Rząd przygotowuje zmiany w programie Czyste Powietrze, które mają zwiększyć skuteczność weryfikacji wniosków o dofinansowanie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce wyposażyć urzędników w dodatkowe narzędzia pozwalające dokładniej sprawdzać, ile osób faktycznie mieszka w danym gospodarstwie domowym.
Planowana nowelizacja ma pomóc w eliminowaniu nieprawidłowości przy przyznawaniu dotacji. W tym celu urzędnicy mają uzyskać dostęp do szerszego zakresu danych pochodzących z różnych rejestrów publicznych, co umożliwi dokładniejszą ocenę sytuacji wnioskodawców.
Czyste Powietrze a weryfikacja gospodarstwa domowego
Wysokość wsparcia w programie zależy m.in. od dochodów oraz liczby osób tworzących gospodarstwo domowe. Z tego powodu ustalenie rzeczywistej liczby mieszkańców pod wskazanym adresem ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego przyznania dofinansowania.
Obecnie gminy opierają się głównie na zaświadczeniach wydawanych przez ośrodki pomocy społecznej, które korzystają z danych podatkowych i ubezpieczeniowych. Takie rozwiązanie nie zawsze pozwala jednak uzyskać pełny obraz sytuacji. Nowe przepisy mają to zmienić.
Urzędnicy sięgną do nowych źródeł danych
Po zmianach osoby oceniające wnioski będą mogły korzystać z informacji pochodzących z rejestru PESEL, ewidencji mieszkańców, danych dotyczących liczby osób zgłoszonych do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także z systemów ZUS, KRUS i administracji skarbowej.
Porównanie danych z różnych źródeł ma pozwolić na uzyskanie bardziej spójnego obrazu gospodarstwa domowego. Według autorów projektu obecnie brak odpowiednich podstaw prawnych utrudnia skuteczną kontrolę i weryfikację składanych informacji.
Możliwe także kontrole w terenie
Projekt przewiduje również możliwość przeprowadzania wywiadów środowiskowych. Taką decyzję będzie mógł podjąć wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeśli pojawią się wątpliwości dotyczące danych zawartych we wniosku lub rozbieżności między poszczególnymi źródłami informacji.
Rozwiązanie to ma być stosowane jedynie wtedy, gdy inne metody okażą się niewystarczające. Rząd planuje przyjęcie nowelizacji w drugim kwartale 2026 roku. Celem zmian jest uszczelnienie systemu przyznawania dotacji oraz ograniczenie nadużyć. Dla wnioskodawców oznacza to konieczność jeszcze dokładniejszego i zgodnego z rzeczywistością przedstawiania informacji o swoim gospodarstwie domowym.
