Komisja Europejska opublikowała raport na temat praworządności w 2024 r. we wszystkich krajach UE. To już piąte tego typu sprawozdanie. Komisja Europejska zaznaczyła m.in. że procedura z art. 7. Traktatu o UE po raz pierwszy została uruchomiona wobec Polski w grudniu 2017 r. Zaznaczono, że w maju 2024 r. KE stwierdziła, że „warunki do utrzymania procedury już nie istnieją”.
„Polskie władze przyjęły plan działania w celu rozwiązania kwestii niezależności sądów, o których mowa w uzasadnionym wniosku Komisji z grudnia 2017 r., i który KE wykorzysta w swoim monitorowaniu. Uznając, że nie ma już wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia praworządności przez Polskę, Komisja wycofała swój uzasadniony wniosek, w związku z czym procedura przeciwko Polsce została zamknięta” – czytamy w raporcie.
KE o niezależności sądów w Polsce
W dokumencie zawarto także postrzeganie niezawisłości sądów. Z badania Eurobarometru wynika, że poziom postrzegania niezależności pozostaje bardzo niski i wynosi poniżej 30 proc. Razem z nami wymieniono tutaj Chorwację i Bułgarię. Z kolei w punkcie dotyczącym Rady Sądownictwa oraz procedury powoływania i odwoływania sędziów jako kluczowych gwarancji niezależności sądownictwa zauważono przyjęcie przez Sejm ustawy ws. rozwiązania obaw z niezależnością KRS.
„W Polsce odwracane są niektóre skutki kwestionowanych reform wymiaru sprawiedliwości z 2017 r. w odniesieniu do funkcjonowania sądownictwa powszechnego. Rząd wyraził zamiar zaangażowania środowiska sędziowskiego we wszystkie decyzje związane z powoływaniem na kluczowe stanowiska w sądownictwie powszechnym oraz zorganizowania przejrzystych procedur powoływania opartych na otwartych konkursach: podejście to jest już wdrażane w odniesieniu do prezesów i wiceprezesów sądów” – podkreślono.
Komisja Europejska o rozdzieleniu funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego
Kolejny wątek dotyczy oddzielenia funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego. Odnotowano też reformę w kwestii systemu dyscyplinarnego sędziów, który został przeprowadzony zgodnie z KPO. Następna sprawa to likwidacja CBA i powstanie Centralnego Biuro Zwalczania Korupcji na wzór CBŚP oraz nadanie nowego impulsu śledztwom ws. korupcji na wysokim szczeblu, z których kilka spraw jest obecnie w toku.
KE zauważyła także dołączenie Polski do Prokuratury Europejskiej. W raporcie do poprawy wskazano przyjęcie przepisów dotyczących lobbingu. Zdaniem Komisji nieznaczne postępy poczyniono w zapewnieniu przestrzegania sprawiedliwych procedur przyznawania koncesji mediom oraz we wzmacnianiu niezależności redakcyjnej mediów publicznych.
Raport o praworządności 2024. Wspomniano o Pegasusie
Stwierdzono też, że „rząd zaczął skutecznie angażować obywateli w konsultacje dotyczące tworzenia prawa”. Zauważono także zwiększenia środków finansowych dla biur RPO. Ostatnią z poruszonych kwestii jest powołanie przez Sejm komisji śledczej ws. Pegasusa oraz poinformowanie przez prokuratora generalnego osób, które padły jego ofiarą.
