O katastrofie smoleńskiej napisałem dwie książki i niezliczone artykuły. Myślałem, że już nic mnie w tej sprawie nie zaskoczy. Szczególnie po kolejnych wyskokach Antoniego Macierewicza. Jednak po tym, co usłyszałem od Krzysztof Schwartza, szefa zespołu śledczego Prokuratury Krajowej, który od ośmiu lat bada przyczyny katastrofy smoleńskiej, musiałem zmienić zdanie.
Prokurator Schwartz wystąpił w przeddzień 14. rocznicy katastrofy smoleńskiej w wyemitowanym przez TVN24 w programie „Czarno na białym” materiale Piotra Świerczka zatytułowanym „Siła śledztwa”. Choć bardziej adekwatny byłby jednak tytuł „Słabość śledztwa”.
Już pierwsze minuty reportażu muszą wywołać nagły skok ciśnienia u każdego, kto śledzi to, co się działo przez lata w sprawie smoleńskiej. Oto Krzysztof Schwartz, który przemówił publicznie po raz pierwszy od 2017 r. oprowadza dziennikarza TVN24 po wojskowym hangarze w Mińsku Mazowieckim, w który przechowywany jest drugi egzemplarz samolotu Tu-154M. Bliźniaczy z tym, który rozbił się 14 lat temu w Smoleńsku. Widzimy samolot, który przypomina wrak – rozebrany, z dziurami wyciętymi w kadłubie. Odkręcone śruby przechowywane w plastikowych butelkach, do których ktoś wrzucił papierosowe pety. W hangarze walają się odkręcone części, poukładane byle jak i byle gdzie, wnętrze samolotu jest wybebeszone. Maszyna nie nadaje się do lotu i nigdy już nie polec. Została nieodwracalnie zniszczona przez tzw. ekspertów podkomisji Macierewicza, którzy przez lata swojej pracy przepalili ponad 30 mln zł nie przedstawiając żadnych nowych dowodów w sprawie.
Śledztwo smoleńskie i zamachowe teorie Antoniego Macierewicza
Prokurator Schwartz informuje, że gdy prokuratura dowiedziała się o tym, co wyrabiają ludzie Macierewicza, natychmiast zabezpieczyła maszynę. Odebrała im do niej dostęp. Stało się to w listopadzie 2019 r., czyli ponad trzy lata temu. Prokurator Schwartz nie mówi jednak, dlaczego od tego czasu nie postawiono w tej sprawie nikomu zarzutów, choć ewidentnie mamy do czynienia z przestępstwem. Samolot, gdy był jeszcze zdolny do lotu, wyceniano na 40 mln zł. Można więc mówić o szkodzie o znacznych rozmiarach.
Podobnie rzecz ma się z 23 dowodami rzeczowymi w postaci szczątków rozbitego pod Smoleńskiem tupolewa, które prokuratura przekazała podkomisji Macierewicza. Jak informował w lutym wiceminister obrony Cezary Tomczyk, 18 z nich zostało zagubionych a pięć uszkodzonych. Według Tomczyka, zostały on przyjęte przez podkomisję bez żadnego protokołu oraz sprawozdania. Chciałoby się zapytać: Jak to było możliwe, panie prokuratorze Schwartz? Kto do tego dopuścił? Gdzie są zarzuty dla tej osoby? Na razie jest tylko śledztwo, i to prowadzone zaledwie od kilku miesięcy, choć szczątki powinny być zwrócone już kilka lat temu.
Dopytywany przez Piotra Świerczka prokurator nie chciał przyznać, że Macierewicz posługując się materiałami prokuratury (skąd je miał?) kłamał mówiąc o zamachu. Stwierdził tylko, że wybiórcza interpretacja wyników badań – czyli wskazywanie na obecność śladów substancji wybuchowych na szczątkach tupolewa bez wyjaśnienia, skąd się tam wzięły i że nie świadczy to o wybuchu – jest niedopuszczalna.
Czy tak boi się Macierewicza, że nie jest w stanie uznać sprawy oczywistej za oczywistą? Właściwie jedyne, na co się zdobywa, to przyznanie, że według zachodnich biegłych w samolocie nie doszło do wybuchu. Tyle tylko, że to już było jasne niemal 10 lat temu, gdy wiosną 2015 r. ówczesna prokuratura ogłosiła wyniki badań polskich biegłych w kwestii ewentualnego wybuchu.
