strona uważa, że komornik naruszył przepisy albo podjął niewłaściwe działania. Ministerstwo Sprawiedliwości udostępnia nawet oficjalny formularz takiej skargi. Termin na jej wniesienie jest co do zasady tygodniowy.
Od czego zwykle zaczyna się postępowanie komornicze?
Najczęściej od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji lub o zajęciu. Następnie komornik podejmuje pierwsze czynności, np. ustala rachunki bankowe dłużnika, kieruje zajęcie do banku albo do pracodawcy. W praktyce ustalanie rachunków bankowych często odbywa się z wykorzystaniem systemu OGNIVO.
