Zamienniki, czyli inaczej leki generyczne, są legalne. Pojawiają się na rynku po wygaśnięciu ochrony patentowej i wyłączności rynkowej przysługującej producentowie oryginalnego leku, co zwykle ma miejsce po 20 latach od zgłoszenia patentu.
Gdy wygasa patent na oryginalną substancję czynną, inne firmy farmaceutyczne mogą legalnie skopiować jej formułę i złożyć wniosek o rejestrację własnego produktu. Zwykle lek generyczny jest tańszy od oryginału, bo firmy farmaceutyczne nie muszą powtarzać kosztownych i wieloletnich badań klinicznych. Właśnie z tej okoliczności chce skorzystać resort zdrowia.
Zmiany na liście darmowych leków. Nowe negocjacje cen
Z darmowych leków korzystają obecnie seniorzy w wieku od 65 lat, dzieci i młodzież do 18. roku życia, oraz kobiety w ciąży. Budżet państwa przeznacza na ten cel około 10 mld zł rocznie. Tylko na leki dla seniorów trzeba było w 2023 roku przeznaczyć ponad 3,5 mld zł rocznie, a w 2025 – 3,7 mld zł!
Lista S liczy ponad 4 tys. pozycji. W 2025 roku wydano seniorom ponad 140,9 mln opakowań darmowych leków.
Wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk zapewniła, że nie ma mowy o usuwaniu leków z listy S, czyli dla seniorów. Chodzi o wprowadzenie „uczciwej i sprawiedliwej procedury”. Ministerstwo chce negocjować jak najkorzystniejsze ceny leków, dlkatego jeśli dana firma farmaceutyczna nie zgodzi się na obniżkę cen, jej preparat zniknie z listy darmowych leków.
– Naszym celem jest wygospodarowanie kolejnych setek milionów złotych dla pacjentów – tłumaczy wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Zacznie się w październiku. Resort zdrowia zlecił analizy już w 2025 roku
Jak wynika z zapowiedzi resortu zdrowia, zaoszczędzone pieniądze mają być przeznaczone na rozszerzenie listy leków refundowanych o nowe, innowacyjne terapie. — To będzie przywrócenie normalności i konkurencyjności – zapewniła wiceminister Kacperczyk.
Niestety, nie wszyscy pacjenci tolerują zamienniki w taki sam sposób, mimo że zawierają one tę samą substancję czynną w tej samej dawce co preparat oryginalny. Mogą się one różnić od oryginału substancjami pomocniczymi: wypełniaczami, barwnikami czy substancjami wiążącymi. U osób przyjmujących leki o bardzo precyzyjnym działaniu (np. leki przeciwpadaczkowe, hormony tarczycy czy leki kardiologiczne) nawet niewielkie różnice w tempie uwalniania substancji mogą powodować nawrót objawów lub działania niepożądane.
Korekty na listach bezpłatnych leków zaczną się od obwieszczenia refundacyjnego w październiku 2026 roku. Ministerstwo zapewnia, że sytuacja z każdym lekiem ma być analizowana, tak by w aptekach go nie zabrakło.
Już pod koniec 2025 roku Ministerstwo Zdrowia zwróciło się do rządowej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji o przygotowanie wariantów zmian w liście bezpłatnych leków.
