Nie byłoby upadku Muru Berlińskiego i końca „żelaznej kurtyny” dzielącej Stary Kontynent na pół, gdyby nie niepodległościowe zrywy antykomunistyczne na polskim wybrzeżu. To tu wszystko się zaczęło. Gdańsk nie bez kozery reklamuje się jako „miasto wolności”. Robotnicze bunty w roku 1970 i 1980 miały swój początek w gdańskiej Stoczni im. Lenina – bez nich nie byłoby półwolnych wyborów 4 czerwca 1989 r.
Obchody Święta Wolności 2024
W środę w Europejskim Centrum Solidarności (ECS) prezydentka Gdańska, Aleksandra Dulkiewicz ogłosiła program obchodów „Święta Wolności i Praw Obywatelskich” – w dniach 1-4 czerwca będziemy obchodzić 35. rocznicę wyborów, dzięki którym po raz pierwszy po II wojnie światowej urząd premiera w naszej części Europy objął polityk niepochodzący z komunistycznego nadania – Tadeusz Mazowiecki.
Obchody „Święta Wolności” będą miały wymiar bardzo różnorodny, wspólnotowy i międzynarodowy. Świętowanie rozpocznie się 1 czerwca podniesieniem Biało-Czerwonej flagi na najwyższy 42-metrowy maszt na Górze Gradowej, a zakończą 4 czerwca koncertem popularnej wśród młodego pokolenia artystki Mery Spolski na terenie 100czni – zrewitalizowanych terenów postindustrialnych, gdzie kiedyś funkcjonowała Stocznia, miejsce bardzo popularne wśród młodzieży.
Wałęsa, Kwaśniewski, Dulkiewicz i Mery Spolsky
Finał obchodów nastąpi 4 czerwca, gdy oficjalne uroczystości z udziałem władz państwowych (marszałek senatu Małgorzata Kidawa-Błońska), lokalnych (wojewoda Beata Rutkiewicz, marszałek Mieczysław Struk, prezydentka Aleksandra Dulkiewicz) uświetni obecność Lecha Wałęsy, historycznego przywódcy 10-milionowego związku zawodowego NSZZ Solidarność.
W „Spacerach subiektywnych po wystawie” obok polskich bohaterów sierpnia’80 jak Andrzej Celiński i Zbigniew Janas wezmą udział Lew Zacharczyszyn (Ukraina) i Tatiana Zelenko (Białoruś). Odbędzie się też 4. Międzynarodowe Forum Europejskie.
W obchodach Święta Wolności i Praw Obywatelskich coś dla siebie znajdą młodzi ludzie, których w 1989 r. nie było jeszcze w planach – odbędą się obrady parlamentu młodych RP, do pomocy organizacji 35. rocznicy półwolnych wyborów 4 czerwca zgłosiło się niemal 200 organizacji pozarządowych.
Organizatorzy postarają się zadbać o różnorodność poglądów, zarówno na poziomie publicystycznym, jak i politycznym – 1 czerwca do segmentu pod roboczą nazwą „Polek i Polaków rozmowy” obok Martyny Wojciechowskiej, Tomasza Sekielskiego oraz Jarosława Gugały do dyskusji zostanie zaproszony Łukasz Warzecha reprezentujący środowiska prawicowe.
Wybory 4 czerwca. Aleksandra Dulkiewicz podzieliła się osobistym wspomnieniem
Aleksandra Dulkiewicz, w odpowiedzi na pytanie Interii, mówiła o swoich wspomnieniach z 4 czerwca 1989 r.
– Miałam wtedy 10 lat, nie pamiętam dlaczego do wyborów nie poszłam z rodzicami, a z moją babcią. Temu lokalowi wyborczemu jestem wierna do dziś – głosuję zawsze w jednym z najpiękniejszych miejsc w Gdańsku – w Ratuszu Staromiejskim przy ulicy Korzennej. Moja rodzina prowadziła przy Podwalu Staromiejskim pracownię szycia koszul, na wystawie poza koszulami mój tata umieścił oczywiście plakaty wyborcze. Pamiętam tę podniosłą atmosferę, która poprzedzała wybory, pamiętam obrady Okrągłego Stołu, które śledziłam. siedząc na dywanie z młodszą siostrą. Wszyscy je oglądaliśmy, mając poczucie że dzieje się coś niezmiernie ważnego – wspominała.
Zarówno prezydentka Gdańska jak i gospodarze ECS podkreślali pokojowy przebieg demokratycznych przemian PRL w wolną III RP, podczas gdy tego samego dnia doszło do tragicznych wydarzeń na Placu Niebiańskiego Spokoku – Tiananmen.
Z Gdańska dla Interii Maciej Słomiński