Prokuratura potwierdza bulwersujące informacje
Po przejęciu władzy przez PiS, a prokuratury przez Zbigniewa Ziobrę te ustalenia nie miały jednak znaczenia. Tak jak nie miały znaczenia wyniki prac komisji Millera, czy zespołu biegłych prokuratury kierowanej przez zmarłego niedawno płk Antoniego Milkiewicza, których raport ukryto i oficjalnie nie zaprezentowano do dziś. Oba badania, prowadzone niezależnie od siebie, przez najlepszych polskich ekspertów były zgodne: nie wybuch, ale błędy ludzkie doprowadziły do katastrofy 10 kwietnia 2010 r. To jednak nie zgadzało się z narracją zamachową, która pomogła PiS w marszu po władzę. Trzeba było szukać dalej – stąd bulwersujące ekshumacje ciał ofiar, stąd kolejne miliony złotych wydawane na ekspertyzy u zagranicznych ekspertów – m.in. z USA, Włoch i Wielkiej Brytanii — które nie potwierdziły wersji zamachowej.
Wcześniej z prokuratury wyciekał różne bulwersujące informacje o śledztwie, ale dopiero materiał Świerczka przyniósł ich oficjalne potwierdzenie. Trzeba było na nie czekać do utraty władzy przez PiS. To oficjalne potwierdzenie to jedyne, co płynie dobrego z wystąpienia w TVN24 szefa smoleńskiego zespołu prokuratury. Prokuratura, a wraz z nią Krzysztof Schwartz do tej pory milczały, pozwalając brylować na konferencjach Macierewiczowi i plenić się smoleńskiej dezinformacji. Można powiedzieć nawet, że dla uzasadnienia swojego istnienia śledczy wykonywali ruchy pozorne, jak na przykład oskarżenie rosyjskich kontrolerów za umyślne sprowadzenie katastrofy poprzez podawanie złych komend załodze (wcześniej dostali zarzuty o działanie nieumyślne), albo kilkudziesięciu rosyjskich patomorfologów o złe przeprowadzenie sekcji ofiar. Kontrolerzy są poszukiwani listami gończymi, co zważywszy na to, że przebywają w Rosji, ociera się o kompromitujące państwo kuriozum.
W tym samym czasie prokuratura wycofała jednak zarzuty wobec dwóch byłych dowódców specpułku, do którego należał tupolew, a których przed zmianą władzy w 2015 r. chciała oskarżyć o niedopełnienie obowiązków przy organizacji lotu do Smoleńska (chodziło m.in. o wybór nieprzygotowanej załogi, na co wskazywała chociażby komisja Millera).
Eksperci z Węgier w śledztwie smoleńskim
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden wątek, który pojawił się w materiale TVN24. Wśród zagranicznych biegłych, których powołała prokuratura znaleźli się dwaj eksperci z Węgier – były szef tamtejszej agencji odpowiadającej za badanie wypadków lotniczych oraz były pilot Tu-154. Wypada tylko wyrazić nadzieję, że prokuratura zapewniła im odpowiednią ochronę kontrwywiadowczą, szczególnie zważywszy na to, że pochodzą z kraju rządzonego przez proputinowskich polityków, a pierwszy z nich, Gyula Győri – jak można dowiedzieć się z węgierskich mediów — jest związany z FIDESZ, czyli partią premiera Węgier Victora Orbana. Oby się nie okazało, że choć są „wolni od polskiego piekiełka” – jak prokurator Schwartz tłumaczył ich wybór – to nie są wolni od innych wpływów, które już nie raz w sprawie smoleńskiej namieszały.
Biegli mają zakończyć swoją pracę do końca maja, a swoje opinie przekazać w sierpniu tego roku.
Krzysztof Schwartz w materiale TVN24 próbował się stawiać w jak najlepszym świetle, pozując niemal na herosa, który podjął się tak straceńczej misji, ale żałując w końcu, że się jej podjął. Dziś ma tej sprawy dość i chce ją skończyć. Aż się chce powiedzieć – szkoda, że tak późno, bo po ośmiu latach kręcenia się w kółko. Brnąc w taką narrację pan prokurator tylko się pogrąża. On i jego dziesięciu podwładnych z zespołu z nadania Ziobry, przeciągając latami śledztwo smoleńskie nie tylko ułatwili Macierewiczowi rozsiewać jego kłamstwa, ale nadużyli zaufania obywateli, w imieniu których występowali jako funkcjonariusze państwa, a być może nawet nie dopełnili obowiązków z dużym opóźnieniem reagując na to, co wyprawiał sam Macierewicz i jego ludzie.
Najgorsze jednak, że kompromitując siebie, skompromitowali państwo, które – trzeba napisać: niestety – nadal reprezentują.
